योग्य उत्तर राजा राम मोहन रॉय आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
राजा राम मोहन रॉय
• राजा राम मोहन रॉय यांना "आधुनिक भारताचे जनक" मानले जाते.
• ते ब्राह्मोसभेच्या नेत्यांपैकी एक होते.
• ब्राह्मो समाज ही भारतीय उपखंडातील सामाजिक-धार्मिक सुधारणा चळवळ होती.
• 1815 मध्ये, एकेश्वरवादी हिंदू धर्माच्या त्यांच्या सिद्धांतांचा प्रसार करण्यासाठी, रॉय यांनी अल्पायुषी आत्मीय सभेची स्थापना केली.
पूरक माहिती:
स्वामी दयानंद सरस्वती
• आर्य समाजाची स्थापना 1875 मध्ये स्वामी दयानंद सरस्वती यांनी केली होती.
• ही एक हिंदू सामाजिक-धार्मिक आणि सुधारणा संस्था होती.
• एकेश्वरवाद आणि वेदांचा अतुलनीय अधिकार हे आर्य समाजाचे 2 सर्वात मूलभूत सिद्धांत आहेत.
• आर्य समाजाने वेद आणि उपनिषदांच्या अभ्यासाद्वारे हिंदू धर्माचा प्रसार आणि शुद्धी चळवळीद्वारे गैर-हिंदूंचे धर्मांतर करण्याचे काम केले.
• बालविवाह, अस्पृश्यता, जातिव्यवस्था आणि लैंगिक असमानता यासारख्या सामाजिक दुष्कृत्यांवरही त्यांनी कार्य केले.
• प्राचीन भारतीय गुरुकुल प्रणालीचे पुनरुज्जीवन करण्यासाठी त्यांनी दयानंद अँग्लो वैदिक (DAV) महाविद्यालयांची स्थापना केली. पहिले DAV कॉलेज लाहोर येथे 1886 मध्ये स्थापन झाले.
स्वामी विवेकानंद
• त्यांनी 18977 मध्ये त्यांचे गुरु स्वामी रामकृष्ण परमहंस यांच्या नावावरुन रामकृष्ण मिशनची स्थापना केली.
• रामकृष्ण मिशन (RKM) ही एक हिंदू धार्मिक आणि आध्यात्मिक संघटना आहे जी रामकृष्ण चळवळ किंवा वेदांत चळवळ म्हणून ओळखल्या जाणार्या जागतिक आध्यात्मिक चळवळीचा गाभा आहे.
The correct answer is Raja Ram Mohan Roy.
Explanation & Key Takeaways:
Raja Ram Mohan Roy
• Raja Ram Mohan Roy is considered the "Father of Modern India"
• He was one of Brahmo Sabha's leaders.
• Brahmo Samaj was an Indian subcontinent social-religious reform movement.
• In 1815, to spread his doctrines of monotheistic Hinduism, Roy founded the short-lived AtmiyaSaba.
Related Concepts:
Swami Dayanand Saraswati
• The Arya Samaj was founded in 1875 by Swami Dayanand Saraswati.
• It was a Hindu socio-religious and reform organization.
• Monotheism and the Infallible authority of the Vedas are the 2 most basic tenets of Arya Samaj.
• Arya Samaj worked in spreading Hinduism through the study of Vedas and Upanishads and converting non-Hindus through the Shuddhi movement.
• It also worked against social evils like child marriage, untouchability, the caste system, and gender inequality.
• It founded the Dayanand Anglo Vedic (DAV) Colleges to revive the ancient Indian Gurukul system. The first DAV College was established in Lahore in 1886.
Swami Vivekananda
• He established the Ramakrishna Mission in 18977, named after his Guru Swami Ramakrishna Paramhansa.
• Ramakrishna Mission (RKM) is a Hindu religious and spiritual organisation which forms the core of a worldwide spiritual movement known as the Ramakrishna Movement or the Vedanta Movement.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('स्वामी दयानंद सरस्वती') आणि पर्याय 2 ('राजा राम मोहन रॉय') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 3 ('Swami Dayanand Saraswati') with Option 2 ('Raja Ram Mohan Roy'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1815 = राजा राम मोहन रॉय'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1815 च्या संदर्भात 'राजा राम मोहन रॉय' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.
Mnemonic: 'Year 1815 = Raja Ram Mohan Roy'. In Modern Indian / Maharashtra History, link Year 1815 directly with 'Raja Ram Mohan Roy'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('स्वामी राम कृष्ण परमहंस'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'राजा राम मोहन रॉय' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('स्वामी दयानंद सरस्वती'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'राजा राम मोहन रॉय' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('स्वामी विवेकानंद'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'राजा राम मोहन रॉय' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('राजा राम मोहन रॉय') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Swami Ram Krishna Paramhans'): Incorrect. As per official verified records, 'Raja Ram Mohan Roy' is the valid fact.
• Option 3 ('Swami Dayanand Saraswati'): Incorrect. As per official verified records, 'Raja Ram Mohan Roy' is the valid fact.
• Option 4 ('Swami Vivekanand'): Incorrect. As per official verified records, 'Raja Ram Mohan Roy' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('Raja Ram Mohan Roy').