MPSC Test Logo mpsctest.in
History Socio-Religious Reform Movements & Reformers FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

मवाळवादी गटाच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने सत्य आहेत? 1. त्यांचा सामाजिक आधार जमिनदार आणि शहरांतील उच्च-मध्यमवर्ग होता. 2. त्यांनी घटनात्मक सुधारणा आणि सेवांमध्ये भारतीयांना वाटा देण्याची मागणी केली. 3. त्यांचा असा विश्वास होता की परतीच्या राजकीय संबंधांमुळे भारताचे ब्रिटिश शोषण कायम राहील.

With regard to the moderates which of the following statements are true? 1. Their social base was zamindars and upper-middle classes in towns. 2. They demanded constitutional reforms and share for Indians in services. 3. They believed that political connections with Britain would perpetuate British exploitation of India.

पर्याय (Options):
A

फक्त 1 आणि 2

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

फक्त 1 आणि 3

C

फक्त 2 आणि 3

D

फक्त 2

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर फक्त 1 आणि 2 आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • मवाळवादी: • त्यांचा सामाजिक आधार जमिनदार आणि शहरांतील उच्च-मध्यमवर्ग होता. त्यामुळे विधान 1 योग्य आहे. • त्यांची वैचारिक प्रेरणा युरोपीय इतिहास होती आणि ते विचारधारेने, पाश्चात्य उदारमतवादी होते. • ब्रिटनशी असलेले राजकीय संबंध भारताच्या, सामाजिक, राजकीय आणि सांस्कृतिक हिताचे आहेत, असा त्यांचा विश्वास होता. त्यामुळे विधान 3 अयोग्य आहे. • त्यांनी ब्रिटीश मुकुटाप्रती निष्ठा व्यक्त केली. • त्यांचा असा विश्वास होता की हा क्षण मध्यमवर्गीय लोक आणि बुद्धिमत्ते पुरता मर्यादित असावा. • त्यांनी घटनात्मक सुधारणा आणि नागरी सेवांमध्ये भारतीयांना वाटा देण्याची मागणी केली. त्यामुळे विधान 2 योग्य आहे. • त्यांनी घटनात्मक पद्धतींचाच वापर करण्याचा आग्रह धरला. • सुरेंद्रनाथ बनर्जी, दादाबाई नौरोजी, फिरोज शाह मेहता, गोपालकृष्ण गोखले आणि एम.जी. रानडे हे काही प्रसिद्ध मवाळवादी नेते आहेत. पूरक माहिती: • जहालवादी: • त्यांचा सामाजिक आधार शहरांमधील सुशिक्षित मध्यम वर्ग आणि निम्न-मध्यमवर्ग होता. • भारतीय इतिहास, सांस्कृतिक वारसा आणि हिंदू पारंपरिक प्रतीके ही त्यांची वैचारिक प्रेरणा होती. • त्यांचा असा विश्वास होता की परतीच्या राजकीय संबंधांमुळे भारताचे ब्रिटिश शोषण कायम राहील. • त्यांचा असा विश्वास होता की ब्रिटीश मुकुट भारतीय निष्ठेचा दावा करण्यास योग्य नाही. • स्वातंत्र्यासाठी बलिदान देण्याच्या जनसामान्यांच्या क्षमतेवर त्यांचा अपार विश्वास होता. • भारतीय समस्यांवर अंतिम उपाय म्हणून त्यांनी स्वराज्याची मागणी केली. • त्यांनी त्यांची उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी बहिष्कार आणि निष्क्रिय प्रतिकार यांसारख्या असंवैधानिक पद्धतींचा वापर केला. • काही प्रसिद्ध जहालवादी नेते म्हणजे लाला लजपत राय, बाळ गंगाधर टिळक. बिपिन चंद्र पाल, अरबिंदो घोष आणि अश्विनी कुमार दत्त हे होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('फक्त 1 आणि 3') आणि पर्याय 1 ('फक्त 1 आणि 2') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: 'कालानुक्रम = फक्त 1 आणि 2'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात कालानुक्रम च्या संदर्भात 'फक्त 1 आणि 2' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('फक्त 1 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1 आणि 2' हे ठरते. • पर्याय 3 ('फक्त 2 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1 आणि 2' हे ठरते. • पर्याय 4 ('फक्त 2'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त 1 आणि 2' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('फक्त 1 आणि 2') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):