जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचे रस्ते नेटवर्क भारतामध्ये आहे. भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण (एनएचएआई) 1995 पासून सुरु झाले. भूभाग परिवहन मंत्रालयाच्या अंतर्गत ही एक स्वायत्त संस्था आहे.
महत्त्वाची टीप:
NHAI ने विविध टप्प्यांतर्गत देशातील काही मोठे प्रकल्प हाती घेतले आहे:
• सुवर्ण चतुर्भुज उच्च-घनतेचा रहदारी मार्गिका आहे जो भारताच्या चार मोठया शहरांना जोडते. म्हणजेच, दिल्ली-मुंबई-चेन्नई-कलकत्ताला.
• जगातील सर्वात लांब महामार्गांपैकी एक म्हणून हे नामित केले गेले आहे.
• माजी पंतप्रधान अटल बिहारी वाजपेयी यांचा पहिला स्वप्न प्रकल्प होता आणि स्वातंत्र्योत्तर भारतातील रस्तेमर्गाच्या क्षेत्रातील पायाभूत सुविधांचा सर्वात मोठा हस्तक्षेप आहे.
• उत्तर-दक्षिण आणि पूर्व-पश्चिम कॉरिडोर:
• उत्तर-दक्षिण कॉरिडोरचे उद्देश्य जम्मू-कश्मीर मधील श्रीनगरला तामिळनाडुमधील कन्याकुमारीशी जोडने आहे.
• पूर्व-पश्चिम कॉरिडोरचे आसाममधील सिलचरला गुजरातमधील पोरबंदर बंदरापासून 3,640 किलोमीटर लांबीच्या रस्त्यांसह जोडण्याचे नियोजन आहे.
वरून, हे स्पष्ट आहे की चार प्रमुख शहरे सुवर्ण चतुर्भुज म्हणजेच दिल्ली-मुंबई-चेन्नई-कलकत्ताशी जोडलेली आहेत.
• India has the second-largest road network in the world.
• The National Highways Authority of India (NHAI) began in 1995.
• It is an autonomous body under the Ministry of Surface Transport.
Important Notes:
NHAI has taken up some major projects in the country under different phases:
• Golden Quadrilateral is a high-density traffic corridor that connects four big metro cities of India i.e. Delhi-Mumbai-Chennai-Kolkata.
• It is designated as one of the longest highways in the world.
• It was former Prime Minister Atal Bihari Vajpayee's first dream project and is enshrined as the biggest infrastructure intervention in the roadways sector in post-Independent India.
• North-South and East-West Corridors:
• The North-South corridor aims at connecting Srinagar in Jammu and Kashmir with Kanyakumari in Tamil Nadu.
• The East-West corridor has been planned to connect Silchar in Assam with the port town of Porbandar in Gujarat with 3,640-km of road length.
From the above, it is clear that four major cities are connected by Golden Quadrilateral i.e. Delhi-Mumbai-Chennai-Kolkata.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('दिल्ली- आसाम-बेंगळुरू-गुजरात') आणि पर्याय 3 ('दिल्ली-मुंबई-चेन्नई-कोलकाता') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 4 ('Delhi- Assam-Bangalore-Gujarat') with Option 3 ('Delhi-Mumbai-Chennai-Kolkata'). Distinguish the exact context before marking.
नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'दिल्ली-मुंबई-चेन्नई-कोलकाता'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Indian Economic and Human Geographyसाठी 'दिल्ली-मुंबई-चेन्नई-कोलकाता' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.
Map Trick: Landmark & Location — 'Delhi-Mumbai-Chennai-Kolkata'. Anchor Indian Economic and Human Geography directly to 'Delhi-Mumbai-Chennai-Kolkata'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('श्रीनगर-तामिळनाडु- सिलचर-पोरबंदर'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दिल्ली-मुंबई-चेन्नई-कोलकाता' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('दिल्ली-अमृतसर'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दिल्ली-मुंबई-चेन्नई-कोलकाता' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('दिल्ली- आसाम-बेंगळुरू-गुजरात'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दिल्ली-मुंबई-चेन्नई-कोलकाता' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('दिल्ली-मुंबई-चेन्नई-कोलकाता') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Srinagar-Tamilnadu- Silchar-Porbandar'): Incorrect. As per official verified records, 'Delhi-Mumbai-Chennai-Kolkata' is the valid fact.
• Option 2 ('Delhi-Amritsar'): Incorrect. As per official verified records, 'Delhi-Mumbai-Chennai-Kolkata' is the valid fact.
• Option 4 ('Delhi- Assam-Bangalore-Gujarat'): Incorrect. As per official verified records, 'Delhi-Mumbai-Chennai-Kolkata' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 3 ('Delhi-Mumbai-Chennai-Kolkata').