MPSC Test Logo mpsctest.in
Geography Indian Economic and Human Geography FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

2011 च्या जनगणनेनुसार खालीलपैकी कोणत्या राज्याचा प्रजनन दर भारतातील सर्वात जास्त आहे?

Which of the following states has the highest fertility rate in India according to the 2011 census?

पर्याय (Options):
A

केरळ

B

पंजाब

C

महाराष्ट्र

D

बिहार

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर बिहार आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • भारतातील 2011 च्या जनगणनेनुसार, सर्वाधिक प्रजनन दर असलेले राज्य बिहार होते, ज्याचा एकूण प्रजनन दर 3.4 होता. • लोकसंख्या: बिहार हे भारतातील तिसऱ्या क्रमांकाचे लोकसंख्येचे राज्य असून त्याची लोकसंख्या 104,099,452 आहे. • हे भारताच्या लोकसंख्येच्या 8.58% आहे. • लिंग गुणोत्तर: बिहारमध्ये लिंगगुणोत्तर 2001 मध्ये 919 वरून 2011 मध्ये 918 पर्यंत किंचित सुधारले आहे. • तथापि, या राज्यात अजूनही भारतातील सर्वात कमी लिंग गुणोत्तर आहे. • साक्षरतेचा दर: बिहारमधील साक्षरतेचे प्रमाण 2001 मधील 47.0% वरून 2011 मध्ये 61.8% पर्यंत लक्षणीय सुधारले आहे. • तथापि, हे राष्ट्रीय सरासरी 74.04% पेक्षा कमी आहे. • ग्रामीण-शहरी विभागणी: बिहार हे प्रामुख्याने ग्रामीण राज्य असून येथील 89.7% लोकसंख्या ग्रामीण भागात राहते. • राज्यात शहरीकरणाचे प्रमाण 10.3 टक्के इतके कमी आहे. • अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती: अनुसूचित जाती (SC) आणि अनुसूचित जमाती (ST) मिळून बिहारच्या लोकसंख्येच्या 15.6% आहेत. • अनुसूचित जातींमध्ये साक्षरतेचे प्रमाण 52.5% आणि अनुसूचित जमातींमध्ये 47.0% आहे. पूरक माहिती: • भारत की जनगणना • 2011 ची जनगणना ही भारताची 15वी आणि स्वातंत्र्यानंतरची 7वी जनगणना होती. • 8 जनगणना स्वातंत्र्यापूर्वी झाल्या आहेत. • भारतात दर दहा वर्षांनी जनगणना केली जाते. • भारतातील पहिली जनगणना 1872 साली झाली.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('केरळ') आणि पर्याय 4 ('बिहार') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'बिहार'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Indian Economic and Human Geographyसाठी 'बिहार' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('केरळ'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'बिहार' हे ठरते. • पर्याय 2 ('पंजाब'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'बिहार' हे ठरते. • पर्याय 3 ('महाराष्ट्र'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'बिहार' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('बिहार') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 06

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):