• In News • लक्षद्वीपमधील सर्वात लहान लोकवस्तीचे बेट असलेले बित्र बेट, या प्रदेशात भारताचा तिसरा नौदल तळ म्हणून विकसित झाल्यामुळे त्याला धोरणात्मक महत्त्व प्राप्त झाले आहे. 📌 सविस्तर स्पष्टीकरण व मुख्य तरतुदी: • बित्र हे लक्षद्वीप द्वीपसमूहांतील सर्वात लहान लोकवस्तीचे बेट आहे. अलीकडील संरक्षण योजनेत बित्र हे केंद्रशासित प्रदेशातील भारताचा तिसरा नौदल तळ म्हणून निश्चित करण्यात आले आहे. म्हणून, विधान I बरोबर आहे. • बित्र बेट मिनिकॉय उपगटात नाही. हे लक्षद्वीपच्या उत्तरेकडील আমিনদিভি उपगटाचा भाग आहे, जे मिनिकॉयपासून (सर्वात दक्षिणेकडील बेट) खूप दूर आहे. म्हणून, विधान II चुकीचे आहे. 📚 संबंधित महत्त्वाचे घटक व संदर्भ (परीक्षेसाठी पूरक माहिती): • लक्षद्वीपमध्ये तीन उपगट आहेत: আমিনদিভি बेटे (उत्तर) - ज्यात बित्र, अमिनी, कदमत, किल्टन, चेटलाट यांचा समावेश आहे, লাক্কাদ্বীপ बेटे (मध्य), मिनिकॉय बेटे (सर्वात दक्षिणेकडील) • बित्रमध्ये फक्त एक मुख्य गाव आणि खूप कमी लोकसंख्या आहे. • याचे स्थान अरबी समुद्रातील भारताची धोरणात्मक पोहोच वाढवते, जे प्रमुख जहाजरानी मार्गाजवळ आहे. 💡 स्मृती क्लृप्ती (Memory Booster / Trick): • स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'फक्त I'. Places in Newsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा. 🗺️ मेमरी मॅप / संकल्पना नकाशा (Memory Map): • संकल्पना नकाशा: Places in News ➔ मुख्य घटक / तरतूद ➔ 'फक्त I' ➔ आयोगाच्या परीक्षा निकषांनुसार थेट परस्परसंबंध. ⚠️ परीक्षेतील संभाव्य चूक (Exam Trap): • परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('फक्त II') आणि पर्याय 1 ('फक्त I') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे. 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination): • 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('फक्त II'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त I' हे ठरते. • पर्याय 3 ('I आणि II दोन्ही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त I' हे ठरते. • पर्याय 4 ('I आणि II दोन्ही नाही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'फक्त I' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('फक्त I') निश्चित होते.