MPSC Test Logo mpsctest.in
History British Rule, Administration & Land Policy FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतातील पहिला पोर्तुगीज गव्हर्नर कोण होता, ज्याला 1505 मध्ये नौदल वर्चस्व स्थापित करण्यासाठी पाठवले होते?

Who was the first Portuguese governor in India, sent in 1505 to establish naval supremacy?

पर्याय (Options):
A

अल्बुकर्क

B

निनो-दा-कुन्हा

C

डी सूझा

D

डी अल्मेडा

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर डी अल्मेडा आहे. महत्वाचे मुद्दे • फ्रांसिस्को डी अल्मेडा यांची 1505 मध्ये भारतातील पहिले पोर्तुगीज गव्हर्नर म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. • त्यांना व्हाईसरॉय हे पद देण्यात आले होते आणि हिंद महासागर प्रदेशात पोर्तुगीज नौदल वर्चस्व मजबूत करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली होती. • फ्रांसिस्को डी अल्मेडा यांनी ब्लू वॉटर स्ट्रॅटेजी (समुद्री वर्चस्व) धोरण राबवले. या धोरणाने व्यापक प्रादेशिक विस्ताराऐवजी समुद्रावर नियंत्रण ठेवण्यावर भर दिला. त्यामुळे, हे विधान योग्य आहे. • अल्मेडाच्या कार्यकाळात पोर्तुगीजांनी भारतात कोचीन येथे आपला पहिला तळ स्थापन केला. यातून भारतात पोर्तुगीज वसाहतवादी प्रभावाची सुरुवात झाली. • फ्रांसिस्को डी अल्मेडा त्यांच्या आक्रमक नौदल रणनीतींसाठी ओळखले जात होते. त्यांनी भारतातील पश्चिम किनारपट्टीवर पोर्तुगीज वर्चस्व प्रस्थापित करण्यासाठी अनेक अरब नौदलांना आणि स्थानिक शासकांना पराभूत केले. त्यामुळे, त्यांची कृती पोर्तुगीजांच्या यशासाठी महत्त्वाची होती. • त्यांचा व्हाईसरॉय म्हणून कार्यकाळ 1509 मध्ये संपला आणि त्यांच्यानंतर अल्फोन्सो डी अल्बुकर्क यांनी भारतात पोर्तुगीज विस्तार सुरू ठेवला. ही वस्तुस्थिती ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वाची आहे. • त्यामुळे, योग्य उत्तर डी अल्मेडा आहे. अतिरिक्त माहिती • फ्रांसिस्को डी अल्मेडा: • फ्रांसिस्को डी अल्मेडा यांनी 1505 ते 1509 पर्यंत पोर्तुगीज भारताचे पहिले व्हाईसरॉय म्हणून काम केले. • त्यांच्या ब्लू वॉटर स्ट्रॅटेजी चा उद्देश हिंद महासागरात पोर्तुगीज नौदल वर्चस्व सुनिश्चित करणे आणि प्रमुख व्यापारी मार्गांवर नियंत्रण ठेवणे हा होता. • त्यांनी कोचीन, कॅनन्नोर आणि मलबार किनारपट्टीवरील इतर भागांसारख्या प्रमुख बंदरांवर पोर्तुगीज नियंत्रण प्रस्थापित केले. • भारतात पोर्तुगीज विस्तार: • पोर्तुगीज हे भारतात स्थायी वसाहतवादी अस्तित्व स्थापित करणारे पहिले युरोपियन होते, ज्याची सुरुवात 16 व्या शतकाच्या सुरुवातीला झाली. • अल्मेडा नंतर, अल्फोन्सो डी अल्बुकर्क यांनी 1510 मध्ये गोवा जिंकून पोर्तुगीज प्रदेशांचा आणखी विस्तार केला. • पोर्तुगीज वसाहतवादाचे महत्त्व: • पोर्तुगीजांनी भारतात नवीन व्यापारी वस्तू, सांस्कृतिक प्रभाव आणि धार्मिक रूपांतरणे आणली. • त्यांनी हिंद महासागर व्यापारावर युरोपियन वर्चस्व प्रस्थापित करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली, जे अनेक शतके टिकले. महत्वाचे मुद्दे • इतर पोर्तुगीज गव्हर्नर: • अल्फोन्सो डी अल्बुकर्क: पोर्तुगीज भारताचे दुसरे व्हाईसरॉय म्हणून ओळखले जातात, त्यांनी 1510 मध्ये गोवा जिंकला आणि पोर्तुगीज शक्ती मजबूत केली. • नुनो दा कुन्हा: 1529 ते 1538 पर्यंत पोर्तुगीज भारताचे गव्हर्नर म्हणून काम केले आणि या प्रदेशात पोर्तुगीज प्रभाव वाढविण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. • मार्टिम अफोन्सो डी सूझा: 1542 ते 1545 पर्यंत सेवा केलेले आणखी एक उल्लेखनीय पोर्तुगीज गव्हर्नर, ज्यांनी प्रशासकीय आणि आर्थिक सुधारणांवर लक्ष केंद्रित केले. • पोर्तुगीज राजवटीचा वारसा: • पोर्तुगीजांनी भारतावर, विशेषतः गोव्यावर एक चिरस्थायी सांस्कृतिक प्रभाव सोडला, जो वास्तुकला, खाद्यपदार्थ आणि धर्मामध्ये दिसून येतो. • ते भारतात युरोपियन-शैलीतील तटबंदी, शस्त्रे आणि नवीन नेव्हिगेशनल तंत्रे आणणारे पहिले होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('अल्बुकर्क') आणि पर्याय 4 ('डी अल्मेडा') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: 'कालानुक्रम = डी अल्मेडा'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात कालानुक्रम च्या संदर्भात 'डी अल्मेडा' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('अल्बुकर्क'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'डी अल्मेडा' हे ठरते. • पर्याय 2 ('निनो-दा-कुन्हा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'डी अल्मेडा' हे ठरते. • पर्याय 3 ('डी सूझा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'डी अल्मेडा' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('डी अल्मेडा') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 08

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):