MPSC Test Logo mpsctest.in
Geography Soils, Land Degradation & Conservation FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतातील दख्खनच्या लाव्हा ट्रॅपमध्ये कोणत्या प्रकारची मृदा प्रामुख्याने आढळते?

Which type of soil is predomainantly found in the Deccan lava tract in India?

पर्याय (Options):
A

गाळाची मृदा

B

लाल मृदा

C

काळी मृदा

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

जांभी मृदा

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर काळी मृदा हे आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • भारतातील दख्खन लाव्हा पथमध्ये काळी मृदा प्रामुख्याने आढळते. • मध्यम पाऊस आणि बेसॉल्टिक खडक असलेल्या दख्खनच्या लाव्हा पठारावर आणि माळवा पठारावर ट्रॅप लाव्हाची व्युत्पत्ती असलेली काळी मृदा ही बहुतेक गुजरात, महाराष्ट्र, कर्नाटक आणि मध्य प्रदेशात पसरलेली आहे. • काळ्या मृदेत चिकणमातीचे प्रमाण जास्त असते, ज्यामुळे कोरड्या ऋतूत मोठ्या प्रमाणात भेगा तयार होतात, तरीही त्यांची लोहयुक्त दाणेदार संरचना वारा आणि पाण्याची धूप रोखते. • कमी आर्द्र असूनही, ती खूप आर्द्रता टिकवून ठेवणारी असते आणि सिंचनासाठी चांगली असते. • ही मृदा अनेक दूरवरच्या प्रदेशांवर देखील आढळू शकते जेथे नदीच्या प्रक्रियेमुळे मूळ बेसाल्ट त्याच्या मूळ स्थानावरून हलविला गेला आहे. महत्त्वाची टीप: • गाळ म्हणजे सैल चिकणमाती, गाळ, वाळू किंवा खडी जी प्रवाहाच्या भागावर वाहत्या पाण्याने, पूर मैदानावर, जलोढ पंखा किंवा समुद्रकिनाऱ्यावर तसेच सारख्या वातावरणात जमा केली जाते. • पृथ्वीवरील सुमारे 13% माती लाल मृदा आहे, जी बर्याचदा उबदार, मध्यम आणि दमट भागात आढळते. • मुसळधार पाऊस, ओले आणि कोरडे हवामानाचा कालावधी आणि उच्च तापमान हे सर्व जांभ्या मृदेच्या निर्मितीस कारणीभूत ठरते, जी नंतर मृदेची धूप झाल्यावर प्रामुख्याने लोह आणि ऍल्युमिनिअम ऑक्साईडने बनलेली असते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('जांभी मृदा') आणि पर्याय 3 ('काळी मृदा') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'काळी मृदा'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Soils, Land Degradation & Conservationसाठी 'काळी मृदा' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('गाळाची मृदा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'काळी मृदा' हे ठरते. • पर्याय 2 ('लाल मृदा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'काळी मृदा' हे ठरते. • पर्याय 4 ('जांभी मृदा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'काळी मृदा' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('काळी मृदा') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 03

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):