MPSC Test Logo mpsctest.in
History Gandhian Era & Freedom Struggle (1919-1947) FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

ऑल इंडिया ट्रेड युनियन काँग्रेसचे पहिले अध्यक्ष ____ होते.

The first President of the All India Trade Union Congress was ____.

पर्याय (Options):
A

सी राजगोपालाचारी

B

लाला लजपत राय

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

चंद्रशेखर आझाद

D

मोतीलाल नेहरू

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर लाला लजपत राय आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: ऑल इंडिया ट्रेड युनियन काँग्रेस: • ऑल इंडिया ट्रेड युनियन काँग्रेस (AITUC) हा भारतातील सर्वात जुना ट्रेड युनियन फेडरेशन आहे. • तो भारतीय कम्युनिस्ट पक्षाशी संबंधित आहे. • कामगार मंत्रालयाच्या तात्पुरत्या आकडेवारीनुसार, AITUC ची 2013 मध्ये 14.2 दशलक्ष सदस्यसंख्या होती. • त्याची स्थापना 31 ऑक्टोबर 1920 रोजी लाला लजपत राय यांच्या अध्यक्षतेखाली झाली. • 1945 पर्यंत जेव्हा संघटना पक्षाच्या तत्त्वावर संघटित झाल्या, तेव्हा ही भारतातील प्राथमिक कामगार संघटना होती. • कामगार संघटनांचा मुख्य उद्देश कामगारांना अधिक अनुकूल कामकाजाच्या परिस्थितीसाठी आणि इतर फायद्यांसाठी सामूहिक सौदेबाजीद्वारे वाटाघाटी करण्याची शक्ती देणे हा आहे. • कामगार संघटनेची उद्दिष्टे खालीलप्रमाणे आहेत. • कामगारांना चांगले वेतन देऊन त्यांची आर्थिक स्थिती सुधारणे. • कामगारांना चांगल्या कामाची परिस्थिती सुरक्षित करण्यासाठी. • एंटरप्राइझ/संस्थेच्या नफ्यातून कामगारांसाठी बोनस सुरक्षित करण्यासाठी. पूरक माहिती: • सी राजगोपालाचारी • सी. राजगोपालाचारी (1878-1972) हे भारतीय वकील, लेखक आणि स्वातंत्र्य कार्यकर्ते होते. • ते राजाजी, सीआर आणि मूथरिग्नार राजाजी म्हणून लोकप्रिय होते. • भारत प्रजासत्ताक होण्यापूर्वी ते शेवटचे गव्हर्नर जनरल होते. • स्वातंत्र्यलढ्यातील त्यांच्या योगदानासाठी तसेच त्यांच्या बौद्धिक आणि प्रशासकीय पराक्रमासाठी त्यांचे स्मरण केले जाते. • 1954 मध्ये त्यांना भारताचा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार, भारतरत्न देऊन सन्मानित करण्यात आले. • चंद्रशेखर आझाद • आझाद यांचा जन्म 23 जुलै 1906 रोजी मध्य प्रदेशातील अलीराजपूर जिल्ह्यात झाला. • चंद्रशेखर, त्यावेळचा 15 वर्षांचा विद्यार्थी, डिसेंबर 1921 मध्ये असहकार चळवळीत सामील झाला. परिणामी, त्याला अटक करण्यात आली. • न्यायदंडाधिकाऱ्यांसमोर हजर केल्यावर, त्याने आपले नाव "आझाद" (मुक्त), वडिलांचे नाव "स्वतंत्रता" (स्वातंत्र्य) आणि निवासस्थान "जेल" असे दिले. त्यामुळे ते चंद्रशेखर आझाद म्हणून ओळखले जाऊ लागले. • गांधींनी 1922 मध्ये असहकार आंदोलन स्थगित केल्यानंतर आझाद हिंदुस्थान रिपब्लिकन असोसिएशन (HRA) मध्ये सामील झाले. • क्रांतिकारी उपक्रमांसाठी बहुतेक निधी संकलन सरकारी मालमत्तेवर दरोडा टाकून होते. त्याच अनुषंगाने, काकोरी, लखनौजवळ काकोरी ट्रेन रॉबरी 1925 मध्ये एचआरएने केली होती. • आझाद पार्क येथे त्यांचे निधन झाले27 फेब्रुवारी 1931 रोजी अलाहाबाद. • मोतीलाल नेहरू • पंडित मोतीलाल नेहरू हे एक वकील आणि राजकारणी होते ज्यांचा जन्म 1861 मध्ये झाला होता. • ते 1909 मध्ये संयुक्त प्रांत परिषदेवर निवडून आले . • ते पंडित मदन मोहन मालवीय यांचे समकालीन होते. • 1911 मध्ये किंग जॉर्ज पंचम यांच्या भेटीच्या सन्मानार्थ त्यांनी दिल्ली दरबाराला हजेरी लावली होती. • 1911 मध्ये मोतीलाल यांची संयुक्त प्रांत काँग्रेसच्या अध्यक्षपदी निवड झाली.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('चंद्रशेखर आझाद') आणि पर्याय 2 ('लाला लजपत राय') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 2013 = लाला लजपत राय'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 2013 च्या संदर्भात 'लाला लजपत राय' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('सी राजगोपालाचारी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'लाला लजपत राय' हे ठरते. • पर्याय 3 ('चंद्रशेखर आझाद'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'लाला लजपत राय' हे ठरते. • पर्याय 4 ('मोतीलाल नेहरू'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'लाला लजपत राय' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('लाला लजपत राय') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 07

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History MPSC सराव प्रश्न

इ.स. 1875 मधील शेतकऱ्यांचे उठाव कोणत्या भागामध्ये झाले होते ? a. भिमडी, शिरुर, पारनेर, नगर b. इंदापूर, हवेली, बागलाण, सातारा c. तासगांव, शिराळा, जत; मलकापूर d. श्रीगोंदा, कर्जत, सोलापूर, रत्नागिरी

History MPSC सराव प्रश्न

प्रार्थना समाजाबाबत पुढीलपैकी कोणती विधाने योग्य आहेत ? a. दादोबा तर्खडकर, डॉ. आत्माराम पांडुरंग, वामन आबाजी मोडक, भाऊ महाजन, इत्यादींनी 31 मार्च 1867 रोजी मुंबई येथे प्रार्थना समाजाची स्थापना केली. b. प्रार्थना समाजामार्फत 'सुबोध पत्रिका' सुरू केली. c. प्रार्थना समाजाच्या माध्यमातून ना. म. जोशी यांनी मजुरांची स्थिती सुधारण्यासाठी 'सोशल सर्विस लीग'ची स्थापना केली. d. प्रार्थना समाजाने मुंबई, सोलापूर, कोल्हापूर येथे महाविद्यालयांची स्थापना केली.

History MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी महाराष्ट्रातील रयत शिक्षण संस्थेचे संस्थापक कोण होते?

History MPSC सराव प्रश्न

शिरोडे सत्याग्रह खालीलपैकी कोणत्या भारतातील प्रसिद्ध घटनेशी संबंधित आहे?

History MPSC सराव प्रश्न

महात्मा ज्योतिबा फुले यांना मुलींची शाळा चालवण्यासाठी खालीलपैकी कोणी मदत केली? (a) सखाराम यशवंत परांजपे, सदाशिव गोविंद हाटे (b) सदाशिवराव बलाल गोवंडे, मोरो विठ्ठल वाळवेकर (c) विष्णुपंत थत्ते, केशव शिवराम भवाळकर (d) देवराव ठोसर, श्रीमती ई.सी. जोन्स