MPSC Test Logo mpsctest.in
Geography Physical Geography of Maharashtra & India FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतातील भूमी सुधारणांच्या संदर्भात पुढील विधानांचा विचार करा: 1. जमींनदारी, महालवारी आणि रयतवारीच्या जुन्या शोषणकारी जमीनीच्या कार्यपद्धती जमीन सुधारणांनी पूर्णतः संपुष्टात आणल्या. 2. भाड्यांच्या नियमनसाठी केलेल्या सुधारणांमध्ये भागधारकांकडून भाड्याचे निश्चित व तर्कसंगत दर जमीनमालकांना देता येईल. वर दिलेली कोणती विधाने बरोबर आहेत?

Consider the following statements with respect to Land reforms in India: 1. The age-old exploitative land tenure systems of the Zamindari, Mahalwari and Ryotwari were fully abolished by land reforms. 2. The reforms provided for regulation of rent so that a fixed and rational rate of rent could be paid by the sharecroppers to the landowners. Which of the statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):
A

फक्त 1

B

फक्त 2

C

1 आणि 2 दोन्हीही

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

1 आणि 2 दोन्हीही नाही

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
1 आणि 2 दोन्हीही हे बरोबर उत्तर आहे. भारतातील जमीन सुधारणे: • 1950 पासून ते 1970 च्या दशकापर्यंत, राष्ट्रीय पातळीवर तसेच राज्यांत - अनेक बदल घडवून आणण्याच्या उद्देशाने, भूमि सुधार कायद्याची मालिका पारित केली गेली. • भारतातील भूमी सुधारणेची तीन उद्दिष्ट्ये होती: • भूतकाळातील वारसा मिळालेल्या कृषि रचनेच्या संस्थात्मक विसंगती दूर करणे ज्यामुळे वाढत्या कृषी उत्पादनास अडथळा निर्माण झाला आहे. • भारतातील भू-सुधारणांचे इतर उद्दीष्ट देशातील सामाजिक-आर्थिक असमानता विषयाच्या समस्येशी संबंधित होते. • भूमी सुधारणेचे एक उद्दीष्ट म्हणजे गरीबी, कुपोषण आणि अन्न असुरक्षिततेच्या आंतर-संबंधित समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी कृषी उत्पादन वाढविणे. भूमी सुधारणेची उद्दीष्टे समजून घेण्यासाठी सरकारने तीन मुख्य पावले उचलली. • जमींनदारी, महालवारी आणि रयतवारी या जुन्या शोषक भूखंड कार्यपद्धती पूर्णपणे संपुष्टात आल्या. विधान 1 बरोबर आहे. • दुसर्‍या चरणात, जमीन भाडेकरुंचे संरक्षण करणार्‍या तीन आंतर-संबंधित सुधारणांवर परिणाम झाला: • भाड्यांच्या नियमनसाठी केलेल्या सुधारणांमध्ये भागधारकांकडून भाड्याचे निश्चित व तर्कसंगत दर जमीनमालकांना देता येईल. विधान 2 बरोबर आहे. • कार्यकाळाची सुरक्षा जेणेकरून भागातील पीक घेणारा त्याच्या भविष्यातील उत्पन्नाबद्दल आणि त्याच्या आर्थिक सुरक्षिततेबद्दल सुरक्षित असेल; आणि • भाडेकरूंना मालकी हक्क मिळावे जेणेकरून भूमिहीन जनतेला (म्हणजेच भाडेकरू, भागधारक) त्यांना कसणारी जमीन मिळेल - “शेती करणाऱ्यांना जमीन” मिळू शकेल. • जमीन सुधार कायद्याचे तिसरे मोठे पाऊल म्हणजे भूमी कमाल मर्यादा कायदा. या कायद्याने विशिष्ट कुटुंबाच्या मालकीची जमीन किती प्रमाणात असेल यावर कमाल मर्यादा लादली.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('1 आणि 2 दोन्हीही नाही') आणि पर्याय 3 ('1 आणि 2 दोन्हीही') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

नकाशा क्लृप्ती: स्थान व वैशिष्ट्ये — '1 आणि 2 दोन्हीही'. महाराष्ट्राच्या व भारताच्या प्राकृतिक रचनेमध्ये Physical Geography of Maharashtra & Indiaसाठी '1 आणि 2 दोन्हीही' हे अचूक स्थान/वैशिष्ट्य लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('फक्त 1'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1 आणि 2 दोन्हीही' हे ठरते. • पर्याय 2 ('फक्त 2'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1 आणि 2 दोन्हीही' हे ठरते. • पर्याय 4 ('1 आणि 2 दोन्हीही नाही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '1 आणि 2 दोन्हीही' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('1 आणि 2 दोन्हीही') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):