सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर ऊस हेआहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• 1 किलो साखर तयार करण्यासाठी 2,068 लिटर पाणी लागते.
• जे प्रत्येक टन साखरेच्या 2 दशलक्ष लिटर पाण्याइतके आहे.
• मात्र, मराठवाड्यात दरवर्षी सरासरी 820 मिमीपेक्षा जास्त पाऊस पडतो, त्यामुळे तिथे ऊस पिकवायला नको.
• महाराष्ट्रात, ऊस सुमारे 4% शेती क्षेत्र व्यापतो, तरीही तो सिंचनासाठी वापरल्या जाणार्या पाण्यापैकी 71.5% पाणी वापरतो, ज्यात विहिरींचा समावेश होतो.
महत्त्वाची टीप:
• मराठवाड्यातील आठ जिल्ह्यांतील 76 पैकी 50 तालुक्यांमध्ये गेल्या वर्षी सुमारे 300 मिमी पाऊस पडला होता.
• हे प्रति हेक्टर तीन दशलक्ष लिटर पाणी वापराइतके आहे.
• मराठवाड्यात लोकसंख्येची घनता 300 लोक प्रति चौरस मैल, कि.मी. आहे
• जे एका पिकासाठी पुरेसे पाणी सोडते आणि लोकसंख्येच्या मूलभूत पिण्याचे पाणी आणि घरगुती गरजा भागवण्यासाठी पुरेसे आहे.
The correct answer is Sugarcane.
Explanation & Key Takeaways:
• 2,068 litres of water are needed to produce 1 kilogramme of sugar.
• Which equates to 2 million litres of water every tonne of sugar.
• However, Marathwada gets just more than 820 mm of rain annually on average, shouldn't be growing sugarcane at all.
• In Maharashtra, sugarcane covers around 4% of the agricultural area, yet it uses 71.5% of the water used for irrigation, including wells.
Important Notes:
• 50 of the 76 talukas in the eight districts that make up Marathwada had rainfall of about 300 mm last year.
• This amounts to a water use of three million litres per hectare.
• Given that Marathwada has a population density of 300 people per square mile, km.
• Which leaves enough water for one crop and is more than adequate to cover the population's basic drinking water and household needs.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('शेंगदाणे') आणि पर्याय 2 ('ऊस') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 3 ('Groundnut') with Option 2 ('Sugarcane'). Distinguish the exact context before marking.
नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'ऊस'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Indian Economic and Human Geographyसाठी 'ऊस' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.
Map Trick: Landmark & Location — 'Sugarcane'. Anchor Indian Economic and Human Geography directly to 'Sugarcane'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('कापूस'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'ऊस' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('शेंगदाणे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'ऊस' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('ज्वारी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'ऊस' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('ऊस') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Cotton'): Incorrect. As per official verified records, 'Sugarcane' is the valid fact.
• Option 3 ('Groundnut'): Incorrect. As per official verified records, 'Sugarcane' is the valid fact.
• Option 4 ('Jowar'): Incorrect. As per official verified records, 'Sugarcane' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('Sugarcane').