MPSC Test Logo mpsctest.in
Geography Physical Geography of Maharashtra & India FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय भू-वारसा स्मारक असलेले लोणार सरोवर कोणत्या घटनेमुळे तयार झाले?

Lonar Lake, a National Geo-heritage Monument in Maharashtra, was formed by what event?

पर्याय (Options):
A

ज्वालामुखी उद्रेक

B

भूपट्ट विवर्तनिकी हालचाल

C

हिमनदीची धूप

D

उल्कापात

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर उल्केचा प्रभाव आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • लोणार सरोवर प्लेइस्टोसीन युगात (Pleistocene Epoch), अंदाजे 52,000 वर्षांपूर्वी उल्केच्या प्रभावामुळे निर्माण झाले. • ते महाराष्ट्रातील बुलढाणा जिल्ह्यात स्थित आहे. • अद्वितीय वैशिष्ट्ये: हे पृथ्वीवरील बेसाल्टिक खडकातील ज्ञात असलेल्या केवळ चार अति-वेगवान आघाती विवरां(hyper-velocity impact craters)पैकी एक आहे. सरोवराचे पाणी खारे आणि अल्कधर्मी दोन्ही आहे. • हे एक अधिसूचित राष्ट्रीय भू-वारसा स्मारक आहे, जे त्याचे वैज्ञानिक आणि भूगर्भीय महत्त्व अधोरेखित करते. पूरक माहिती: • ज्वालामुखीचा उद्रेक: आजूबाजूचे महाराष्ट्र पठार (दख्खनचे पठार) ज्वालामुखीच्या बेसाल्ट खडकांपासून बनलेले असले तरी, लोणार विवर स्वतः ज्वालामुखीचे विवर नसून एक आघाती विवर (impact crater) आहे. • टेक्टोनिक प्लेटची हालचाल: टेक्टोनिक हालचाली हिमालयासारख्या पर्वतरांगा आणि खचदरीसारख्या मोठ्या प्रमाणात वैशिष्ट्यांच्या निर्मितीसाठी जबाबदार आहेत, लोणारसारख्या लहान, गोलाकार विवरांसाठी नाही. • हिमनदीची धूप: हिमनदीच्या हालचालीमुळे भूप्रदेशात बदल होतात, ज्यामुळे U-आकाराच्या दऱ्या आणि फ्योर्ड्स (fjords) सारखी वैशिष्ट्ये निर्माण होतात. ही प्रक्रिया लोणार विवराच्या निर्मितीशी संबंधित नाही.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('ज्वालामुखी उद्रेक') आणि पर्याय 4 ('उल्कापात') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — 'उल्कापात'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Physical Geography of Maharashtra & Indiaसाठी 'उल्कापात' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('ज्वालामुखी उद्रेक'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'उल्कापात' हे ठरते. • पर्याय 2 ('भूपट्ट विवर्तनिकी हालचाल'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'उल्कापात' हे ठरते. • पर्याय 3 ('हिमनदीची धूप'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'उल्कापात' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('उल्कापात') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):