MPSC Test Logo mpsctest.in
Polity Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय राज्यघटनेचा "अनुच्छेद 30" कशाशी संबंधित आहे?

"Article 30" of the Indian Constitution deals with:

पर्याय (Options):
A

शिक्षणाचा अधिकार

B

अल्पसंख्यांकांना शैक्षणिक संस्था स्थापन करण्याचा आणि त्यांचे प्रशासन करण्याचा अधिकार

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

अल्पसंख्यांकांच्या हिताचे संरक्षण

D

धार्मिक बाबींचे व्यवस्थापन करण्याची स्वातंत्र्य

E

वगळा

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर म्हणजे अल्पसंख्यांकांना शैक्षणिक संस्था स्थापन करण्याचा आणि त्यांचे प्रशासन करण्याचा अधिकार आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • भारतीय राज्यघटनेचे अनुच्छेद 30 अल्पसंख्यांकांना त्यांच्या पसंतीच्या शैक्षणिक संस्था स्थापन करण्याचा आणि त्यांचे प्रशासन करण्याचा अधिकार देते. • हे प्रावधान धार्मिक आणि भाषिक अल्पसंख्यांकांचे सांस्कृतिक आणि शैक्षणिक अधिकार राखण्याचा उद्देश आहे. • कलम ३० अंतर्गत स्थापित संस्था त्यांच्या प्रशासनात मनमानी सरकारी हस्तक्षेपाशिवाय मुक्त आहेत. • हे कलम सुनिश्चित करते की अल्पसंख्याक समुदाय शिक्षणाच्या माध्यमातून त्यांची भाषा, संस्कृती आणि परंपरा प्रोत्साहित करू शकतात. • या अधिकारात शैक्षणिक निकष राखण्यासाठी काही वाजवी बंधने असले तरीही, सूचना आणि अभ्यासक्रमाचे माध्यम निवडण्याचा अधिकार समाविष्ट आहे. पूरक माहिती: • अनुच्छेद 29: ते अल्पसंख्यांकांच्या हिताचे संरक्षण करते, ज्यामुळे ते त्यांची वेगळी भाषा, लिपी किंवा संस्कृती जपू शकतात. • अनुच्छेद 30(1A): राज्यघटनेच्या 44 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे जोडले गेले, ते सुनिश्चित करते की जर राज्य अल्पसंख्याक संस्थेची मालमत्ता अधिग्रहित करते तर नुकसान भरपाई दिली पाहिजे. • वाजवी बंधने: अनुच्छेद 30 स्वायत्तता देते, तरीही सरकार शैक्षणिक निकष किंवा राष्ट्रीय हितासाठी या संस्थांवर नियमन करू शकते. • महत्त्वाचा खटला: टी.एम.ए. पाई फाउंडेशन विरुद्ध कर्नाटक राज्य (2002) या खटल्यात, सर्वोच्च न्यायालयाने अनुच्छेद 30 चा व्याप्ती स्पष्ट केली, ज्यामध्ये शैक्षणिक उत्कृष्टता सुनिश्चित करण्यासाठी राज्याचे वाजवी नियमन परवानगी आहे असे स्पष्ट केले. • प्रयोज्यता: भारतीय कायद्यानुसार मान्यताप्राप्त धार्मिक आणि भाषिक अल्पसंख्यांकांना हा कलम लागू होतो.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Polity MPSC सराव प्रश्न

खालील विधाने काळजीपूर्वक विचारात घ्या: 1. सर्वोच्च न्यायालय एक उच्च न्यायालयातून दुसर्‍या उच्च न्यायालयात खटला हस्तांतरित करू शकते. 2. कलम 139A हे 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे जोडले गेले. वरील विधानांपैकी कोणते/ती विधान/विधाने अचूक (सत्य) आहे/आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय संविधानातील "कायद्याने स्थापित प्रक्रिया" हा वाक्प्रचार कोणत्या देशाच्या संविधानातून घेण्यात आला आहे?

Polity MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राजव्यवस्थेच्या संदर्भात, खालील विधानांचा विचार करा: I. अध्यादेश कोणत्याही केंद्रीय कायद्यात सुधारणा करू शकतो. II. अध्यादेशाद्वारे मूलभूत हक्क संकुचित करता येतात. III. अध्यादेश मागील तारखेपासून अंमलात येऊ शकतो. वरील विधानांपैकी कोणती विधाने योग्य (बिनचूक) आहेत?

Polity MPSC सराव प्रश्न

राष्ट्रपती पद रिक्त झाल्यास आणि उपराष्ट्रपती उपलब्ध नसल्यास, राष्ट्रपती म्हणून कोण कारभार सांभाळते?

Polity MPSC सराव प्रश्न

कलम 279A अंतर्गत, GST परिषदेच्या निर्णयांसाठी सदस्यांच्या भारित मतांची किती बहुमताची आवश्यकता असते?