योग्य उत्तर युरेनियमचे साठे आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• सिंगभूम थ्रस्ट बेल्टमधील जादुगुडा (झारखंड राज्यातील) हे 1951 मध्ये देशात सापडलेले पहिले युरेनियम साठे आहे. त्यामुळे, पर्याय 2 योग्य आहे.
• व्यावसायिक स्तरावर युरेनियम धातूचे उत्पादन करणारी जादुगुडा ही देशातील पहिली खाण आहे.
• जादुगुडा खाण ही भारताच्या झारखंड राज्यातील सिंहभूम जिल्ह्यातील जादुगुडा गावातील युरेनियमची खाण आहे.
• ही भारतातील पहिली युरेनियम खाण होती.
• जादुगुडा येथे खाणकाम 1967-68 मध्ये सुरू झाले, ही देशातील सर्वात खोल कार्यरत भूमिगत खाण आहे.
• त्याची खोली सुमारे 3000 फूट आहे, जी देशातील सर्वात खोल आहे.
• भारतातील युरेनियम खाण
+----------------------------+--------------+
| खाणी | राज्य |
+----------------------------+--------------+
| तुरामडीह युरेनियम खाण | झारखंड |
| जादुगुडा | झारखंड |
| नरवापहार खाण | नरवापहार खाण |
| भटीन | झारखंड |
| बगजता | झारखंड |
| तुम्मालापल्ले युरेनियम खाण | आंध्र प्रदेश |
+----------------------------+--------------+
भारतातील सोन्याची खाण
+-----------------------+--------------+
| खाणी | राज्य |
+-----------------------+--------------+
| हत्ती सोन्याच्या खाणी | कर्नाटक |
| पहाडिया | झारखंड |
| कुंदरकोचा | झारखंड |
| परासी | झारखंड |
| कोलार गोल्ड फील्ड्स | कर्नाटक |
| सोनभद्र खाण | उत्तर प्रदेश |
| लावा सोन्याच्या खाणी | झारखंड |
+-----------------------+--------------+
लोखंडाच खनिज
+---------------------------+------------+
| खाणी | राज्य |
+---------------------------+------------+
| पाथीकोंडा लोह खनिज खाणी | कर्नाटक |
| कटक | ओडिशा |
| पश्चिम सिंगभूम | झारखंड |
| बैलादिला लोहखनिज | छत्तीसगड |
| दल्ली-राजहारा | छत्तीसगड |
| रत्नागिरी | महाराष्ट्र |
| सुंदरगड | ओडिशा |
| जोडा | ओडिशा |
| केओंझार | ओडिशा |
| जाजपूर | ओडिशा |
| आलमपारा लोह खनिज खाणी | केरळा |
| बारबिल | ओडिशा |
| मयूरभंज | ओडिशा |
| आयली गुरुनाथ लोहखनिज खाणी | कर्नाटक |
| गुआ | झारखंड |
| कुद्रेमुख | कर्नाटक |
| व्यासनकेरे खाणी | कर्नाटक |
+---------------------------+------------+
The correct answer is Uranium deposits.
Explanation & Key Takeaways:
• Jaduguda in Singhbhum Thrust Belt (in the state of Jharkhand) is the first uranium deposit to be discovered in the country in 1951. Hence, Option 2 is correct
• Jaduguda is the first mine in the country to produce uranium ore on a commercial scale.
• Jaduguda mine is a uranium mine in Jaduguda village in the Singhbhum district of the Indian state of Jharkhand.
• It was the first uranium mine in India.
• The mining operations at Jaduguda began in 1967-68, it is also the deepest operating underground mine in the country.
• It has a depth of nearly 3000 feet, one of the deepest in the country.
• Uranium Mine in India
+---------------------------+-----------------+
| Mines | State |
+---------------------------+-----------------+
| Turamdih Uranium mine | Jharkhand |
| Jaduguda | Jharkhand |
| Narwapahar Mine | Narwapahar Mine |
| Bhatin | Jharkhand |
| Bagjata | Jharkhand |
| Tummalapalle uranium mine | Andhra Pradesh |
+---------------------------+-----------------+
Gold Mine in India
+-------------------+---------------+
| Mines | State |
+-------------------+---------------+
| Hatti Gold Mines | Karnataka |
| Pahadia | Jharkhand |
| Kunderkocha | Jharkhand |
| Parasi | Jharkhand |
| Kolar Gold Fields | Karnataka |
| Sonbhadra Mine | Uttar Pradesh |
| Lava Gold Mines | Jharkhand |
+-------------------+---------------+
Iron Ore
+------------------------------+--------------+
| Mines | State |
+------------------------------+--------------+
| Pathikonda Iron Ore Mines | Karnataka |
| Cuttack | Odisha |
| West Singhbhum | Jharkhand |
| Bailadila iron ore | Chhattisgarh |
| Dalli-Rajhara | Chhattisgarh |
| Ratnagiri | Maharashtra |
| Sundergarh | Odisha |
| Joda | Odisha |
| Keonjhar | Odisha |
| Jajpur | Odisha |
| Alampara Iron Ore Mines | Kerala |
| Barbil | Odisha |
| Mayurbhanj | Odisha |
| Iyli Gurunath Iron Ore Mines | Karnataka |
| Gua | Jharkhand |
| Kudremukh | Karnataka |
| Vyasanakere Mines | Karnataka |
+------------------------------+--------------+
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('सोन्याच्या ठेवी') आणि पर्याय 2 ('युरेनियमचे साठे') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 3 ('Gold deposits') with Option 2 ('Uranium deposits'). Distinguish the exact context before marking.
नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'युरेनियमचे साठे'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Physical Geography of Maharashtra & Indiaसाठी 'युरेनियमचे साठे' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.
Map Trick: Landmark & Location — 'Uranium deposits'. Anchor Physical Geography of Maharashtra & India directly to 'Uranium deposits'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('लोखंडाच खनिज'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'युरेनियमचे साठे' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('सोन्याच्या ठेवी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'युरेनियमचे साठे' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('अभ्रक ठेवी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'युरेनियमचे साठे' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('युरेनियमचे साठे') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Iron ore'): Incorrect. As per official verified records, 'Uranium deposits' is the valid fact.
• Option 3 ('Gold deposits'): Incorrect. As per official verified records, 'Uranium deposits' is the valid fact.
• Option 4 ('Mica deposits'): Incorrect. As per official verified records, 'Uranium deposits' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('Uranium deposits').