MPSC Test Logo mpsctest.in
Geography Indian Economic and Human Geography FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

कोणता क्षेत्र भूजल सर्वाधिक वापरतो?

Which sector uses the groundwater maximally?

पर्याय (Options):
A

शैक्षणिक

B

कृषी

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

औद्योगिक

D

घरगुती

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर कृषी आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • कृषी हा जागतिक स्तरावर भूजलाचा सर्वात मोठा ग्राहक आहे, जो एकूण भूजल काढण्याच्या सुमारे 70% वाटा घेतो. • भारतासारख्या देशांमध्ये, कृषी क्षेत्र सुमारे 90% भूजल वापरते. • विशेषतः कोरड्या आणि अर्ध-कोरड्या प्रदेशात जिथे पृष्ठभागावरील पाणी अपुरे आहे, तिथे सिंचनासाठी भूजल महत्त्वाचे आहे. • शेतीच्या उद्देशांसाठी भूजलाचा अतिवापर केल्यामुळे अनेक प्रदेशांमध्ये जलभूगर्भाचा लक्षणीय ऱ्हास झाला आहे. • भूजल संसाधनांची शाश्वतता सुनिश्चित करण्यासाठी शेतीमध्ये कार्यक्षम जल व्यवस्थापन पद्धती आवश्यक आहेत. पूरक माहिती: • भूजल कमी होणे: शेतीसाठी भूजलाचा अतिवापर केल्याने पाण्याची पातळी कमी होऊ शकते आणि विहिरी कोरड्या पडू शकतात. • सिंचन तंत्र: ठिबक आणि तुषार सिंचन हे पारंपारिक पूर सिंचनाच्या तुलनेत अधिक पाणी-कार्यक्षम पद्धती आहेत. • जलसंधारण: पर्जन्यजल संकलन आणि दुष्काळ-प्रतिरोधक पिकांचा वापर यांसारख्या तंत्रांमुळे भूजल संवर्धनास मदत होते. • शासकीय धोरणे: अनेक सरकारांनी भूजल काढण्याचे नियमन करण्यासाठी आणि शाश्वत कृषी पद्धतींना प्रोत्साहन देण्यासाठी धोरणे लागू केली आहेत. • हवामान बदल: हवामानातील बदलामुळे कृषी क्षेत्रात भूजलाची उपलब्धता आणि मागणीवर परिणाम होऊ शकतो.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('औद्योगिक') आणि पर्याय 2 ('कृषी') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'कृषी'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Indian Economic and Human Geographyसाठी 'कृषी' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('शैक्षणिक'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कृषी' हे ठरते. • पर्याय 3 ('औद्योगिक'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कृषी' हे ठरते. • पर्याय 4 ('घरगुती'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कृषी' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('कृषी') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 02

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):