उत्तर व स्पष्टीकरण - भारतीय परिषद कायदा 1861 .
+----------------------------+----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| कायद्याचे नाव | कायद्याच्या प्रमुख तरतुदी |
+----------------------------+----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| भारत सरकार कायदा 1858 | हे एक नवीन कार्यालय, भारतीय राज्य सचिव यांनी तयार केले. व्हायसरॉयचे नवीन कार्यालय तयार केले गेले. लॉर्ड कॅनिंग हा भारताचा पहिला व्हायसराय बनला. हे भारत सरकारच्या अधिनियम म्हणून ओळखले जात असे. या कायद्याने कंपनी नियम रद्द केला. |
| 1773 च्या कायद्याचे नियमन | बंगालचा गव्हर्नर - बंगालचा गव्हर्नर जनरल म्हणून नियुक्त करण्यात आला (वॉरेन हेस्टिंग्ज बंगालचे पहिले गव्हर्नर जनरल बनले) 1774 मध्ये कलकत्ता येथे सर्वोच्च न्यायालयाची स्थापना केली . |
| 1909 चा भारतीय परिषद कायदा | मिंटो -मॉर्ले सुधारणा म्हणून देखील ओळखले जाते या कायद्यात मुस्लिमांसाठी स्वतंत्र मतदारांना स्वीकारून जातीय प्रतिनिधित्वाची व्यवस्था आणली गेली. लॉर्ड मिंटो हे जातीय मतदारांचे जनक म्हणून परिचित होते. सामान्य जनतेच्या महत्त्वाच्या विषयांवर सभासदांना ठराव हलविण्याची मुभा देण्यात आली. या कायद्याने केंद्रीय आणि प्रांतिक पातळीवर विधानपरिषदेच्या आकारात वाढ केली. |
| भारतीय परिषद कायदा 1861 | लॉर्ड कॅनिंगने एक संविभाग प्रणाली सुरू केली. मुंबई आणि मद्रास प्रांतांसाठी कायद्याची शक्ती पुनर्संचयित करून कायद्याने विकेंद्रीकरणाची प्रक्रिया सुरू केली. या कायद्याद्वारे व्हायसरॉयला अध्यादेश जारी करण्याचे अधिकार देण्यात आले. |
+----------------------------+----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
The Correct Answer is Option 4 i.e Indian Council Act 1861.
+------------------------------+------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| Name of the legislation | Key provisions of the legislation |
+------------------------------+------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| Government of India Act 1858 | It created a new office, Secretary of State for India. A new office of Viceroy was created. Lord Canning became the first Viceroy of India. It was known as An Act for the Better Government of India. This act abolished the company rule. |
| Regulating Act of 1773 | Governor of Bengal was designated as the Governor-General of Bengal (Warren Hastings became first Governor-General of Bengal) Supreme court to be established at Calcutta in 1774. |
| Indian Council Act of 1909 | Also known as Minto Morley reforms The act introduced a system of communal representation by accepting the separate electorate for Muslims. Lord Minto was known as the Father of Communal Electorate. Members were allowed to move a resolution in the matters of general public importance. This act expanded the size of the legislative council both at the Central and Provincial levels. |
| Indian Council Act of 1861 | Lord canning introduced a Portfolio system. Act initiated the process of decentralization by restoring the power of legislation for the Bombay and Madras provinces. The act empowered the Viceroy to issue ordinances. |
+------------------------------+------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('भारत सरकार कायदा, 1888') आणि पर्याय 4 ('भारतीय परिषद कायदा, 1861') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 1 ('Government of India Act 1858') with Option 4 ('Indian Council Act 1861'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1861 = भारतीय परिषद कायदा, 1861'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1861 च्या संदर्भात 'भारतीय परिषद कायदा, 1861' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.
Mnemonic: 'Year 1861 = Indian Council Act 1861'. In Modern Indian / Maharashtra History, link Year 1861 directly with 'Indian Council Act 1861'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('भारत सरकार कायदा, 1888'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारतीय परिषद कायदा, 1861' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('नियमन कायदा, 1773'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारतीय परिषद कायदा, 1861' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('भारतीय परिषद कायदा,1990'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'भारतीय परिषद कायदा, 1861' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('भारतीय परिषद कायदा, 1861') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Government of India Act 1858'): Incorrect. As per official verified records, 'Indian Council Act 1861' is the valid fact.
• Option 2 ('Regulating Act 1773'): Incorrect. As per official verified records, 'Indian Council Act 1861' is the valid fact.
• Option 3 ('Indian Council Act 1909'): Incorrect. As per official verified records, 'Indian Council Act 1861' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 4 ('Indian Council Act 1861').