नदी प्रणालीतील पर्यावरणीय प्रवाहाबाबत (ई-प्रवाह) पुढील विधानांचा विचार करा: I. पर्यावरणीय प्रवाह म्हणजे सिंचन आणि पिण्याच्या गरजांसाठी आवश्यक असलेली पाण्याची किमान मात्रा होय. II. जलचर परिसंस्थेचे सातत्य राखण्यासाठी आणि नद्यांवर अवलंबून असलेल्या मानवी उपजीविकेची खात्री करण्यासाठी ई-प्रवाह आवश्यक आहे. III. धरणे आणि बंधारे यांच्या बांधकामामुळे भारतातील नदीच्या ई-प्रवाहात घट झाली आहे. वर दिलेली कोणती विधाने योग्य आहेत?
Consider the following statements regarding Environmental Flow (e-flow) in river systems: I. Environmental flow only refers to the minimum quantity of water required for irrigation and drinking purposes. II. E-flow is essential for sustaining aquatic ecosystems and ensuring human livelihoods that depend on rivers. III. Construction of dams and barrages has contributed to the degradation of river e-flows in India. Which of the statements given above are correct?
फक्त I आणि II
फक्त II आणि III
फक्त I आणि III
I, II आणि III
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('फक्त I आणि III') आणि पर्याय 2 ('फक्त II आणि III') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'फक्त II आणि III'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Rivers, Drainage System & Multi-purpose Projectsसाठी 'फक्त II आणि III' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('फक्त I आणि II'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त II आणि III' हे ठरते. • पर्याय 3 ('फक्त I आणि III'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त II आणि III' हे ठरते. • पर्याय 4 ('I, II आणि III'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त II आणि III' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('फक्त II आणि III') निश्चित होते.