MPSC Test Logo mpsctest.in
Geography Environmental pollution FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

रेफ्रिजरेटर्स, एअर कंडिशनर्स (AC) आणि एरोसोल फवारण्यांमध्ये कोणते रसायन वापरले जाते जे वायू प्रदूषक बनवतात?

Which chemical is used in refrigerators, air conditioners (AC) and aerosol sprays that form air pollutants?

पर्याय (Options):
A

सल्फर डाय ऑक्साईड

B

नायट्रोजन डायऑक्साइड

C

क्लोरोफ्लुरोकार्बन

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

मिथेन

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर क्लोरोफ्लुरोकार्बन आहे. 1980 च्या दशकात, जगभरातील शास्त्रज्ञांच्या लक्षात आले की क्लोरोफ्लोरोकार्बन्स (CFCs) - एअर कंडिशनर, एरोसोल स्प्रे, रेफ्रिजरेटर, फ्रीजरसाठी रेफ्रिजरंट म्हणून वापरले जाणारे रसायने - पृथ्वीच्या ओझोन थराचा ऱ्हास करत आहेत, ज्यामुळे सूर्याच्या हानिकारक अल्ट्राव्हायोलेट किरणे रोखली जातात. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • क्लोरोफ्लुरोकार्बन्स ही कार्बन, हायड्रोजन, क्लोरीन आणि फ्लोरिन असलेली विविध संयुगे आहेत, जी एकेकाळी एरोसोल प्रणोदक म्हणून मोठ्या प्रमाणावर वापरली जात होती. • क्लोरोफ्लुरोकार्बन हे एक सेंद्रिय संयुग आहे जे नैसर्गिकरित्या होत नाही. • ते मानवनिर्मित वायू आहेत. त्यात कार्बन, क्लोरीन आणि फ्लोरिन असतात, जे मिथेन, इथेन आणि प्रोपेनचे अस्थिर व्युत्पन्न म्हणून तयार होतात. • सामान्यतः फ्रीॉन नावाने ओळखले जाते, CFC चे उत्पादन. गेल्या 50 वर्षांत, CFC उत्सर्जन मोठ्या प्रमाणात वाढले आहे. • हा रंगहीन, गंधहीन आणि रासायनिकदृष्ट्या गैर-अभिक्रियाकारक वायू आहे. शिवाय, ते वातावरणात दीर्घकाळ राहिल्याने आपण ते शोधू शकतो. • हरितगृह प्रभावामध्ये सामील असलेल्या वायूंपैकी CFC देखील एक आहे. • हे विशेषतः हानिकारक आहे कारण ओझोन कणांसह त्याच्या विध्वंसक प्रतिक्रियांमुळे, जे पृथ्वीचे अतिनील किरणांपासून संरक्षण करते. • काही विशिष्ट उत्पादने CFC चे मुख्य स्त्रोत आहेत.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('मिथेन') आणि पर्याय 3 ('क्लोरोफ्लुरोकार्बन') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'क्लोरोफ्लुरोकार्बन'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Environmental pollutionसाठी 'क्लोरोफ्लुरोकार्बन' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('सल्फर डाय ऑक्साईड'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'क्लोरोफ्लुरोकार्बन' हे ठरते. • पर्याय 2 ('नायट्रोजन डायऑक्साइड'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'क्लोरोफ्लुरोकार्बन' हे ठरते. • पर्याय 4 ('मिथेन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'क्लोरोफ्लुरोकार्बन' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('क्लोरोफ्लुरोकार्बन') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 03

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):