MPSC Test Logo mpsctest.in
Geography Climate, Monsoon & Rainfall Patterns FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

पृथ्वीवरील तापमान वितरणावर प्रभाव पाडणारा सर्वांत महत्त्वाचा घटक खालीलपैकी कोणता?

Which one of the following is the most important factor that influences the distribution of temperature on the earth?

पर्याय (Options):
A

सौरतापन

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

सौर प्रारण

C

जमिनीवरील प्रारण

D

समुद्रापासूनचे अंतर

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर आहे सौरतापन. • सौरतापन हा पृथ्वीवरील तापमान वितरणावर प्रभाव पाडणारा सर्वांत महत्त्वाचा घटक आहे. • सौरतापन म्हणजे पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर पोहोचणारी सूर्याची प्रारणे होय. • ते प्रति मिनिट प्रति चौसेमी क्षेत्राला मिळणाऱ्या सौरऊर्जेप्रमाणे मोजले जाते. • सौरतापन किती प्रमाणात मिळवले ते निश्चित करणारा घटक म्हणजे सूर्यकिरणांचा नती कोन होय. • तो त्या ठिकाणच्या अक्षवृत्तावर अवलंबून असतो. • अक्षवृत्त जितके उंचावर असेल, तितका पृथ्वीच्या पृष्ठभागाशी तयार होणारा कोन कमी मापाचा असतो, परिणामी सूर्यकिरण तिरपे पडतात. • उभ्या सूर्यकिरणांनी व्यापलेले क्षेत्र हे तिरप्या सूर्यकिरणांनी व्यापलेल्या क्षेत्रापेक्षा नेहमीच कमी असते. • सौरतापन हे एखाद्या वस्तूवर पडलेले आपाती सौर प्रारण आहे. • विशेषतः हे काही ठरावीक काळासाठी विशिष्ट क्षेत्रावर पडणारी आपाती सौर ऊर्जा मोजण्याचे मापन आहे. • सौर प्रारणांना बहुतांशी सौर स्रोतही म्हणतात. ही एक सूर्याने उत्सर्जित केलेल्या विद्युत-चुंबकीय प्रारणांसाठी वापरली जाणारी सामान्य संज्ञा आहे. • विविध प्रकारचे तंत्रज्ञान वापरून सौर प्रारणे पकडून त्यांना उष्णता आणि वीज अशा उपयुक्त रूपांत रूपांतरित करता येऊ शकते. • जमिनीवरील प्रारणे म्हणजे मृदा, पाणी आणि वनस्पती असे प्रारणांचे स्रोत. • जमिनीवरील प्रारणांसाठी संबंधित प्रमुख समस्थानिके म्हणजे पोटॅशिअम, युरेनियम आणि युरेनियमचा क्षय झालेली थोरिअम, रेडियम आणि रेडॉन सारखी उत्पादने होय.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('सौर प्रारण') आणि पर्याय 1 ('सौरतापन') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'सौरतापन'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Climate, Monsoon & Rainfall Patternsसाठी 'सौरतापन' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('सौर प्रारण'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सौरतापन' हे ठरते. • पर्याय 3 ('जमिनीवरील प्रारण'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सौरतापन' हे ठरते. • पर्याय 4 ('समुद्रापासूनचे अंतर'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सौरतापन' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('सौरतापन') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 10

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):