योग्य उत्तर कोसी आहे.
• कोसी प्रकल्पाचे पाणी भारत आणि नेपाळ या देशांमध्ये वाटले जाते.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• कोसी बंधारा 1959 ते 1963 दरम्यान बांधण्यात आला आणि तो नेपाळ आणि भारत यांच्यातील द्विपक्षीय करारानुसार बांधण्यात आला.
• याला भीम नगर बंधारा असेही म्हणतात.
• रामगंगा ही गंगा नदीची उपनदी आहे.
• उत्तराखंडमधील दूधाटोली पर्वतरांगांमधून ती उगम पावते.
• हिराकुड धरण महानदीवर बांधले आहे.
• भाक्रा धरण हिमाचल प्रदेशातील सतलज नदीवरील एक धरण आहे.
• भाक्रा धरणामुळे गोविंद सागर जलाशय तयार झाला आहे.
The correct answer is Kosi.
• The water of the Kosi project is shared by the countries India and Nepal.
Explanation & Key Takeaways:
• Koshi Barrage was built between 1959 and 1963 and was built under a bilateral agreement between Nepal and India.
• It is also called Bhimnagar Barrage.
• Ramganga is a tributary of the Ganges river.
• It originates from the Doodhatoli ranges in Uttarakhand.
• Hirakud Dam is built across the Mahanadi River.
• Bhakra Dam is a dam on the Sutlej River in Himachal Pradesh.
• The Bhakra dam forms the Gobind Sagar reservoir.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('भाक्रा-नांगल') आणि पर्याय 4 ('कोसी') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 1 ('Bhakra-Nangal') with Option 4 ('Kosi'). Distinguish the exact context before marking.
नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'कोसी'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Rivers, Drainage System & Multi-purpose Projectsसाठी 'कोसी' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.
Map Trick: Landmark & Location — 'Kosi'. Anchor Rivers, Drainage System & Multi-purpose Projects directly to 'Kosi'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('भाक्रा-नांगल'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कोसी' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('हिराकुड'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कोसी' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('राम गंगा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कोसी' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('कोसी') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Bhakra-Nangal'): Incorrect. As per official verified records, 'Kosi' is the valid fact.
• Option 2 ('Hirakud'): Incorrect. As per official verified records, 'Kosi' is the valid fact.
• Option 3 ('Ram Ganga'): Incorrect. As per official verified records, 'Kosi' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 4 ('Kosi').