MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Making, Preamble & Features of Constitution FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारताच्या संदर्भात, खालील विधाने विचारात घ्या: 1. येथे केवळ एकल नागरिकत्व आणि एकल अधिवास आहे. 2. केवळ जन्मजात नागरिकच राष्ट्रप्रमुख बनू शकतो. 3. एकदा नागरिकत्व बहाल केलेल्या परदेशी व्यक्तीला कोणत्याही परिस्थितीत त्यापासून वंचित ठेवता येत नाही. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

In the context of India, consider the following statements carefully: 1. There is only one citizenship and one domicile. 2. A citizen by birth only can become the Head of State. 3. A foreigner once granted the citizenship cannot be deprived of it under any circumstances Which of the statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):
A

केवळ 1

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

केवळ 2

C

1 आणि 3

D

2 आणि 3

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
📌 सविस्तर स्पष्टीकरण व मुख्य तरतुदी: • एका व्यक्तीचे एकापेक्षा जास्त अधिवास असू शकत नाहीत. • भारतीय राज्यघटना भारतीय नागरिकत्व आणि परदेशी देशाचे नागरिकत्व एकाच वेळी धारण करण्याची परवानगी देत नाही. म्हणून, विधान 1 योग्य आहे. • भारतात, भारतात, जन्मजात नागरिक आणि नैसर्गिकरीत्या नागरिकत्व मिळवलेली व्यक्ती, दोघेही राष्ट्रपती पदासाठी पात्र आहेत. • अमेरिकेत, केवळ जन्मजात नागरिकच राष्ट्रपती पदासाठी पात्र असतो आणि नैसर्गिकरीत्या नागरिकत्व मिळवलेली व्यक्ती पात्र नसते. म्हणून, विधान 2 योग्य नाही. • नागरिकत्व अधिनियम, 1955: • हा कायदा नागरिकत्व गमावण्याचे तीन मार्ग सांगतो, मग ते या कायद्यांतर्गत मिळवलेले असो किंवा त्याआधी संविधानानुसार मिळालेले असो, ते म्हणजे: त्याग, समाप्तीआणि वंचितता. म्हणून, विधान 3 योग्य नाही. 📚 संबंधित महत्त्वाचे घटक व संदर्भ (परीक्षेसाठी पूरक माहिती): • भारतातील नागरिकत्व: • नागरिकत्व अधिनियम, नागरिकत्वाच्या इतर श्रेणी देखील प्रदान करतो, जसे की नोंदणीद्वारे नागरिकत्व (कलम 5) आणि नैसर्गिकरीत्या नागरिकत्व (कलम 6). • नागरिकत्व हे संविधानांतर्गत संघ सूचीमध्ये सूचीबद्ध आहे आणि म्हणूनच ते संसदेच्या विशेष अधिकारक्षेत्रात येते. • संविधानात ‘नागरिक’ शब्दाची व्याख्या दिलेली नाही, परंतु नागरिकत्वासाठी हक्कदार असलेल्या विविध श्रेणीतील व्यक्तींची माहिती भाग 2 (कलम 5 ते 11) मध्ये दिली आहे. • कलम 11: हे नागरिकत्व मिळवणे आणि समाप्त करणे आणि त्यासंबंधित सर्व बाबींशी संबंधित कोणतीही तरतूद करण्याचे अधिकार संसदेला देते. • भारतीय नागरिकत्व मिळवण्याचे चार मार्ग आहेत: जन्म, वंश, नोंदणी आणि नैसर्गिकीकरण. या तरतुदी नागरिकत्व अधिनियम, 1955 अंतर्गत सूचीबद्ध आहेत. • हा कायदा दुहेरी नागरिकत्व किंवा दुहेरी राष्ट्रीयत्वाची तरतूद करत नाही. हे केवळ वर नमूद केलेल्या तरतुदींनुसार सूचीबद्ध असलेल्या व्यक्तीसाठी नागरिकत्वाची परवानगी देतो, ते म्हणजे: जन्म, वंश, नोंदणी किंवा नैसर्गिकीकरण. 💡 स्मृती क्लृप्ती (Memory Booster / Trick): • स्मृती सूत्र: 'कलम 5 → केवळ 1'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 5 चा संबंध थेट 'केवळ 1' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा. 🗺️ मेमरी मॅप / संकल्पना नकाशा (Memory Map): • संकल्पना नकाशा: Making, Preamble & Features of Constitution ➔ मुख्य घटक / तरतूद ➔ 'केवळ 1' ➔ आयोगाच्या परीक्षा निकषांनुसार थेट परस्परसंबंध. ⚠️ परीक्षेतील संभाव्य चूक (Exam Trap): • परीक्षेतील संभाव्य चूक: प्रश्नात 'नाही / अयोग्य' असा नकारात्मक शब्द विचारला आहे. अनेक विद्यार्थी घाईत सकारात्मक विधान समजून चुकीचा पर्याय निवडतात. येथे 'केवळ 1' हे अचूक उत्तर आहे. 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination): • 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('केवळ 2'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केवळ 1' हे ठरते. • पर्याय 3 ('1 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केवळ 1' हे ठरते. • पर्याय 4 ('2 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केवळ 1' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('केवळ 1') निश्चित होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: प्रश्नात 'नाही / अयोग्य' असा नकारात्मक शब्द विचारला आहे. अनेक विद्यार्थी घाईत सकारात्मक विधान समजून चुकीचा पर्याय निवडतात. येथे 'केवळ 1' हे अचूक उत्तर आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'कलम 5 → केवळ 1'. भारतीय राज्यघटनेत कलम 5 चा संबंध थेट 'केवळ 1' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('केवळ 2'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केवळ 1' हे ठरते. • पर्याय 3 ('1 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केवळ 1' हे ठरते. • पर्याय 4 ('2 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केवळ 1' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('केवळ 1') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):