MPSC Test Logo mpsctest.in
Geography Indian Climate FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारताच्या वायव्य भागात हिवाळ्यात पडणाऱ्या पावसासाठी खालीलपैकी कोणते कारण जबाबदार आहे?

Which one of the following causes is responsible for rainfall during winters in the northwestern part of India?

पर्याय (Options):
A

मान्सूनचे पुनरागमन

B

चक्रीवादळ उदासीनता

C

पश्चिमी विक्षोभ

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

नैऋत्य मान्सून

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर पश्चिमी विक्षोभ आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • भारताच्या वायव्य भागात हिवाळ्यात पडणाऱ्या पावसासाठी पश्चिमी विक्षोभ जबाबदार आहे. • पश्चिमी विक्षोभाचा उगम युरोप आणि अटलांटिक महासागर यांजवळच्या मध्य-अक्षांश प्रदेशात होतो. • भूमध्य समुद्रावर कमी दाब तयार होतो आणि भारतात प्रवेश करण्यापूर्वी इराक, अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तानकडे सरकतो आणि त्यात मोठ्या प्रमाणात आर्द्रता असते. • जेव्हा या कमी-दाब प्रणाली भारतीय उपखंडात पोहोचतात, तेव्हा ते हिमालयाद्वारे अवरोधित केले जातात आणि वायव्य मैदानी प्रदेशांवर आणि पश्चिम हिमालयाच्या उंच भागात बर्फासारखा पाऊस पडतो. • वायव्य भारतावर पर्जन्यवृष्टी झाल्यानंतर, ते कमकुवत होतात आणि ओलावा गमावतात, ते कोरड्या वाऱ्यासारखे वाहतात जे भारताच्या उत्तर मैदानावर दाट धुके तयार करतात. पूरक माहिती: • जून ते सप्टेंबर हा काळ नैऋत्य मान्सून कालावधी म्हणून ओळखला जातो. • नैऋत्य मान्सून पावसाचा कालावधी हा भारतीय उपखंडातील मुख्य पावसाळी हंगाम आहे. • हा उन्हाळी मान्सूनचा कालावधी आहे जेथे नैऋत्य मान्सून देशभरात थांबतो. • या कालावधीत संपूर्ण देशात जवळपास 75% पाऊस पडतो.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('नैऋत्य मान्सून') आणि पर्याय 3 ('पश्चिमी विक्षोभ') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'पश्चिमी विक्षोभ'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Indian Climateसाठी 'पश्चिमी विक्षोभ' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('मान्सूनचे पुनरागमन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पश्चिमी विक्षोभ' हे ठरते. • पर्याय 2 ('चक्रीवादळ उदासीनता'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पश्चिमी विक्षोभ' हे ठरते. • पर्याय 4 ('नैऋत्य मान्सून'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पश्चिमी विक्षोभ' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('पश्चिमी विक्षोभ') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):