MPSC Test Logo mpsctest.in
History Socio-Religious Reform Movements & Reformers FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

आर्य समाजाच्या संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या. 1. यात पाश्चात्य विज्ञानांच्या अभ्यासाचा निषेध करण्यात आला. 2. हे पुराणातील शिकवणीवर आधारित होते. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

With reference to Arya Samaj, consider the following statements: 1. It condemned the study of western sciences. 2. It was based on the teachings of Puranas. Which of the statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):
A

फक्त 1

B

फक्त 2

C

1 आणि 2 दोन्ही

D

1 किंवा 2 नाही

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर 1 किंवा 2 नाही आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • विधान 1 योग्य नाही: स्वामी दयानंद सरस्वती यांनी पाश्चात्य विज्ञानांच्या अभ्यासाला अनुकूलता दर्शविली कारण ते पारंपारिक विश्वासांचे पालन करण्याऐवजी वास्तविक जगातील पुरुषांच्या समस्या हाताळतात. • विधान 2 योग्य नाही: वेदांना संस्थेने चुकीचे मानले होते, तर स्वामी दयानंद सरस्वती यांचा असा विश्वास होता की स्वार्थी आणि अज्ञानी पुरोहितांनी पुराणांच्या मदतीने हिंदू धर्माचा विपर्यास केला होता, जे खोट्या शिकवणींनी भरलेले होते. स्पष्टीकरण: • वेद आणि पुराण हे दोन भिन्न ग्रंथ आहेत. स्वामी दयानंद सरस्वती म्हणाले, पुराणांना नव्हे तर वेदांकडे जा. पूरक माहिती: आर्य समाजाची मुख्य तत्त्वे आणि उद्दिष्टे पुढीलप्रमाणे आहेत. • वेद हे अचूक आणि ज्ञानाचे एकमेव खरे स्त्रोत आहेत. • मूर्तीपूजेला, तसेच देवाच्या पुनर्जन्म सिद्धांताला विरोध केला. • तथापि, त्यांनी 'कर्म' आणि आत्म्याचे स्थलांतर हा सिद्धांत स्वीकारला. • अतींद्रिय एका देवावर विश्वास ठेवला. • हिंदूंच्या आध्यात्मिक आणि सामाजिक जीवनावरील ब्राह्मणी वर्चस्व नाकारले. • समाजात महिलांना समान दर्जा मिळावा यासाठी त्यांनी पुरस्कार केला. • विधवा पुनर्विवाह, स्त्रीशिक्षण आणि बहुपत्नीत्वाला विरोध, बालविवाह, सती इ. • हिंदी आणि संस्कृतचा पाठीशी असलेला प्रसार. • चांगल्या आणि ठोस समाजव्यवस्थेचा आधार म्हणून चांगले शिक्षण मानले जाते. शिक्षणाच्या क्षेत्रातही त्यांनी महिलांसाठी अभूतपूर्व काम केले. • पशुबळी, धार्मिक तीर्थयात्रा, श्राद्ध, जादू-टोने इत्यादींद्वारे मृतांना भोजन देणे इत्यादी सामाजिक-धार्मिक दुष्कृत्यांचा निषेध करते. स्वामी दयानंद यांच्या मते, वेदांच्या शिकवणीच्या अज्ञानामुळे या वाईट गोष्टी समाजात अस्तित्वात आहेत.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('फक्त 1') आणि पर्याय 4 ('1 किंवा 2 नाही') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: 'कालानुक्रम = 1 किंवा 2 नाही'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात कालानुक्रम च्या संदर्भात '1 किंवा 2 नाही' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('फक्त 1'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1 किंवा 2 नाही' हे ठरते. • पर्याय 2 ('फक्त 2'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1 किंवा 2 नाही' हे ठरते. • पर्याय 3 ('1 आणि 2 दोन्ही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1 किंवा 2 नाही' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('1 किंवा 2 नाही') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 05

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):