MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Money and Banking FMT-02
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या संदर्भात खालील विधानांचा विचार करा: 1. जर चलनवाढ खूप जास्त असेल, तर भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) सरकारी रोखे खरेदी करण्याची शक्यता असते. 2. जर रुपयाचे वेगाने अवमूल्यन होत असेल, तर RBI बाजारात डॉलर्स विकण्याची शक्यता असते. 3. जर अमेरिका किंवा युरोपियन युनियनमध्ये व्याजदर कमी झाले, तर त्यामुळे RBI डॉलर्स खरेदी करण्यास प्रवृत्त होण्याची शक्यता असते. वर दिलेली कोणती विधाने योग्य आहेत?

In the context of the Indian economy, consider the following statements carefully: 1. If the inflation is too high, Reserve Bank of India (RBI) is likely to buy government securities. 2. If the rupee is rapidly depreciating, RBI is likely to sell dollars in the market. 3. If interest rates in the USA or European Union were to fall, that is likely to induce RBI to buy dollars Which of the above statement(s) is/are factually correct?

पर्याय (Options):
A

1 आणि 2 फक्त

B

2 आणि 3 फक्त

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

1 आणि 3 फक्त

D

1, 2 आणि 3

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
📌 सविस्तर स्पष्टीकरण व मुख्य तरतुदी: • सरकारी रोखे (G-Sec) • हे केंद्र सरकार किंवा राज्य सरकारने जारी केलेले एक व्यापार करण्यायोग्य साधन आहे. • हे सरकारच्या कर्जाच्या जबाबदाऱ्या मान्य करते. • G-Sec जारी करण्याचे व्यवस्थापन RBI द्वारे केले जाते, जे केंद्राच्या वतीने दर शुक्रवारी नियमितपणे G-Sec लिलाव आयोजित करतात. • राज्य सरकारांशी झालेल्या कराराच्या अनुषंगाने RBI कडून राज्य सरकारचे व्यवहार केले जातात. • जर चलनवाढ जास्त असेल, तर RBI खुल्या बाजाराच्या परिचालनाद्वारे जनतेला सरकारी रोखे विकून बाजाराची तरलता कमी करण्याचा प्रयत्न करते. म्हणून, विधान 1 योग्य नाही. • रुपयाचे अवमूल्यन • याचा अर्थ डॉलरच्या संदर्भात रुपयाच्या मूल्यात घट होणे. • फ्री-फ्लोटिंग विनिमय दर प्रणालीमध्ये, जेव्हा डॉलरची मागणी पुरवठ्यापेक्षा जास्त असते, तेव्हा अवमूल्यन होते. त्यामुळे डॉलरचा पुरवठा वाढवण्यासाठी RBI अर्थव्यवस्थेतील डॉलरची विक्री करण्याची शक्यता असते. म्हणून, विधान 2 योग्य आहे. • अमेरिका आणि युरोपियन यूनियनमधील व्याजदर घसरल्यास भारतीय बाजारात डॉलरची आवक होईल, ज्यामुळे रुपयाचे मूल्य वधारेल. • अर्थव्यवस्थेतील डॉलरचा पुरवठा कमी करण्यासाठी RBI बाजारातून डॉलर खरेदी करण्यास प्रवृत्त होईल. म्हणून, विधान 3 योग्य आहे. 💡 स्मृती क्लृप्ती (Memory Booster / Trick): • स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — '2 आणि 3 फक्त'. अर्थव्यवस्थेत Money and Bankingचा थेट संबंध '2 आणि 3 फक्त' या निकषाशी येतो. 🗺️ मेमरी मॅप / संकल्पना नकाशा (Memory Map): • संकल्पना नकाशा: Money and Banking ➔ मुख्य घटक / तरतूद ➔ '2 आणि 3 फक्त' ➔ आयोगाच्या परीक्षा निकषांनुसार थेट परस्परसंबंध. ⚠️ परीक्षेतील संभाव्य चूक (Exam Trap): • परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('1 आणि 3 फक्त') आणि पर्याय 2 ('2 आणि 3 फक्त') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे. 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination): • 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('1 आणि 2 फक्त'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2 आणि 3 फक्त' हे ठरते. • पर्याय 3 ('1 आणि 3 फक्त'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2 आणि 3 फक्त' हे ठरते. • पर्याय 4 ('1, 2 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2 आणि 3 फक्त' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('2 आणि 3 फक्त') निश्चित होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('1 आणि 3 फक्त') आणि पर्याय 2 ('2 आणि 3 फक्त') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — '2 आणि 3 फक्त'. अर्थव्यवस्थेत Money and Bankingचा थेट संबंध '2 आणि 3 फक्त' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('1 आणि 2 फक्त'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2 आणि 3 फक्त' हे ठरते. • पर्याय 3 ('1 आणि 3 फक्त'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2 आणि 3 फक्त' हे ठरते. • पर्याय 4 ('1, 2 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2 आणि 3 फक्त' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('2 आणि 3 फक्त') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

महाराष्ट्राच्या 2025-2027 च्या भविष्यकालीन धोरणात्मक दृष्टिकोनानुसार, तात्काळ GSDP चे लक्ष्य काय आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

व्यावसायिक आणि तांत्रिक कौशल्यांमध्ये तरुणांना प्रशिक्षण देण्यासाठी खालीलपैकी कोणती राज्याची प्राथमिक मोहीम आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

महाराष्ट्रातील सिंचनाच्या किती टक्के पाणी ऊसासाठी वापरले जाते, जो केवळ 4% जमीन व्यापतो?

Economy MPSC सराव प्रश्न

दिल्ली-मुंबई औद्योगिक कॉरिडॉर (DMIC) अंतर्गत AURIC हा महत्त्वाचा प्रकल्प काय आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

जागतिक बँकेकडून निधी पुरवठा झालेली PoCRA योजना, शेतकऱ्यांना कोणत्या विशिष्ट क्षेत्रात मदत करण्याचे उद्दिष्ट ठेवते?