MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालील तरतुदींचा विचार करा. a. अवशिष्ट अधिकार केंद्राकडे सोडण्यात आले आहेत. b. राज्ये आणि केंद्र सरकार यांच्यात विभागलेले अधिकार. c. राष्ट्रपतींचा राज्य विधेयकांवर पूर्ण नकाराधिकार आहे. d. संघ एखाद्या राज्याच्या संमतीशिवाय त्याचे नाव, क्षेत्र आणि सीमा बदलू शकतो. वरीलपैकी कोणते, अनुपस्थित असल्यास, भारतीय राज्यघटना अधिक संघीय स्वरूपाची बनवेल?

Consider the following provisions. a. The residuary powers have been left with the centre. b. The powers divided between states and the central governments. c. President enjoys absolute veto over state bills. d. The Union can change the name, are and boundary of a state without its consent. Which of the above, if absent, would make the Indian Constitution more Federal in nature?

पर्याय (Options):
A

केवळ a

B

a, c आणि d

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

b, c आणि d

D

वरील सर्व

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर a, c आणि d आहे. • भारतीय संविधानाची विविध एकात्मक आणि संघीय वैशिष्ट्ये खाली आहेत +-----------------------------------------------------------+----------------------------------------------------------------------+ | संघीय वैशिष्ट्ये | एकात्मक वैशिष्ट्ये | +-----------------------------------------------------------+----------------------------------------------------------------------+ | दुहेरी सरकार (म्हणजे राष्ट्रीय सरकार आणि प्रादेशिक सरकार) | एकल सरकार, म्हणजे राष्ट्रीय सरकार जे प्रादेशिक सरकारे तयार करू शकते. | | लेखी संविधान | राज्यघटना लिखित (फ्रान्स) किंवा अलिखित (ब्रिटन) असू शकते | | राष्ट्रीय आणि प्रादेशिक सरकारमधील अधिकारांचे विभाजन | अधिकारांची विभागणी नाही. सर्व अधिकार राष्ट्रीय सरकारमध्ये आहेत | | राज्यघटनेचे वर्चस्व | घटना सर्वोच्च (जपान) असू शकते किंवा सर्वोच्च नसू शकते (ब्रिटन) | | कठोर संविधान | घटना कठोर (फ्रान्स) किंवा लवचिक (ब्रिटन) असू शकते. | | स्वतंत्र न्यायव्यवस्था | न्यायव्यवस्था स्वतंत्र असू शकते किंवा स्वतंत्र नसूही शकते. | | द्विसदनीय विधिमंडळ | विधिमंडळ द्विसदनीय (ब्रिटन) किंवा एकसदनीय (चीन) असू शकते | +-----------------------------------------------------------+----------------------------------------------------------------------+ • मजबूत केंद्र • अधिकारांची विभागणी केंद्राच्या बाजूने आहे आणि संघीय कोनातून अत्यंत असमान आहे. • पहिली गोष्ट म्हणजे, संघ सूचीमध्ये राज्य सूचीपेक्षा जास्त विषय आहेत. • दुसरे म्हणजे, अधिक महत्त्वाच्या विषयांचा समावेश संघ सूचीमध्ये करण्यात आला आहे. • तिसरे म्हणजे, केंद्राने समवर्ती यादीवर अधिकार मिळवला आहे. • शेवटी, अवशिष्ट अधिकारही केंद्राकडे सोडले गेले आहेत, तर अमेरिकेत ते राज्यांकडे आहेत. अशा प्रकारे राज्यघटनेने केंद्राला खूप मजबूत बनवले आहे.
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
Solution Diagram
Solution Diagram

Solution Diagram

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

खालील विधाने काळजीपूर्वक विचारात घ्या: 1. सर्वोच्च न्यायालय एक उच्च न्यायालयातून दुसर्‍या उच्च न्यायालयात खटला हस्तांतरित करू शकते. 2. कलम 139A हे 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे जोडले गेले. वरील विधानांपैकी कोणते/ती विधान/विधाने अचूक (सत्य) आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानातील "कायद्याने स्थापित प्रक्रिया" हा वाक्प्रचार कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेण्यात आला आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राजव्यवस्थेच्या संदर्भात, खालील विधानांचा विचार करा: I. अध्यादेश कोणत्याही केंद्रीय कायद्यात सुधारणा करू शकतो. II. अध्यादेशाद्वारे मूलभूत हक्क संकुचित करता येतात. III. अध्यादेश मागील तारखेपासून अंमलात येऊ शकतो. वरील विधानांपैकी कोणती विधाने योग्य (बिनचूक) आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

राष्ट्रपती पद रिक्त झाल्यास आणि उपराष्ट्रपती उपलब्ध नसल्यास, राष्ट्रपती म्हणून कोण कारभार सांभाळते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

कलम 279A अंतर्गत, GST परिषदेच्या निर्णयांसाठी सदस्यांच्या भारित मतांची किती बहुमताची आवश्यकता असते?