MPSC Test Logo mpsctest.in
History (इतिहास) Gandhian Era & Freedom Struggle (1919-1947) FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारतीय राष्ट्रीय चळवळीच्या संदर्भात, खालील जोड्या विचारात घ्या: +------------------------+--------------------------------------+ | व्यक्ती | धारण केलेले पद | +------------------------+--------------------------------------+ | 1. सर तेज बहादूर सप्रू | अध्यक्ष, ऑल इंडिया लिबरल फेडरेशन | | 2. के. सी. नियोगी | सदस्य, संविधान सभा | | 3. पी. सी. जोशी | महासचिव, कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया | +------------------------+--------------------------------------+ वरीलपैकी कोणती/कोणत्या जोडी/जोड्या योग्य जुळलेली/जुळलेल्या आहे/आहेत?

With reference to the Indian National Movement, consider the following pairs: +--------------------------+---------------------------------------------+ | Person | Position held | +--------------------------+---------------------------------------------+ | 1. Sir Tej Bahadur Sapru | President, All India Liberal Federation | | 2. K C. Neogy | Member, The Constituent Assembly | | 3. P C. Joshi | General Secretary, Communist Party of India | +--------------------------+---------------------------------------------+ Which of the pairs given above is/are correctly matched?

पर्याय (Options):
A

केवळ 1

B

केवळ 1 आणि 2

C

केवळ 3

D

1, 2 आणि 3

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर पर्याय 4 आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: सर तेज बहादूर सप्रू - अध्यक्ष, ऑल इंडिया लिबरल फेडरेशन • सर तेज बहादूर सप्रू हे 20 व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या काळात भारताच्या राजकीय भूदृश्यातील एक प्रमुख वकील, संविधानवादी आणि मध्यम नेते होते. स्वातंत्र्य चळवळीतील अनेक महत्त्वाच्या राजकीय वाटाघाटींमध्ये त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली. • ऑल इंडिया लिबरल फेडरेशनचे अध्यक्ष म्हणून भूमिका: सर सप्रू हे ऑल इंडिया लिबरल फेडरेशन (AILF) या राजकीय गटाशी संबंधित होते, जो भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमधील मध्यम आणि अतिरेकी यांच्यातील फाळणीनंतर उदयास आला होता. AILF मध्ये मुख्यतः मध्यम नेते होते, ज्यांचा घटनात्मक सुधारणांवर आणि स्वराज्य मिळवण्यासाठी ब्रिटिश सरकारशी रचनात्मक संबंध ठेवण्यावर विश्वास होता. • मुख्य योगदान: AILF चे अध्यक्ष म्हणून, सर सप्रू यांचे नेतृत्व घटनात्मक सुधारणांची वकिली करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण होते, विशेषतः सायमन कमिशन (1927) आणि गोलमेज परिषदा (1930-1932) मधील त्यांच्या सहभागात. त्यांनी भारतासाठी डोमिनियन स्टेटसची वकिली केली आणि राजकीय अशांततेच्या काळात ब्रिटिश आणि भारतीय राजकीय नेत्यांमध्ये मध्यस्थीची भूमिका बजावली. • वारसा: सप्रू हे भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यासाठी त्यांच्या मध्यम आणि घटनात्मक दृष्टिकोनासाठी आठवले जातात, त्यांनी ब्रिटिश अधिकारी आणि भारतीय नेते यांच्यात अनेकदा तडजोडी केल्या. ते वैयक्तिक हक्क, न्याय आणि जातीय सलोख्याचे पुरस्कर्ते होते. के. सी. नियोगी - सदस्य, संविधान सभा • क्षितीशचंद्र नियोगी (के. सी. नियोगी) हे एक प्रमुख राजकारणी, अर्थशास्त्रज्ञ आणि राजकारणी होते ज्यांनी स्वातंत्र्योत्तर भारताच्या आर्थिक धोरणांना आकार देण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. • संविधान सभेचे सदस्य म्हणून भूमिका: के. सी. नियोगी हे भारताच्या संविधान सभेचे सदस्य होते, ही संस्था भारतीय संविधान तयार करण्यासाठी जबाबदार होती. 1946 मध्ये संविधान सभेची स्थापना झाली आणि तिचे कार्य नव्याने स्वतंत्र झालेल्या भारतासाठी शासनाची चौकट निश्चित करणे हे होते. • मुख्य योगदान: नियोगी यांनी सभेतील आर्थिक चर्चांमध्ये महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. आर्थिक बाबींमधील त्यांच्या कौशल्याची दखल घेण्यात आली आणि त्यांना नंतर भारताचे अर्थमंत्री म्हणून महत्त्वाच्या सरकारी भूमिका सोपवण्यात आल्या. संविधान सभेत त्यांचे कार्य आर्थिक नियोजन आणि धोरण निर्मितीच्या मुद्द्यांभोवती फिरत होते, जे स्वातंत्र्योत्तर भारताच्या सुरुवातीच्या आर्थिक विकासाला चालना देईल. • वारसा: नियोगींच्या सभेतील आणि नंतर मंत्री म्हणून केलेल्या कार्यामुळे भारताने त्याच्या सुरुवातीच्या काळात योग्य आर्थिक धोरणे स्वीकारली, ज्यामुळे फाळणीच्या अशांत वर्षांनंतर अर्थव्यवस्था स्थिर होण्यास मदत झाली. पी. सी. जोशी - सरचिटणीस, कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया • पूरण चंद्र जोशी (पी. सी. जोशी) हे एक प्रमुख भारतीय कम्युनिस्ट नेते होते, जे कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडिया (CPI) चे सरचिटणीस म्हणून त्यांच्या कार्यकाळासाठी ओळखले जातात. स्वातंत्र्यलढ्यादरम्यान ते भारतीय डाव्या चळवळीतील एक प्रभावशाली व्यक्ती होते. • कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ इंडियाचे सरचिटणीस म्हणून भूमिका: पी. सी. जोशी 1935 मध्ये CPI चे सरचिटणीस बनले. त्यांच्या नेतृत्वाखाली, CPI ने भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसशी वैचारिक मतभेद असूनही, ब्रिटिश वसाहती राजवटीविरुद्धच्या व्यापक राष्ट्रीय चळवळीशी स्वतःला संरेखित केले. • जोशी हे भारतात साम्यवादासाठी एक व्यावहारिक दृष्टिकोन वकिली करण्यासाठी विशेषतः ओळखले जातात. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान, त्यांनी काँग्रेस पक्षाशी सहकार्य करण्याचा प्रस्ताव ठेवला आणि फासीवादाविरुद्धच्या ब्रिटिश युद्ध प्रयत्नांना पाठिंबा दिला, याला जागतिक साम्राज्यवाद विरुद्ध लढण्याची तात्पुरती रणनीती म्हणून पाहिले. त्यांच्या नेतृत्वाने CPI ला वाढण्यास आणि या काळात भारतातील एक महत्त्वपूर्ण राजकीय शक्ती म्हणून ओळख मिळविण्यात मदत केली. जोशी यांनी कामगार चळवळींना एकत्र आणण्यासाठी देखील काम केले आणि त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली, CPI ने कामगार संघटना आणि कामगार चळवळींशी मजबूत संबंध प्रस्थापित केले. • वारसा: जरी पी. सी. जोशींना अखेरीस 1948 मध्ये CPI मधून बाहेर काढण्यात आले असले तरी, भारताच्या कम्युनिस्ट चळवळीतील त्यांचे योगदान महत्त्वाचे होते. स्वातंत्र्य चळवळीदरम्यान CPI ला भारताच्या राजकीय भूदृश्यात एक प्रमुख खेळाडू म्हणून स्थान देण्यात त्यांनी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. त्यांनी कामगार वर्गाचे संघटन आणि भारतातील कामगार हक्कांमध्ये योगदान देऊन एक चिरस्थायी वारसा देखील सोडला. पूरक माहिती: • सर तेज बहादूर सप्रूंचे योगदान राजकारणापलीकडेही होते आणि ते भगतसिंग खटल्यासह विविध ऐतिहासिक कायदेशीर लढाईंचा भाग होते, जिथे त्यांनी निष्पक्ष सुनावणीची वकिली केली. • के. सी. नियोगी यांनी नंतर भारताच्या सुरुवातीच्या आर्थिक सुधारणांमध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आणि आंतरराष्ट्रीय मौद्रिक वाटाघाटींमध्ये भाग घेतला. ते भारतीय टॅरिफ बोर्डाचे अध्यक्ष देखील होते. • पी. सी. जोशी हे कम्युनिस्ट चळवळीतील त्यांच्या बौद्धिक नेतृत्वासाठी ओळखले जात होते. त्यांनी भारतात साम्यवादाच्या भूमिकेबद्दल मोठ्या प्रमाणावर लिहिले आणि महत्त्वपूर्ण राजकीय टप्प्यांवर CPI च्या धोरणे तयार करण्यात एक प्रमुख व्यक्ती मानले जात होते.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

