सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
पर्याय 3 योग्य आहे.
In News
• चीनकडून 'इजियाओ' (Ejiao) साठी वाढणारी मागणी लक्षात घेता पाकिस्तानमध्ये गाढवांच्या किमतीत मोठी वाढ झाली आहे. 'इजियाओ' हे गाढवाच्या कातडीपासून मिळणारे जिलेटीन आहे, जे पारंपरिक चिनी औषध पद्धती आणि सौंदर्य उत्पादनांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• इजियाओ (Ejiao), ज्याला 'कोला कोरि असिनी' असेही म्हणतात, हे गाढवाची कातडी भिजवून आणि मंद आचेवर शिजवून मिळवले जाणारे जिलेटीन आहे. म्हणून, पर्याय C योग्य आहे.
• हे त्याच्या थकवा दूर करणारे, रोगप्रतिकारशक्ती वाढवणारे, पंडुरोग (ॲनिमिया) विरोधी आणि अर्बुद-रोधक (ट्यूमर दाबणारे) गुणधर्मांसाठी ओळखले जाते.
• चीनचा इजियाओ उद्योग मागील पाच वर्षांत 160% नी वाढला आहे, ज्यामुळे जागतिक स्तरावर गाढवाच्या कातडीला प्रचंड मागणी निर्माण झाली आहे.
• औषधी आणि सौंदर्यप्रसाधनांच्या वापरासाठी हे जिलेटीन औषधी वनस्पतींमध्ये मिसळून त्याच्या वड्या, गोळ्या किंवा द्रव पदार्थ बनवले जातात.
पूरक माहिती:
• गाढवांच्या संख्येच्या बाबतीत इथिओपिया आणि सुदाननंतर पाकिस्तानचा क्रमांक लागतो, ज्यामुळे तो गाढवाnच्या कातड्यांसाठी एक महत्त्वाचा स्रोत देश बनला आहे.
• इजियाओ उत्पादनासाठी मोठ्या प्रमाणावर होणाऱ्या गाढवांच्या कत्तलीमुळे जागतिक स्तरावर नैतिक आणि प्राणी हक्कांशी संबंधित चिंता देखील व्यक्त केल्या गेल्या आहेत.
The correct answer is option 3.
In News
• There has been a surge in donkey prices in Pakistan, driven by increasing Chinese demand for Ejiao — a gelatin derived from donkey skin — widely used in traditional Chinese medicine and beauty products.
Explanation & Key Takeaways:
• Ejiao, also known as colla corii asini, is a gelatin obtained by soaking and stewing donkey skin. Hence, Option C is correct.
• It is known for its anti-fatigue, immune-boosting, anti-anaemia, and tumour-suppressing properties.
• China’s Ejiao industry has grown by 160% over the past five years, driving massive demand for donkey hides globally.
• The gelatin is mixed with herbs to form bars, pills, or liquids for both medicinal and cosmetic use.
Related Concepts:
• Pakistan ranks just behind Ethiopia and Sudan in donkey population, making it a significant source country for donkey hides.
• Ethical and animal rights concerns have also been raised globally due to the scale of donkey slaughter for ejiao production.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('पशुधन सुधारण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या गाढवाची एक संकरित प्रजाती') आणि पर्याय 3 ('पारंपारिक चिनी औषधांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या गाढवाच्या कातडीपासून बनवलेले जिलेटिन') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 4 ('A hybrid species of donkey used in livestock improvement.') with Option 3 ('A gelatin derived from donkey skin used in traditional Chinese medicine.'). Distinguish the exact context before marking.
नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'पारंपारिक चिनी औषधांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या गाढवाच्या कातडीपासून बनवलेले जिलेटिन'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Physical Geography of Maharashtra & Indiaसाठी 'पारंपारिक चिनी औषधांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या गाढवाच्या कातडीपासून बनवलेले जिलेटिन' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.
Map Trick: Landmark & Location — 'A gelatin derived from donkey skin used in traditional Chinese medicine.'. Anchor Physical Geography of Maharashtra & India directly to 'A gelatin derived from donkey skin used in traditional Chinese medicine.'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('इलेक्ट्रिक वाहनांच्या बॅटरीमध्ये वापरले जाणारे एक दुर्मिळ खनिज'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पारंपारिक चिनी औषधांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या गाढवाच्या कातडीपासून बनवलेले जिलेटिन' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('उंटाच्या दुधापासून बनवलेले जैविक कीटकनाशक'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पारंपारिक चिनी औषधांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या गाढवाच्या कातडीपासून बनवलेले जिलेटिन' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('पशुधन सुधारण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या गाढवाची एक संकरित प्रजाती'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पारंपारिक चिनी औषधांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या गाढवाच्या कातडीपासून बनवलेले जिलेटिन' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('पारंपारिक चिनी औषधांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या गाढवाच्या कातडीपासून बनवलेले जिलेटिन') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('A rare mineral used in electric vehicle batteries.'): Incorrect. As per official verified records, 'A gelatin derived from donkey skin used in traditional Chinese medicine.' is the valid fact.
• Option 2 ('A bio-pesticide derived from camel milk.'): Incorrect. As per official verified records, 'A gelatin derived from donkey skin used in traditional Chinese medicine.' is the valid fact.
• Option 4 ('A hybrid species of donkey used in livestock improvement.'): Incorrect. As per official verified records, 'A gelatin derived from donkey skin used in traditional Chinese medicine.' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 3 ('A gelatin derived from donkey skin used in traditional Chinese medicine.').