MPSC Test Logo mpsctest.in
History Socio-Religious Reform Movements & Reformers FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

अकाली चळवळीशी कशाशी संबंधित होती?

The Akali movement was associated with _________________.

पर्याय (Options):
A

यंग बंगाल चळवळ

B

प्रार्थना समाज

C

थिओसॉफिकल चळवळ

D

शीख सुधारणा चळवळ

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर पर्याय 4 आहे म्हणजेच शीख सुधारणा चळवळ. • अकाली चळवळ ही भारतातील गुरुद्वारांमध्ये सुधारणा घडवून आणण्याची मोहीम होती. • त्याला गुरुद्वारा सुधारणा चळवळ असेही म्हणतात. • ही चळवळ 1920 ते 1925 या काळात सक्रिय होती. • सिंह सभेच्या राजकीय शाखेने (अकाली दल) चळवळ सुरू केली होती. • पंजाब हे अकाली चळवळीचे मुख्य केंद्र होते. • शीख गुरुद्वारा अधिनयम 1922 मध्ये मंजूर झाला. • यंग बंगाल चळवळीची सुरुवात हेन्री लुई व्हिव्हियन डेरोजिओ यांनी केली होती. • कलकत्ता येथील हिंदू महाविद्यालयातून उदयास आलेल्या बंगाली मुक्त विचारवंतांचा हा गट होता. • हेन्री लुई व्हिव्हियन डेरोझियोचे अनुयायी डेरोझियन म्हणून ओळखले जात होते. • प्रार्थना समाजाची सुरुवात 1867 मध्ये झाली. • दादोबा पांडुरंग आणि आत्माराम पांडुरंग यांनी स्थापना केली. • वीरसालिंगम पंतुलु यांनी दक्षिण भारतात ही चळवळ उभी केली. • थिऑसॉफिकल चळवळीची स्थापना 1875 मध्ये झाली. • कर्नल ऑल्कोट आणि मॅडम ब्लाव्हत्स्की यांनी स्थापना केली. • 1882 मध्ये मुख्यालय अडायर येथे स्थलांतरित झाले.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('यंग बंगाल चळवळ') आणि पर्याय 4 ('शीख सुधारणा चळवळ') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: 'वर्ष 1920 = शीख सुधारणा चळवळ'. आधुनिक भारताच्या व महाराष्ट्राच्या इतिहासात वर्ष 1920 च्या संदर्भात 'शीख सुधारणा चळवळ' ही प्रमुख घटना / व्यक्तिमत्त्व लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('यंग बंगाल चळवळ'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'शीख सुधारणा चळवळ' हे ठरते. • पर्याय 2 ('प्रार्थना समाज'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'शीख सुधारणा चळवळ' हे ठरते. • पर्याय 3 ('थिओसॉफिकल चळवळ'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'शीख सुधारणा चळवळ' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('शीख सुधारणा चळवळ') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 02

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History MPSC सराव प्रश्न

इ.स. 1875 मधील शेतकऱ्यांचे उठाव कोणत्या भागामध्ये झाले होते ? a. भिमडी, शिरुर, पारनेर, नगर b. इंदापूर, हवेली, बागलाण, सातारा c. तासगांव, शिराळा, जत; मलकापूर d. श्रीगोंदा, कर्जत, सोलापूर, रत्नागिरी

History MPSC सराव प्रश्न

प्रार्थना समाजाबाबत पुढीलपैकी कोणती विधाने योग्य आहेत ? a. दादोबा तर्खडकर, डॉ. आत्माराम पांडुरंग, वामन आबाजी मोडक, भाऊ महाजन, इत्यादींनी 31 मार्च 1867 रोजी मुंबई येथे प्रार्थना समाजाची स्थापना केली. b. प्रार्थना समाजामार्फत 'सुबोध पत्रिका' सुरू केली. c. प्रार्थना समाजाच्या माध्यमातून ना. म. जोशी यांनी मजुरांची स्थिती सुधारण्यासाठी 'सोशल सर्विस लीग'ची स्थापना केली. d. प्रार्थना समाजाने मुंबई, सोलापूर, कोल्हापूर येथे महाविद्यालयांची स्थापना केली.

History MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी महाराष्ट्रातील रयत शिक्षण संस्थेचे संस्थापक कोण होते?

History MPSC सराव प्रश्न

शिरोडे सत्याग्रह खालीलपैकी कोणत्या भारतातील प्रसिद्ध घटनेशी संबंधित आहे?

History MPSC सराव प्रश्न

महात्मा ज्योतिबा फुले यांना मुलींची शाळा चालवण्यासाठी खालीलपैकी कोणी मदत केली? (a) सखाराम यशवंत परांजपे, सदाशिव गोविंद हाटे (b) सदाशिवराव बलाल गोवंडे, मोरो विठ्ठल वाळवेकर (c) विष्णुपंत थत्ते, केशव शिवराम भवाळकर (d) देवराव ठोसर, श्रीमती ई.सी. जोन्स