MPSC Test Logo mpsctest.in
Geography Physical Geography of Maharashtra & India FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

जगातील किती टक्के पाणी गोड्या पाण्याचे असल्याचा अंदाज आहे?

How much of the world's water is estimated to exist as freshwater?

पर्याय (Options):
A

5%

B

1%

C

5%

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

10%

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
या प्रश्नाचे योग्य उत्तर 2.5% आहे. महत्वाचे मुद्दे • पृथ्वीवर उपलब्ध असलेल्या एकूण पाण्यापैकी अंदाजे 2.5% पाणी गोडे पाणी आहे, परंतु त्याचा बहुतेक भाग दुर्गम आहे कारण ते हिमनदी, बर्फाचे आच्छादन आणि खोल भूमिगत साठ्यांमध्ये बंदिस्त आहे. • या गोड्या पाण्यातून, फक्त 0.025% पाणी मानवी वापरासाठी उपलब्ध आहे, ज्यात नद्या, तलाव आणि उथळ भूजल स्त्रोतातील पाण्याचा समावेश आहे. • उर्वरित गोडे पाणी अशा स्वरूपात साठवले जाते जे काढणे कठीण आहे, जसे की खोल जलचर किंवा ध्रुवीय बर्फाचे आच्छादन. • गोडे पाणी पिण्यासाठी, शेती, स्वच्छता आणि औद्योगिक गरजा यांसारख्या विविध कारणांसाठी आवश्यक आहे, ज्यामुळे त्याचे शाश्वत व्यवस्थापन ही जागतिक प्राथमिकता आहे. • त्याच्या कमतरतेमुळे, गोड्या पाण्याच्या संसाधनांना हवामान बदल, लोकसंख्या वाढ आणि प्रदूषणामुळे वाढत्या दबावाचा सामना करावा लागत आहे, ज्यामुळे जगभरातील पाणी सुरक्षेला धोका निर्माण झाला आहे. अतिरिक्त माहिती • जागतिक जल वितरण: • पृथ्वीवरील अंदाजे 97.5% पाणी हे खारे आहे आणि ते समुद्रात आढळते, ज्यामुळे ते थेट मानवी वापरासाठी किंवा वापरासाठी अयोग्य आहे. • उर्वरित 2.5% पाणी गोडे आहे, जे प्रामुख्याने हिमनद्या (68.7%), भूजल (30.1%) आणि नद्या आणि तलाव (0.3%) सारख्या पृष्ठभागावरील जल स्त्रोतांमध्ये साठवले जाते. • गोड्या पाण्याचे परिसंस्था: • गोड्या पाण्याच्या परिसंस्थेमध्ये नद्या, तलाव, पाणथळ जागा आणि जलचर यांचा समावेश होतो, जे विविध प्रजाती आणि जैवविविधतेला आधार देतात. • ही परिसंस्था पृथ्वीच्या जलचक्राचे नियमन आणि पर्यावरणीय संतुलन राखण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. • पाण्याची कमतरता: • जगभरातील अंदाजे 1.2 अब्ज लोक प्रत्यक्ष पाणी टंचाईचा सामना करत आहेत, तर पायाभूत सुविधांच्या अभावामुळे आणखी 1.6 अब्ज लोकांना आर्थिक पाणी टंचाईचा सामना करावा लागत आहे. • हवामान बदल, पाण्याच्या स्रोतांचे अति-उत्खनन आणि प्रदूषण यांसारख्या घटकांमुळे पाण्याची कमतरता अधिक गंभीर झाली आहे. • संयुक्त राष्ट्र शाश्वत विकास ध्येय (SDG) 6: • SDG 6 चा उद्देश 2030 पर्यंत सर्वांसाठी पाणी आणि स्वच्छतेची उपलब्धता आणि शाश्वत व्यवस्थापन सुनिश्चित करणे आहे. • हे सुरक्षित आणि परवडणाऱ्या पिण्याच्या पाण्यासाठी सार्वत्रिक प्रवेश आणि पाण्याशी संबंधित परिसंस्थेचे संरक्षण यावर जोर देते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('10%') आणि पर्याय 3 ('5%') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — '5%'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Physical Geography of Maharashtra & Indiaसाठी '5%' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('5%'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '5%' हे ठरते. • पर्याय 2 ('1%'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '5%' हे ठरते. • पर्याय 4 ('10%'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '5%' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('5%') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 10

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):