MPSC Test Logo mpsctest.in
Current Affairs Science and Technology
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

पुढील विधानांचा विचार करा: a. पृथ्वीशी संबंधित दूरसंचार उपग्रहची गती शून्य आहे. b. म्हणूनच ते पृथ्वीवरील एखाद्या व्यक्तीसाठी स्थिर असल्याचे दिसते.

Consider the following statements: a. The speed of telecommunication satellite relative to earth is zero. b. Hence it appears to be stationary to a person on the earth.

पर्याय (Options):
A

दोन्ही विधाने चुकीची आहेत

B

(a) बरोबर आहे आणि ते (b) चे कारण आहे

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

(a) बरोबर आहे आणि ते (b) चे कारण नाही

D

(a) बरोबर आहे, (b) हे बरोबर नाही

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर पर्याय 2 आहे. • भूस्थिर कक्षा (GEO) • पृथ्वीच्या विषुववृत्तापासून 36,000 किमी अंतरावर भूस्थिर कक्षेमध्ये टेलिव्हिजनसह विविध प्रकारच्या दूरसंचारसाठी वापरल्या जाणारी बरीच उपग्रह असतात. • या अंतरावर उपग्रहाची गती ही पृथ्वीचे परिभ्रमण त्या गती इतकी असते, ज्यामुळे पृथ्वीवरील विशिष्ट बिंदूवर उपग्रह स्थिर राहतो. म्हणून, विधान (a) बरोबर आहे आणि ते (b) ते कारण आहे. • दूरसंचार यंत्रांना त्यांचे उपग्रह नेहमी "पाहणे" आवश्यक आहे आणि म्हणूनच ते पृथ्वीच्या पृष्ठभागाच्या तुलनेत त्याच स्थानांवर स्थिर राहिले पाहिजे. • आत्तापर्यंतचे बहुतेक संचार उपग्रह भूस्थिर कक्षामध्ये आहेत आणि हे काही काळ राहील अशी अपेक्षा आहे. • भौगोलिक उपग्रह व्हॉइस, डेटा आणि व्हिडिओ सेवांना सपोर्ट करतात जे सामान्यतः एखाद्या विशिष्ट प्रदेशाला सेवा देतात. • ध्रुवीय कक्षा • ध्रुवीय कक्षामधील उपग्रह साधारणपणे पृथ्वीच्या ध्रुवांवरून पश्चिमेकडून पूर्वेऐवजी उत्तरेकडून दक्षिणेकडे प्रवास करतात. • ध्रुवीय कक्षामधील उपग्रहांना उत्तर व दक्षिण ध्रुवावर तंतोतंतून जाण्याची गरज नाही; 20 ते 30 अंशांमधील विचलनाला अद्याप ध्रुवीय कक्षा म्हणून वर्गीकृत केले जाते. • ध्रुवीय कक्षा ही पृथ्वीपासून कमी अंतराचा एक प्रकार आहे, कारण ती कक्षा 200 ते 1000 किमी दरम्यान कमी उंचीवर आहेत. • सूर्यस्थिर कक्षा (SSO) • सूर्यस्थिर कक्षा (SSO) एक विशिष्ट प्रकारची ध्रुवीय कक्षा आहे. • SSO मधील उपग्रह, ध्रुवीय प्रदेशांमधून प्रवास करणे, सूर्यासमवेत सिंक असतात. • याचा अर्थ ते सूर्याशी नेहमीच समान ‘निश्चित’ स्थितीत असण्यासाठी सिंक केले जातात. • ट्रान्सफर कक्षा आणि भूस्थिर ट्रान्सफर कक्षा (GTO) • हे उपग्रह GEO सारख्या उच्च उंचीच्या कक्षापर्यंत पोहोचू शकतो, या उंचीपर्यंत संपूर्ण प्रक्षेपण वाहनाची प्रत्यक्षात आवश्यकता नसते, ज्यासाठी अधिक मेहनत घ्यावी लागेल - हे शॉर्टकट घेण्यासारखे आहे. अशा प्रकारे GEO पर्यंत पोहोचणे सर्वात सामान्य ट्रान्सफर कक्षाचे एक उदाहरण आहे ज्याला भूस्थिर ट्रान्सफर कक्षा (GTO) म्हणतात. • लाग्रांज बिंदू • लाग्रांज बिंदू किंवा L-बिंदू, खूपच लांब (दशलक्ष किलोमीटरपेक्षा जास्त) आणि थेट पृथ्वीभोवती फिरत नाही अशा कक्षांपर्यंत पोहोचू देते. • हे अवकाशातील फारच विशिष्ट बिंदू आहेत जिथे पृथ्वी आणि सूर्याच्या गुरुत्वीय क्षेत्रे अशा प्रकारे एकत्र होतात की त्यांच्यामध्ये असणारे अवकाशयान स्थिर राहतात आणि अशा प्रकारे ते पृथ्वीशी संबंधित ‘अँकर’ होऊ शकतात.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

डॉ. जयंत नारळीकर यांनी कोणत्या संस्थेची स्थापना केली होती?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

२०२५ मध्ये 'यशवंतराव चव्हाण पंचायत राज अभियान' अंतर्गत राज्यस्तरीय प्रथम क्रमांकाचा जिल्हा परिषद पुरस्कार कोणत्या जिल्ह्याला प्रदान करण्यात आला?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणता रेल्वे प्रकल्प केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या आर्थिक व्यवहार समितीने मंजूर केलेला नाही?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

पूर्ण चंद्रग्रहण, ज्याला "ब्लड मून" म्हणतात, दरम्यान पृथ्वीच्या वातावरणातून जाणारा सूर्यप्रकाश रेले स्कॅटरिंगमुळे विखुरतो, ज्यामुळे चंद्र लाल दिसतो. या प्रक्रियेदरम्यान कोणत्या प्रकारचा प्रकाश पसरतो, ज्यामुळे चंद्राला लालसर रंग मिळतो?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

बित्र बेटा (लक्षद्वीप) संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: I. बित्र बेट हे लक्षद्वीपमधील सर्वात लहान लोकवस्तीचे बेट आहे आणि केंद्रशासित प्रदेशात भारताचा तिसरा नौदल तळ उभारण्यासाठी निवडले गेले आहे. II. बित्र बेट लक्षद्वीपच्या मिनिकॉय उपगटात, द्वीपसमूहाच्या दक्षिणेकडील टोकाजवळ स्थित आहे. वरील विधानांपैकी कोणते/ती विधान/विधाने अचूक (सत्य) आहे/आहेत?