Polity
Central Government
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
पुढील विधानांचा विचार करा: a. मूळ संविधानाने अशी तरतूद केली होती की, उपराष्ट्रपतींची निवड संसदेच्या दोन सभागृहांद्वारे संयुक्त बैठकीत होईल. b. 11 व्या घटनादुरुस्ती,1961 द्वारे उपराष्ट्रपतीपदाची निवडणूक प्रक्रियेत बदल करण्यात आले. c. उपराष्ट्रपतींची निवड केवळ दोन्ही सभागृहांपैकी निर्वाचित सदस्यांचा समावेश असणाऱ्या निर्वाचक मंडळाच्या सदस्यांद्वारे केली जाते. d. निर्वाचक मंडळ अपूर्ण असण्याच्या कारणावरून उपाध्यक्षपदाच्या निवडणुकीला आव्हान दिले जाऊ शकत नाही.
Consider the following statements: a. The original Constitution provided that the Vice-President would be elected by the two Houses of Parliament assembled at a joint meeting. b. The 11th Constitutional amendment, 1961 changed the procedure of election of the Vice-President. c. The Vice-President is elected by the members of an electoral college consisting of the elected members only of both the Houses. d. The election of the Vice-President cannot be challenged on the grounds that the electoral college was incomplete.
पर्याय (Options):
A
a, b ही विधाने योग्य आहेत c आणि d ही विधाने अयोग्य आहेत
B
b, c, d ही विधाने योग्य आहेत, a हे विधान अयोग्य आहे
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
a, b, d ही विधाने योग्य आहेत, c हे विधान अयोग्य आहे
D
b, c ही विधाने योग्य आहेत, a आणि d ही विधाने अयोग्य आहेत
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
a, b, d ही विधाने योग्य आहेत, c हे विधान अयोग्य आहे
• उपराष्ट्रपतीची निवड अप्रत्यक्षपणे केली जाते. संसदेच्या दोन्ही सभागृहांच्या (निर्वाचित तसेच नामनिर्देशित) सदस्यांचा समावेश असणाऱ्या निर्वाचक मंडळाच्या सदस्यांद्वारे केली जाते. म्हणून c हे विधान अयोग्य आहे.
• मूळ संविधानात अशी तरतूद केली होती की, उपराष्ट्रपतींची निवड संसदेच्या दोन सभागृहांद्वारे संयुक्त बैठकीत होईल.
• 11 व्या घटनादुरुस्ती,1961 द्वारे उपराष्ट्रपतीपदाची निवडणूक प्रक्रियेत बदल करण्यात आले.
• निर्वाचक मंडळ अपूर्ण असण्याच्या कारणावरून उपराष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीला आव्हान दिले जाऊ शकत नाही.
• म्हणून a, b, d ही विधाने योग्य आहेत.
• 11 वी घटनादुरुस्ती, 1961.
• यानुसार संसदेच्या दोन्ही सभागृहांच्या निर्वाचक मंडळाच्या सदस्यांद्वारे उपराष्ट्रपतींची निवड केली जाईल ज्यात संसदेच्या दोन्ही सभागृहांचे सदस्य असतील, या उद्देशाने संसदेच्या दोन्ही सभागृहांच्या सदस्यांची संयुक्त बैठक घेण्याची पूर्व आवश्यकता नसते.
• योग्य निर्वाचक मंडळात कोणत्याही कारणास्तव कोणत्याही रिक्त स्थानाच्या आधारे राष्ट्रपती किंवा उपराष्ट्रपतीपदाच्या निवडणुकीला आव्हान दिले जाऊ शकत नाही हे स्पष्ट करण्यासाठी संविधानाच्या अनुच्छेद 71 मध्ये नवीन खंड (4) प्रविष्ट केला गेला.
+------------------------+------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| निवडणूक | निर्वाचक मंड ळ |
+------------------------+------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
| राष्ट्रपती पदासाठी | संसदेच्या दोन्ही सभागृहांचे सर्व निर्वाचित सदस्य (खासदार) आणि विधानसभा व राज्ये आणि केंद्र शासित प्रदेशांचे सर्व निर्वाचित सदस्य(दिल्ली, पाँडिचेरी). |
| उप-राष्ट्रप ती पदासाठी | संसदेच्या दोन्ही सभागृहांचे सदस्य ( निर्वाचित तसेच नामनिर्देशित). |
+------------------------+------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+