सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य पर्याय सिंधू आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• सिंधू नदी:
• तिचा उगम तिबेटमधील मानसरोवर तलावातून होतो.
• सिंधूची लांबी 3180 किमी आहे.
• सिंधूचे ऋग्वेदिक नाव सिंधू आहे.
• उपनद्या:
• डाव्या किनारी- झंस्कर, झेलम, चिनाब, रवी, बियास आणि सतलज.
• उजव्या किनारी- श्योक, गिलगिट, हुंजा, कुर्रम.
पूरक माहिती:
• चिनाब नदी:
• हिमाचल प्रदेशातील लाहुलस्मिती येथील बारालचा ला पास येथे उगम पावते.
• सिंधूची सर्वात मोठी उपनदी.
• चंद्रभागा नदी म्हणूनही ओळखली जाते.
• सतलज नदी:
• याला प्राचीन काळी शतद्रू असेही म्हणतात.
• सिंधूच्या प्रमुख उपनद्यांपैकी एक.
• तो शिपकी ला खिंडीतून भारतात प्रवेश करतो.
• या नदीवर भाक्रा नांगल धरण बांधले आहे.
• ब्रह्मपुत्रा नदी:
• मानसरोवर सरोवरातील आंगसी हिमनदीपासून उगम पावते.
• या नदीची लांबी 2880 किमी आहे.
• संस्कृतचे नाव लाहुतिया आहे.
The correct option is Indus.
Explanation & Key Takeaways:
• Indus River:
• It originates from Mansarover Lake in Tibet.
• The length of the Indus is 3180 km.
• Rigvedic name of Indus is Sindhu.
• Tributaries:
• Left Bank- Zanskar, jhelum, Chenab, Ravi, Beas and Satluj.
• Right Bank- Shyok, Gilgit, Hunza, Kurram.
Related Concepts:
• Chenab River:
• Originates at Baralacha La Pass at Lahulsmiti in Himachal Pardesh.
• The largest tributary of the Indus.
• Also known as the Chandrabhaga River.
• Sutlej River:
• It is also known as Shatadru in Ancient times.
• One of the major tributaries of the Indus.
• It enters India through Shipki La Pass.
• Bhakra Nangal Dam is constructed across this river.
• Brahmaputra River:
• Originates from the Angsi Glacier in Mansarover Lake.
• The length of this river is 2880 km.
• Sanskrit's name is Lahutiya.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('ब्रह्मपुत्रा') आणि पर्याय 3 ('सिंधु') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 4 ('Brahmaputra') with Option 3 ('Indus'). Distinguish the exact context before marking.
नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'सिंधु'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Indian Rivers and Water Resourcesसाठी 'सिंधु' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.
Map Trick: Landmark & Location — 'Indus'. Anchor Indian Rivers and Water Resources directly to 'Indus'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('चिनाब'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सिंधु' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('सतलज'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सिंधु' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('ब्रह्मपुत्रा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सिंधु' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('सिंधु') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Chenab'): Incorrect. As per official verified records, 'Indus' is the valid fact.
• Option 2 ('Sutlej'): Incorrect. As per official verified records, 'Indus' is the valid fact.
• Option 4 ('Brahmaputra'): Incorrect. As per official verified records, 'Indus' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 3 ('Indus').