MPSC Test Logo mpsctest.in
Economy Public Finance, Budget, Deficit & Taxation FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालील विधाने काळजीपूर्वक विचारात घ्या: 1. मूळ चलनवाढ ही अर्थव्यवस्थेतील अल्पकालीन चलनवाढीच्या प्रवृत्तीचे प्रतिबिंब आहे. 2. उत्पादक किंमत निर्देशांक अप्रत्यक्ष कर वगळतो. 3. घाऊक किंमत निर्देशांक सेवा समाविष्ट करत नाही, तर उत्पादक किंमत निर्देशांक समाविष्ट करतो. 4. ग्राहक किंमत निर्देशांक आणि उत्पादक किंमत निर्देशांक दोन्ही खर्च सर्वेक्षणांवर आधारित आहेत. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Examine the following statements carefully: 1. Core Inflation is a reflection of a short-term inflationary trend in the economy. 2. Producer Price Index excludes indirect taxes. 3. Wholesale Price Index does not cover services, whereas Producer Price Index does. 4. Both Consumer price index and Producer Price Index are based on Expenditure Surveys Which of the above statements is/are correct?

पर्याय (Options):
A

1 आणि 3

B

2 आणि 3

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

2, 3 आणि 4

D

वरीलपैकी सर्व

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
📌 सविस्तर स्पष्टीकरण व मुख्य तरतुदी: • मूळ चलनवाढ म्हणजे वस्तू आणि सेवांच्या किमतीत होणारा बदल पण त्यात अन्न आणि ऊर्जा क्षेत्रांचा समावेश नाही. महागाईचा हा उपाय या वस्तूंना वगळतो कारण त्यांच्या किमती अधिक अस्थिर असतात. हे बहुतेकदा ग्राहक किंमत निर्देशांक (CPI) वापरून मोजले जाते, जे वस्तू आणि सेवांच्या किमतींचे मोजमाप आहे. मूळ चलनवाढ हे अर्थव्यवस्थेतील दीर्घकालीन चलनवाढीच्या प्रवृत्तीचे प्रतिबिंब आहे. म्हणून विधान 1 अयोग्य आहे. • उत्पादक किंमत निर्देशांक, PPI उत्पादकाला मिळालेल्या किमतींमधील सरासरी बदल मोजतो आणि अप्रत्यक्ष कर वगळतो. म्हणून विधान 2 योग्य आहे. • घाऊक किंमत निर्देशांक (WPI) सेवांचा समावेश करत नाही, तर PPI मध्ये सेवांचा समावेश होतो. म्हणून विधान 3 योग्य आहे. • CPI मधील वस्तूंचे वजन ग्राहक खर्च सर्वेक्षणातून काढले जाते तर PPI साठी ते पुरवठ्याच्या आधारे मोजले जाते. म्हणून विधान 4 अयोग्य आहे. 💡 स्मृती क्लृप्ती (Memory Booster / Trick): • स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — '2 आणि 3'. अर्थव्यवस्थेत Public Finance, Budget, Deficit & Taxationचा थेट संबंध '2 आणि 3' या निकषाशी येतो. 🗺️ मेमरी मॅप / संकल्पना नकाशा (Memory Map): • संकल्पना नकाशा: Public Finance, Budget, Deficit & Taxation ➔ मुख्य घटक / तरतूद ➔ '2 आणि 3' ➔ आयोगाच्या परीक्षा निकषांनुसार थेट परस्परसंबंध. ⚠️ परीक्षेतील संभाव्य चूक (Exam Trap): • परीक्षेतील संभाव्य चूक: प्रश्नात 'नाही / अयोग्य' असा नकारात्मक शब्द विचारला आहे. अनेक विद्यार्थी घाईत सकारात्मक विधान समजून चुकीचा पर्याय निवडतात. येथे '2 आणि 3' हे अचूक उत्तर आहे. 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination): • 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('1 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2 आणि 3' हे ठरते. • पर्याय 3 ('2, 3 आणि 4'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2 आणि 3' हे ठरते. • पर्याय 4 ('वरीलपैकी सर्व'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2 आणि 3' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('2 आणि 3') निश्चित होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: प्रश्नात 'नाही / अयोग्य' असा नकारात्मक शब्द विचारला आहे. अनेक विद्यार्थी घाईत सकारात्मक विधान समजून चुकीचा पर्याय निवडतात. येथे '2 आणि 3' हे अचूक उत्तर आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: संकल्पना व आकडेवारी — '2 आणि 3'. अर्थव्यवस्थेत Public Finance, Budget, Deficit & Taxationचा थेट संबंध '2 आणि 3' या निकषाशी येतो.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('1 आणि 3'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2 आणि 3' हे ठरते. • पर्याय 3 ('2, 3 आणि 4'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2 आणि 3' हे ठरते. • पर्याय 4 ('वरीलपैकी सर्व'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '2 आणि 3' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('2 आणि 3') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 10

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Economy MPSC सराव प्रश्न

महाराष्ट्राच्या 2025-2027 च्या भविष्यकालीन धोरणात्मक दृष्टिकोनानुसार, तात्काळ GSDP चे लक्ष्य काय आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

व्यावसायिक आणि तांत्रिक कौशल्यांमध्ये तरुणांना प्रशिक्षण देण्यासाठी खालीलपैकी कोणती राज्याची प्राथमिक मोहीम आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

महाराष्ट्रातील सिंचनाच्या किती टक्के पाणी ऊसासाठी वापरले जाते, जो केवळ 4% जमीन व्यापतो?

Economy MPSC सराव प्रश्न

दिल्ली-मुंबई औद्योगिक कॉरिडॉर (DMIC) अंतर्गत AURIC हा महत्त्वाचा प्रकल्प काय आहे?

Economy MPSC सराव प्रश्न

जागतिक बँकेकडून निधी पुरवठा झालेली PoCRA योजना, शेतकऱ्यांना कोणत्या विशिष्ट क्षेत्रात मदत करण्याचे उद्दिष्ट ठेवते?