MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Money and Banking FMT-02
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालील विधाने काळजीपूर्वक विचारात घ्या: 1. पैशाचा वेग म्हणजे अर्थव्यवस्थेत पैशांची देवाणघेवाण किती दराने होते याचे मोजमाप. 2. GDP स्थिर राहिल्यास, पैशाच्या पुरवठ्यात वाढ झाल्यामुळे पैशाचा वेग वाढेल. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Examine the following statements carefully: 1. Velocity of money is a measurement of the rate at which money is exchanged in an economy. 2. If GDP remains constant, an increase in the money supply would result in an increase in the velocity of money Which of the statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):
A

फक्त 1

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

फक्त 2

C

1 आणि 2 दोन्ही

D

1 किंवा 2 नाही

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
📌 सविस्तर स्पष्टीकरण व मुख्य तरतुदी: • पैशाचा वेग: • पैशाचा वेग हा अर्थव्यवस्थेत पैशाची देवाणघेवाण करण्याच्या दराचे मोजमाप आहे. त्यामुळे विधान 1 बरोबर आहे. • पैसे एका संस्थेतून दुसर्‍या संस्थेकडे किती वेळा हलतात ते ही संख्या आहे. • हे दिलेल्या कालावधीत चलनाचे एकक किती वापरले जाते याचाही संदर्भ देते. • सोप्या भाषेत सांगायचे तर, अर्थव्यवस्थेतील ग्राहक आणि व्यवसाय एकत्रितपणे पैसे खर्च करतात तो दर आहे. • पैशाच्या सूत्राचा वेग अर्थव्यवस्थेतील वस्तू आणि सेवांसाठी चलन पुरवठा करणार्‍या चलनाच्या एका युनिटचा दर दर्शवितो. • विस्तारणाऱ्या अर्थव्यवस्थांमध्ये पैशाचा वेग सामान्यत: जास्त असतो आणि संकुचित अर्थव्यवस्थांमध्ये कमी असतो. • उच्च पैशाचा वेग सहसा निरोगी, विस्तारित अर्थव्यवस्थेशी संबंधित असतो. कमी पैशाचा वेग सहसा मंदी आणि आकुंचन यांच्याशी संबंधित असतो. • संपूर्ण देशाच्या लोकसंख्येसाठी व्यवहारातील क्रियाकलाप मोजण्यासाठी पैशाचा वेग खूप मोठ्या प्रमाणावर वापरला जातो. सर्वसाधारणपणे, हा उपाय संपूर्ण अर्थव्यवस्थेसाठी पैशाच्या पुरवठ्याची उलाढाल म्हणून विचार केला जाऊ शकतो. • या ऍप्लिकेशनसाठी, अर्थशास्त्रज्ञ सामान्यत: GDP आणि पैशाच्या पुरवठ्यासाठी M1 किंवा M2 वापरतात. म्हणून, पैशाच्या समीकरणाचा वेग GDP भागिले पैशाच्या पुरवठ्याने लिहिला जातो. • पैशाचा वेग = \(\dfrac{GDP}{Money\;Supply}\) • जीडीपी स्थिर राहिल्यास, पैशाच्या पुरवठ्यात वाढ झाल्यामुळे पैशाचा वेग कमी होईल आणि त्याउलट. म्हणून, विधान 2 योग्य नाही. 💡 स्मृती क्लृप्ती (Memory Booster / Trick): • स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'फक्त 1'. अर्थव्यवस्थेत Money and Bankingचा थेट संबंध 'फक्त 1' या निकषाशी येतो. 🗺️ मेमरी मॅप / संकल्पना नकाशा (Memory Map): • संकल्पना नकाशा: Money and Banking ➔ मुख्य घटक / तरतूद ➔ 'फक्त 1' ➔ आयोगाच्या परीक्षा निकषांनुसार थेट परस्परसंबंध. ⚠️ परीक्षेतील संभाव्य चूक (Exam Trap): • परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('फक्त 2') आणि पर्याय 1 ('फक्त 1') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे. 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination): • 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('फक्त 2'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1' हे ठरते. • पर्याय 3 ('1 आणि 2 दोन्ही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1' हे ठरते. • पर्याय 4 ('1 किंवा 2 नाही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('फक्त 1') निश्चित होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('फक्त 2') आणि पर्याय 1 ('फक्त 1') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — 'फक्त 1'. अर्थव्यवस्थेत Money and Bankingचा थेट संबंध 'फक्त 1' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('फक्त 2'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1' हे ठरते. • पर्याय 3 ('1 आणि 2 दोन्ही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1' हे ठरते. • पर्याय 4 ('1 किंवा 2 नाही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('फक्त 1') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 09

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

महाराष्ट्राच्या 2025-2027 च्या भविष्यकालीन धोरणात्मक दृष्टिकोनानुसार, तात्काळ GSDP चे लक्ष्य काय आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

व्यावसायिक आणि तांत्रिक कौशल्यांमध्ये तरुणांना प्रशिक्षण देण्यासाठी खालीलपैकी कोणती राज्याची प्राथमिक मोहीम आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

महाराष्ट्रातील सिंचनाच्या किती टक्के पाणी ऊसासाठी वापरले जाते, जो केवळ 4% जमीन व्यापतो?

Economy MPSC सराव प्रश्न

दिल्ली-मुंबई औद्योगिक कॉरिडॉर (DMIC) अंतर्गत AURIC हा महत्त्वाचा प्रकल्प काय आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

जागतिक बँकेकडून निधी पुरवठा झालेली PoCRA योजना, शेतकऱ्यांना कोणत्या विशिष्ट क्षेत्रात मदत करण्याचे उद्दिष्ट ठेवते?