MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity State Executive & State Legislature FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खाली दिलेल्या विधानांचा काळजीपूर्वक अभ्यास करा: भारतीय संविधानाच्या संदर्भात, जर एखाद्या राज्यातील क्षेत्र पाचव्या अनुसूची अंतर्गत अनुसूचित क्षेत्र म्हणून घोषित केले गेले असेल, तर I. अशा क्षेत्रांमध्ये राज्य सरकार आपले कार्यकारी अधिकार गमावते आणि स्थानिक संस्था संपूर्ण प्रशासन हाती घेते II. राज्यपालांच्या शिफारशीनुसार काही विशिष्ट परिस्थितीत केंद्र सरकार अशा क्षेत्रांचे संपूर्ण प्रशासन हाती घेऊ शकते वर दिलेल्या विधानांपैकी कोणते/कोणती बरोबर आहे/आहेत?

Examine the following statements carefully: With reference to the Constitution of India, if an area in a State is declared as Scheduled Area under the Fifth Schedule I the State Government loses its executive power in such areas and a local body assumes total administration II the Union Government can take over the total administration of such areas under certain circum- stances on the recommendations of the Governor Which of the statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):
A

केवळ I

B

केवळ II

C

I आणि II दोन्ही

D

I किंवा II यांपैकी कोणतेही नाही

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
📌 सविस्तर स्पष्टीकरण व मुख्य तरतुदी: • पाचव्या अनुसूची अंतर्गत एखाद्या क्षेत्राला अनुसूचित क्षेत्र म्हणून घोषित केल्याने राज्य सरकारचे कार्यकारी अधिकार काढून घेतले जात नाहीत. स्थानिक संस्था प्रशासनात मदत करतात परंतु संपूर्ण नियंत्रण स्वतःकडे घेत नाहीत. • विधान I चुकीचे आहे कारण आदिवासी कल्याणासाठी विशेष तरतुदींचे पालन करून राज्य या क्षेत्रांचे शासन सुरू ठेवते. • विधान II बरोबर आहे: केंद्र सरकार अनुसूचित क्षेत्रांचे काही विशिष्ट परिस्थितीत प्रशासन हाती घेऊ शकते, परंतु केवळ राज्यपालांच्या शिफारशीनुसार. • Exam tip: अनुसूचित क्षेत्रे प्रामुख्याने राज्य प्रशासनाच्या अंतर्गत राहतात, ज्यामध्ये केंद्राचा हस्तक्षेप मर्यादित आणि सशर्त असतो. 💡 स्मृती क्लृप्ती (Memory Booster / Trick): • स्मृती सूत्र: 'घटनात्मक तरतूद → I किंवा II यांपैकी कोणतेही नाही'. भारतीय राज्यघटनेत घटनात्मक तरतूद चा संबंध थेट 'I किंवा II यांपैकी कोणतेही नाही' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा. 🗺️ मेमरी मॅप / संकल्पना नकाशा (Memory Map): • संकल्पना नकाशा: State Executive & State Legislature ➔ मुख्य घटक / तरतूद ➔ 'I किंवा II यांपैकी कोणतेही नाही' ➔ आयोगाच्या परीक्षा निकषांनुसार थेट परस्परसंबंध. ⚠️ परीक्षेतील संभाव्य चूक (Exam Trap): • परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('केवळ I') आणि पर्याय 4 ('I किंवा II यांपैकी कोणतेही नाही') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे. 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination): • 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('केवळ I'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'I किंवा II यांपैकी कोणतेही नाही' हे ठरते. • पर्याय 2 ('केवळ II'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'I किंवा II यांपैकी कोणतेही नाही' हे ठरते. • पर्याय 3 ('I आणि II दोन्ही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'I किंवा II यांपैकी कोणतेही नाही' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('I किंवा II यांपैकी कोणतेही नाही') निश्चित होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('केवळ I') आणि पर्याय 4 ('I किंवा II यांपैकी कोणतेही नाही') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती सूत्र: 'घटनात्मक तरतूद → I किंवा II यांपैकी कोणतेही नाही'. भारतीय राज्यघटनेत घटनात्मक तरतूद चा संबंध थेट 'I किंवा II यांपैकी कोणतेही नाही' या तरतुदीशी जोडलेला आहे. परीक्षेसाठी ही जोडी कायम ध्यानात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('केवळ I'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'I किंवा II यांपैकी कोणतेही नाही' हे ठरते. • पर्याय 2 ('केवळ II'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'I किंवा II यांपैकी कोणतेही नाही' हे ठरते. • पर्याय 3 ('I आणि II दोन्ही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'I किंवा II यांपैकी कोणतेही नाही' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('I किंवा II यांपैकी कोणतेही नाही') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद 243W द्वारे मिळालेल्या अधिकारांचा वापर प्रामुख्याने कोणती संस्था करते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

मंत्रिमंडळाच्या सामूहिक उत्तरदायित्वाबाबत खालील विधाने विचारात घ्या: विधान 1: केंद्रीय मंत्रिमंडळ लोकसभेला सामूहिकपणे जबाबदार असते. विधान 2: द्विसदनीय राज्यांमध्ये, राज्य मंत्रिमंडळ विधान परिषदेला जबाबदार असते. दिलेल्यापैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानानुसार, भारताच्या निवडणूक आयुक्तांचा कमाल कार्यकाळ किती असतो?

Polity MPSC सराव प्रश्न

अनुच्छेद 300A अंतर्गत मालमत्तेच्या अधिकाराचे कायदेशीर स्वरूप काय आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

जोड्या लावा. +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | | भारतीय संविधानातील अनुच्छेद | | या अनुच्छेदांनी दिलेले अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+ | A. | अनुच्छेद 19(b) | i. | संघटना बनवण्याचा अधिकार | | B. | अनुच्छेद 19(c) | ii. | शांततापूर्ण आणि शस्त्रविरहित एकत्र येण्याचा अधिकार (निरुद्ध संमेलन) | | C. | अनुच्छेद 19(d) | iii. | संपूर्ण भारतात मुक्तपणे फिरण्याचा अधिकार | +----+-----------------------------+------+---------------------------------------------------------------------+