MPSC Test Logo mpsctest.in
History Gandhian Era & Freedom Struggle (1919-1947) FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

स्वदेशी चळवळीच्या संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या. 1. याने स्वदेशी कारागीर कला आणि उद्योगांच्या पुनरुज्जीवनासाठी हातभार लावला. 2. राष्ट्रीय शिक्षण परिषदेची स्थापना स्वदेशी चळवळीचा एक भाग म्हणून करण्यात आली. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

In the context of the Swadeshi Movement, consider the following statements carefully: 1. It contributed to the revival of the indigenous artisan crafts and industries. 2. The National Council of Education was established as a part of the Swadeshi Movement Which of the statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):
A

फक्त 1

B

फक्त 2

C

1 आणि 2 दोन्ही

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

1 किंवा 2 नाही

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
📌 सविस्तर स्पष्टीकरण व मुख्य तरतुदी: • स्वदेशी चळवळीचे: • बंगालच्या फाळणीचा निषेध म्हणून 1905 मध्ये हे सुरू करण्यात आले होते, ते देशभर पसरले होते. • बाळ गंगाधर टिळक, बिपिन चंद्र पाल, लाला लजपत राय हे स्वदेशी चळवळीतील प्रमुख व्यक्ती आहेत. • लॉर्ड कर्झन, तत्कालीन भारताचे व्हाइसरॉय यांनी जुलै 1905 मध्ये बंगालच्या फाळणीची घोषणा केली तेव्हा भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसने बंगालमध्ये स्वदेशी चळवळ सुरू केली. • स्वदेशी चळवळीच्या सकारात्मक पैलूवर जोर देण्यासाठी स्वदेशी कापड गिरण्या, साबण, तंबाखू आणि मॅच फॅक्टरी, टॅनरी, बँका इत्यादी स्थापन करण्यात आल्या. त्यामुळे स्वदेशी कारागीर कलाकुसरीच्या आणि उद्योगांच्या पुनरुज्जीवनाला हातभार लागला. • स्वदेशी औद्योगिकीकरण चळवळीचा भाग म्हणून भारतातील तांत्रिक शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी बंगालमध्ये 1906 मध्ये राष्ट्रीय शिक्षण परिषद स्थापन करण्यात आली. 💡 स्मृती क्लृप्ती (Memory Booster / Trick): • स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1905 = 1 आणि 2 दोन्ही'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1905 च्या संदर्भात '1 आणि 2 दोन्ही' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा. 🗺️ मेमरी मॅप / संकल्पना नकाशा (Memory Map): • संकल्पना नकाशा: Gandhian Era & Freedom Struggle (1919-1947) ➔ मुख्य घटक / तरतूद ➔ '1 आणि 2 दोन्ही' ➔ आयोगाच्या परीक्षा निकषांनुसार थेट परस्परसंबंध. ⚠️ परीक्षेतील संभाव्य चूक (Exam Trap): • परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('1 किंवा 2 नाही') आणि पर्याय 3 ('1 आणि 2 दोन्ही') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे. 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination): • 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('फक्त 1'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1 आणि 2 दोन्ही' हे ठरते. • पर्याय 2 ('फक्त 2'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1 आणि 2 दोन्ही' हे ठरते. • पर्याय 4 ('1 किंवा 2 नाही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1 आणि 2 दोन्ही' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('1 आणि 2 दोन्ही') निश्चित होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('1 किंवा 2 नाही') आणि पर्याय 3 ('1 आणि 2 दोन्ही') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1905 = 1 आणि 2 दोन्ही'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1905 च्या संदर्भात '1 आणि 2 दोन्ही' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('फक्त 1'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1 आणि 2 दोन्ही' हे ठरते. • पर्याय 2 ('फक्त 2'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1 आणि 2 दोन्ही' हे ठरते. • पर्याय 4 ('1 किंवा 2 नाही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1 आणि 2 दोन्ही' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('1 आणि 2 दोन्ही') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 07

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History MPSC सराव प्रश्न

इ.स. 1875 मधील शेतकऱ्यांचे उठाव कोणत्या भागामध्ये झाले होते? a. भिमडी, शिरुर, पारनेर, नगर b. इंदापूर, हवेली, बागलाण, सातारा c. तासगांव, शिराळा, जत; मलकापूर d. श्रीगोंदा, कर्जत, सोलापूर, रत्नागिरी

History MPSC सराव प्रश्न

प्रार्थना समाजाबाबत पुढील पर्यायांपैकी कोणती विधाने सत्य आहेत? a. दादोबा तर्खडकर, डॉ. आत्माराम पांडुरंग, वामन आबाजी मोडक, भाऊ महाजन, इत्यादींनी 31 मार्च 1867 रोजी मुंबई येथे प्रार्थना समाजाची स्थापना केली. b. प्रार्थना समाजामार्फत 'सुबोध पत्रिका' सुरू केली. c. प्रार्थना समाजाच्या माध्यमातून ना. म. जोशी यांनी मजुरांची स्थिती सुधारण्यासाठी 'सोशल सर्विस लीग'ची स्थापना केली. d. प्रार्थना समाजाने मुंबई, सोलापूर, कोल्हापूर येथे महाविद्यालयांची स्थापना केली.

History MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी महाराष्ट्रातील रयत शिक्षण संस्थेचे संस्थापक कोण होते?

History MPSC सराव प्रश्न

शिरोडे सत्याग्रह खालीलपैकी कोणत्या भारतातील प्रसिद्ध घटनेशी संबंधित आहे?

History MPSC सराव प्रश्न

महात्मा ज्योतिबा फुले यांना मुलींची शाळा चालवण्यासाठी खालीलपैकी कोणी मदत केली? (a) सखाराम यशवंत परांजपे, सदाशिव गोविंद हाटे (b) सदाशिवराव बलाल गोवंडे, मोरो विठ्ठल वाळवेकर (c) विष्णुपंत थत्ते, केशव शिवराम भवाळकर (d) देवराव ठोसर, श्रीमती ई.सी. जोन्स