MPSC Test Logo mpsctest.in
History Gandhian Era & Freedom Struggle (1919-1947) FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

तीनकाठिया पद्धतीनुसार, चंपारणच्या शेतकर्‍यांवर ____________ सह त्यांच्या जमिनीच्या प्रति गुंठा तीन काठे शेती करणे बंधनकारक होते.

As per the Tinkathia system, the farmers of Champaran were under the obligation to cultivate three Kathas per beegha of his land with ____________.

पर्याय (Options):
A

गहू

B

मका

C

तांदूळ

D

नीळ

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर नीळ आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • ब्रिटिश राजवटीत बिहारमधील चंपारण जिल्ह्यात तीनकाठिया पद्धत प्रचलित होती. • वैयक्तिक शेतीसाठी भाड्याने मुक्त जमिनीच्या बदल्यात शेतकऱ्यांच्या जमिनीच्या काही भागावर नीळची सक्तीने लागवड करण्याची ही पद्धत होती. • चंपारणच्या शेतकर्‍यांना त्यांच्या जमिनीच्या 3/20 व्या भागावर (म्हणजे प्रति गुंठा तीन काठे) नीळ पिकवायला भाग पाडले गेले होते ज्यांनी स्थानिक जमीनदारांकडून जमीन भाडेतत्त्वावर घेतली होती. • नीळ हे ब्रिटिश कापड उद्योगाद्वारे निर्यातीसाठी घेतले जाणारे नगदी पीक होते. • शेतकर्‍यांना नीळ शेती केलेल्या जमिनीवर अन्न पिके घेण्यास परवानगी नव्हती, ज्यामुळे त्यांना प्रचंड कष्ट करावे लागत आणि गरिबी होती. पूरक माहिती: • चंपारण सत्याग्रह म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या 1917 मध्ये चंपारणमध्ये सविनय कायदेभंगाच्या यशस्वी मोहिमेचे नेतृत्व करणाऱ्या महात्मा गांधींनी तीनकाठिया पद्धतीला विरोध केला होता. • गांधींच्या नेतृत्वाखाली भारतातील हा पहिला सत्याग्रह होता आणि भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीत महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('गहू') आणि पर्याय 4 ('नीळ') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1917 = नीळ'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1917 च्या संदर्भात 'नीळ' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('गहू'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नीळ' हे ठरते. • पर्याय 2 ('मका'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नीळ' हे ठरते. • पर्याय 3 ('तांदूळ'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नीळ' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('नीळ') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 04

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):