राज्यसेवा - भारताचा व महाराष्ट्राचा इतिहास सर्वांगीण विषय सराव चाचणी क्र. १९

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

प्रसिद्ध संस्कृत व्याकरण पुस्तक 'महाभाष्य' कोणी लिहिले?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

ब्रिटिश वसाहतवादी शासनांतर्गत भारताची व्यापार रचना ब्रिटनच्या आर्थिक हितांना सेवा देण्यासाठी तयार केली गेली होती. स्वातंत्र्याच्या पूर्वसंध्येला भारताच्या व्यापार रचनेचे सर्वोत्तम वर्णन खालीलपैकी कोणते आहे?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

1893 मध्ये, स्वामी विवेकानंदांनी युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका येथे ________ येथे अखिल जागतिक धार्मिक परिषदेत (धर्म संसद) भाग घेतला.

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

संगम साहित्याच्या संदर्भात खालील गोष्टी जुळवा. +-----+----------------+---+----------------+ | | यादी I | | यादी II | +-----+----------------+---+----------------+ | I | पलामोली | a | सीतनाई स्तनार | | II | शैवगा चिंतामणी | b | इलांगो अडिगल | | III | सिलप्पादिकरम | c | मुरुराई अरियार | | IV | मनिमेखलाई | d | तिरुत्तकदेवतार | +-----+----------------+---+----------------+

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणत्या तत्त्वज्ञानाने असा दावा केला आहे की वासना आणि तृष्णा मानवी दुःखाच्या मुळाशी आहेत?