योग्य उत्तर कृष्णा नदी आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• श्रीशैलम धरण आंध्र प्रदेशातील कर्नूल जिल्ह्यात आहे.
• श्रीशैलम जलविद्युत प्रकल्प कृष्णा नदीच्या पलीकडे बांधला गेला आहे.
• श्रीशैलम प्रकल्प हा देशातील 12 वा सर्वात मोठा जलविद्युत प्रकल्प आहे.
• 512 मीटर लांब आणि 145 मीटर उंचीचे धरण खोल दरीत बांधण्यात आले.
• डाव्या बाजूचे जलविद्युत केंद्र 6 X 150 MW आणि उजव्या किनारी 7 X 110 MW वीज निर्मिती करते.
• श्रीशैलम धरणात 215 टीएमसी फूट एकूण साठा आहे.
• श्रीशैलम जलविद्युत केंद्र हा भारतातील तिसरा सर्वात मोठा बांधकाम प्रकल्प आहे.
महत्त्वाची टीप:
• कोयना जलविद्युत प्रकल्प हा भारतातील सर्वात मोठा जलविद्युत प्रकल्प आहे.
• त्याची ऊर्जा क्षमता 1920 मेगावॅट आहे.
• पहिले जलविद्युत केंद्र शिवनसमुद्र जलविद्युत केंद्र होते.
• टिहरी हायड्रो पॉवर प्लांट हा देशातील सर्वात उंच जलविद्युत प्रकल्प आहे आणि टेरी धरण हा भारतातील सर्वात उंच जलविद्युत प्रकल्प आहे.
• नासपाजाक्री जलविद्युत प्रकल्प हा देशातील सर्वात मोठा भूमिगत जलविद्युत प्रकल्प आहे.
पूरक माहिती:
+-----------------------------------------------+---------------+
| हायड्रोइलेक्ट्रिक पॉवर प्रकल्प | राज्य |
+-----------------------------------------------+---------------+
| भाक्रा नांगल जलविद्युत प्रकल्प | हिमाचल प्रदेश |
| टिहरी हायड्रो इलेक्ट्रिक पॉवर प्रकल्प | उत्तराखंड |
| हिराकुड हायड्रो इलेक्ट्रिक पॉवर प्रकल्प | ओडिशा |
| नागार्जुनसागर हायड्रो-इलेक्ट्रिक पॉवर प्रकल्प | आंध्र प्रदेश |
| सरदार सरोवर हायड्रो इलेक्ट्रिक पॉवर प्रकल्प | गुजरात |
| कोयना जलविद्युत प्रकल्प | महाराष्ट्र |
| बालिमेला हायड्रो इलेक्ट्रिक पॉवर प्रकल्प | ओडिशा |
+-----------------------------------------------+---------------+
The correct answer is Krishna River.
Explanation & Key Takeaways:
• The Srisailam Dam is located in the Kurnool district of Andhra Pradesh.
• Srisailam hydroelectric power project is constructed across the Krishna River.
• The Srisailam project is the 12th largest capacity hydroelectric project in the country.
• The 512 m long and 145 m high dam was constructed in a deep gorge.
• The left bank hydroelectric power station generates 6 X 150 MW of power and the right bank generates 7 X 110 MW of power.
• Srisailam dam forms the reservoir with a gross storage of 215 TMC ft.
• The Srisailam hydroelectric power station is the third-largest construction project in India.
Important Notes:
• The Koyna Hydroelectric Project is the largest completed hydroelectric plant in India.
• Its power capacity is 1920 megawatts.
• The first hydroelectric power station was the Shivanasamudra hydroelectric power station.
• Tehri Hydro Power Plant is the tallest hydropower project in the country, and Terry Dam is also the tallest hydropower plant in India.
• The Nathpa Jhakri Hydroelectric Power Plant is the largest underground hydroelectric project in the country.
Related Concepts:
+-------------------------------------------+---------------+------------------+
| Hydroelectric Power Plant | River | State |
+-------------------------------------------+---------------+------------------+
| Bhakra Nangal Hydroelectric Power Plant | Sutlej River | Himachal Pradesh |
| Tehri Hydro Electric Power plant | Bhagirathi | Uttarakhand |
| Hirakud Hydro Electric Power plant | Mahanadi | Odisha |
| Nagarjunasagar Hydro-Electric Power Plant | Krishna River | Andhra Pradesh |
| Sardar Sarovar Hydro Electric Power plant | Narmada river | Gujarat |
| Koyna Hydroelectric Power plant | Koyna River | Maharashtra |
| Balimela Hydro Electric Power plant | Sileru | Odisha |
+-------------------------------------------+---------------+------------------+
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('गोदावरी नदी') आणि पर्याय 3 ('कृष्णा नदी') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 4 ('Godavari River') with Option 3 ('Krishna River'). Distinguish the exact context before marking.
+-----------------------------------------------+---------------+
| भाक्रा नांगल जलविद्युत प्रकल्प | हिमाचल प्रदेश |
Map Trick: Landmark & Location — 'Krishna River'. Anchor Rivers, Drainage System & Multi-purpose Projects directly to 'Krishna River'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('तुंगभद्रा नदी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कृष्णा नदी' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('पेन्ना नदी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कृष्णा नदी' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('गोदावरी नदी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कृष्णा नदी' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('कृष्णा नदी') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Tungabhadra River'): Incorrect. As per official verified records, 'Krishna River' is the valid fact.
• Option 2 ('Penna River'): Incorrect. As per official verified records, 'Krishna River' is the valid fact.
• Option 4 ('Godavari River'): Incorrect. As per official verified records, 'Krishna River' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 3 ('Krishna River').