सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
१. आर्थिक संकल्पना व व्याख्या: प्रधानमंत्री मुद्रा योजना (PMMY) ही सूक्ष्म व्यावसायिक घटकांना संस्थात्मक कर्जपुरवठा उपलब्ध करून देण्यासाठी 8 एप्रिल 2015 रोजी सुरू करण्यात आली. मुद्रा (MUDRA) म्हणजे Micro Units Development and Refinance Agency Ltd. या संस्थेची भूमिका सूक्ष्म उद्योगांना कर्जपुरवठा करणाऱ्या पात्र वित्तीय संस्थांना पुनर्वित्त व सहाय्य उपलब्ध करून देणे ही आहे. 'शिशु' श्रेणीची पारंपरिक कमाल कर्जमर्यादा ₹50,000 आहे. २. योजना व संस्थात्मक भूमिका: पारंपरिक वर्गीकरणानुसार शिशु म्हणजे ₹50,000 पर्यंत, किशोर म्हणजे ₹50,000 पेक्षा अधिक ते ₹5 लाखांपर्यंत आणि तरुण म्हणजे ₹5 लाखांपेक्षा अधिक ते ₹10 लाखांपर्यंतचे कर्ज. मुद्रा ही भारतीय रिझर्व्ह बँकेप्रमाणे चलनविषयक धोरण ठरवणारी संस्था नाही; ती सूक्ष्म उद्योगांच्या वित्तपुरवठ्याला चालना देते. ३. अर्थसंकल्प व अधिकृत आकडेवारी: या प्रश्नाचे उत्तर निश्चित करण्यासाठी विशिष्ट अर्थसंकल्पीय तरतुदीची आवश्यकता नाही. वरील मर्यादा ही योजनेच्या पारंपरिक उत्पादन-वर्गीकरणावर आधारित आहे. अद्ययावत योजनेतील बदल तपासताना संबंधित सरकारी मार्गदर्शक सूचना विचारात घ्याव्यात.
1. Economic concept and definition: The Pradhan Mantri Mudra Yojana (PMMY) was launched on 8 April 2015 to improve institutional credit access for micro business units. MUDRA stands for Micro Units Development and Refinance Agency Ltd. Its role includes supporting eligible lending institutions that finance micro-enterprises through refinancing and related assistance. The traditional maximum loan amount under the Shishu category is Rs. 50,000. 2. Scheme and institutional roles: Under the traditional classification, Shishu covers loans up to Rs. 50,000, Kishore covers loans above Rs. 50,000 up to Rs. 5 lakh, and Tarun covers loans above Rs. 5 lakh up to Rs. 10 lakh. MUDRA does not formulate monetary policy like the Reserve Bank of India; it supports credit access for micro-enterprises. 3. Budget and official statistics: No specific budget allocation is required to establish the answer to this question. These limits refer to the scheme's traditional product classification. Any subsequent changes should be checked against current official government guidelines.
मुख्य परीक्षाभूल म्हणजे शिशु, किशोर आणि तरुण या तीन कर्जश्रेणींच्या मर्यादा एकमेकांत मिसळणे. तसेच मुद्रा ही बँक किंवा RBI चे पर्यायी नाव नसून स्वतंत्र संस्थात्मक व्यवस्था आहे. योजनेच्या पारंपरिक मर्यादा आणि नंतरच्या धोरणात्मक बदलांतील फरक लक्षात घ्या.
The main trap is confusing the loan ceilings of Shishu, Kishore and Tarun. Also, MUDRA is a separate institutional arrangement that supports micro-enterprise lending, not another name for the RBI. Distinguish the scheme's traditional limits from any later policy revisions.
पारंपरिक मुद्रा श्रेणी लक्षात ठेवण्यासाठी 'शि-कि-त : 50 हजार – 5 लाख – 10 लाख' ही क्रमिक खूण वापरा: शिशु ₹50,000 पर्यंत; किशोर ₹50,000 पेक्षा अधिक ते ₹5 लाख; तरुण ₹5 लाखांपेक्षा अधिक ते ₹10 लाख.
Remember the traditional sequence as 'Shi-Ki-Ta: 50 thousand – 5 lakh – 10 lakh': Shishu up to Rs. 50,000; Kishore above Rs. 50,000 up to Rs. 5 lakh; Tarun above Rs. 5 lakh up to Rs. 10 lakh.
पर्याय 1 चुकीचा आहे, कारण ₹50,000 ते ₹5 लाख ही मर्यादा शिशुची नसून किशोर श्रेणीशी संबंधित आहे; पारंपरिक वर्गीकरणात किशोरची सुरुवात ₹50,000 पेक्षा अधिक रकमेपासून होते. पर्याय 3 चुकीचा आहे, कारण ₹5 लाखांपेक्षा अधिक ते ₹10 लाखांपर्यंतची मर्यादा तरुण श्रेणीशी संबंधित आहे. पर्याय 4 चुकीचा आहे, कारण ₹50 लाख ही शिशु श्रेणीची मर्यादा नाही; पारंपरिक PMMY वर्गीकरणात तरुण श्रेणीची कमाल मर्यादा ₹10 लाख होती.
Option 1 is incorrect because the range from above Rs. 50,000 up to Rs. 5 lakh traditionally belongs to Kishore, not Shishu. Option 3 corresponds to the traditional Tarun range of above Rs. 5 lakh up to Rs. 10 lakh. Option 4 is incorrect because Rs. 50 lakh is not the traditional Shishu limit; the traditional maximum under Tarun was Rs. 10 lakh.
