MPSC Test Logo mpsctest.in
History (इतिहास) Ancient & Medieval India FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालीलपैकी कोणत्या तत्त्वज्ञानाने असा दावा केला आहे की वासना आणि तृष्णा मानवी दुःखाच्या मुळाशी आहेत?

Which of the following philosophies claimed that Vasna and Trishna lie at the root of human suffering?

पर्याय (Options):
A

वेदांत

B

जैन

C

बौद्ध

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

सांख्य

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
बौद्ध तत्त्वज्ञान आणि सिद्धांत, गौतम बुद्धांच्या शिकवणींवर आधारित, वास्तविकता आणि मानवी अस्तित्वाबद्दल अर्थपूर्ण अंतर्दृष्टी देतात. बुद्ध हे तत्वज्ञानी नसून मुख्यतः नैतिक शिक्षक होते. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • बुद्धाची मुख्य चिंता माणसाला दुःखातून बाहेर पडण्याचा मार्ग दाखवणे हा होता आणि तात्विक सिद्धांत मांडणे हा नव्हता. म्हणून, बुद्धाची शिकवण मुक्तीकडे नेणाऱ्या आचरणाच्या व्यावहारिक बाबींवर जास्त भर देते. बौद्ध तत्त्वज्ञानाने असा दावा केला आहे की वासना आणि तृष्णा मानवी दुःखाच्या मुळाशी आहेत कारण बौद्ध धर्मातील चार उदात्त सत्ये खालीलप्रमाणे आहेत: • जीवन दुःखाने भरलेले आहे (दुख्खा): पहिल्या उदात्त सत्यानुसार, सर्व प्रकारचे अस्तित्व दुःखाच्या अधीन आहे. बौद्ध धर्म तीन स्तरांवर दुःख ओळखतो, जसे की: • आपल्या दैनंदिन जीवनात आपण जे दुःख अनुभवतो, जसे की, जन्म, आजार, म्हातारपण, मृत्यू, निराशा, वेदना, इच्छा इत्यादी. • अंतर्गत मानसिक स्थिती आणि इंद्रियांच्या क्रियांमुळे होणारा त्रास. • दुःखाला एक कारण आहे (दुख्खा समुदय): या विश्वातील प्रत्येक गोष्टीला कारण आहे आणि काहीही अस्तित्वात नाही आणि कारणाशिवाय घडत नाही. असे असल्यास, दुःखाचे देखील एक कारण असावे आणि मानवी दुःखाच्या मुळांमध्ये हे समाविष्ट आहे: • वासना: इच्छेचे सूक्ष्म रूप, एक गुप्त इच्छा. • तृष्णा: तीव्र तृष्णा किंवा कामुक वस्तूंची लालसा. • दुःख निरोध (दुख निरोध): दुःखाचे कारण असल्यास, दुःख थांबवण्यासाठी साधकाला हे कारण नष्ट करावे लागते. त्यामुळे दु:ख थांबवण्यासाठी इच्छा विझवायला हवी. निर्वाण म्हणजे दु:खरहित असण्याची अवस्था. ही परम सुखाची आणि आनंदाची अवस्था आहे. • दु:खाचा नाश करण्याचे मार्ग (दुख-निरोध-मार्ग): दुःखाचा नाश करण्याच्या मार्गांमध्ये योग्य दृष्टिकोन, योग्य आकांक्षा, योग्य भाषण, योग्य आचरण, योग्य उपजीविका, योग्य प्रयत्न, योग्य जागरूकता आणि यांसारख्या अष्टगुणी सद्गुणांचा समावेश होतो. योग्य एकाग्रता. म्हणून, असा निष्कर्ष काढला जाऊ शकतो की बौद्ध तत्त्वज्ञानाने असा दावा केला की वासना आणि तृष्णा मानवी दुःखाच्या मुळाशी आहेत. सूचना: +-----------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | वेदांत तत्त्वज्ञान | वेदांत, एक आदर्शवादी तत्त्वज्ञान, सर्व व्यावहारिक हेतूंसाठी जगाचे वस्तुनिष्ठ वास्तव मान्य करते . मोक्ष हे जीवनाचे अंतिम ध्येय आहे. ही सर्व सांसारिक बंधनातून मुक्ती आहे. | +-----------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | जैन धर्माचे तत्वज्ञान | जन्म आणि मृत्यूच्या साखळीतून मुक्ती किंवा मोक्ष प्राप्त करणे आणि सर्व शारीरिक सुखसोयींचा पूर्ण त्याग करून आदर्श स्वातंत्र्य प्राप्त करणे हे जैन धर्माचे अंतिम उद्दिष्ट आहे. | | सांख्य तत्वज्ञान | सांख्य ईश्वराच्या अस्तित्वावर विश्वास ठेवत नाही. सांख्य, सत्त्व, रजस आणि तम या तीन गुणांचे संयोजन प्रकृतीला विश्वाचे मूळ कारण म्हणून स्वीकारते. | +-----------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

राज्यसेवा - भारताचा व महाराष्ट्राचा इतिहास सर्वांगीण विषय सराव चाचणी क्र. १४

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

प्रसिद्ध संस्कृत व्याकरण पुस्तक 'महाभाष्य' कोणी लिहिले?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

ब्रिटिश वसाहतवादी शासनांतर्गत भारताची व्यापार रचना ब्रिटनच्या आर्थिक हितांना सेवा देण्यासाठी तयार केली गेली होती. स्वातंत्र्याच्या पूर्वसंध्येला भारताच्या व्यापार रचनेचे सर्वोत्तम वर्णन खालीलपैकी कोणते आहे?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

1893 मध्ये, स्वामी विवेकानंदांनी युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका येथे ________ येथे अखिल जागतिक धार्मिक परिषदेत (धर्म संसद) भाग घेतला.

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

संगम साहित्याच्या संदर्भात खालील गोष्टी जुळवा. +-----+----------------+---+----------------+ | | यादी I | | यादी II | +-----+----------------+---+----------------+ | I | पलामोली | a | सीतनाई स्तनार | | II | शैवगा चिंतामणी | b | इलांगो अडिगल | | III | सिलप्पादिकरम | c | मुरुराई अरियार | | IV | मनिमेखलाई | d | तिरुत्तकदेवतार | +-----+----------------+---+----------------+

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

'द बर्ड ऑफ टाइम' खालीलपैकी कोणी लिहिले आहे?