MPSC Test Logo mpsctest.in
History (इतिहास) Gandhian Era & Freedom Struggle (1919-1947) FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

1905 मध्ये बंगालच्या फाळणीबाबत खालील विधान विचारात घ्या. 1. 1905 मध्ये बंगालच्या फाळणीला काँग्रेसच्या अतिरेकी नेत्यांनीच विरोध केला होता. 2. 1911 मध्ये कलकत्ता येथील रॉयल दरबार येथे राजा जॉर्ज पंचम यांनी बंगालची फाळणी रद्द केली होती. खालीलपैकी कोणते/कोणती विधाने बरोबर आहे/आहेत?

Consider the following statement regarding the Partition of Bengal in 1905. 1. Partition of Bengal in 1905 was only opposed by extremist leaders of the congress. 2. Partition of Bengal was abrogated by King George V at the Royal Durbar in Calcutta in 1911. Which of the following statement(s) is/are correct?

पर्याय (Options):
A

फक्त 1

B

फक्त 2

C

1 आणि 2 दोन्ही

D

1 किंवा 2 नाही

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर 1 किंवा 2 नाही आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • 1905 मध्ये व्हाइसरॉय कर्झनने बंगालची फाळणी केली. • त्या वेळी बंगाल ब्रिटिश भारतातील सर्वात मोठा प्रांत होता आणि त्यात बिहार आणि ओरिसाचा काही भाग समाविष्ट होता. • 16 ऑक्टोबर 1905 रोजी बंगालची फाळणी झाली ज्यामुळे बंगालचे पूर्व बंगाल आणि पश्चिम बंगालमध्ये विभाजन झाले. • इंग्रजांनी प्रशासकीय सोयीच्या कारणास्तव बंगालचे विभाजन करण्याचा युक्तिवाद केला. • पण "प्रशासकीय सोयी" म्हणजे काय? ते कोणाच्या “सोयी” चे प्रतिनिधित्व करत होते? स्पष्टपणे, ते ब्रिटीश अधिकारी आणि व्यावसायिकांच्या हितसंबंधांशी जवळून जोडलेले होते. • असे असतानाही सरकारने बिगर बंगाली भाग प्रांतातून काढून टाकण्याऐवजी पूर्व बंगाल वेगळे करून ते आसाममध्ये विलीन केले. • बंगाली राजकारण्यांचा प्रभाव कमी करणे आणि बंगाली लोकांमध्ये फूट पाडणे हा कदाचित ब्रिटिशांचा मुख्य हेतू असावा. • बंगालच्या फाळणीने भारतभर लोक संतप्त झाले. • काँग्रेसच्या सर्व वर्गांनी -मवाळ आणि जहाल, ज्यांना ते म्हणतात - विरोध केला. त्यामुळे विधान 1 अयोग्य आहे. • सुरेंद्रनाथ बॅनर्जी, के.के.मित्रा यांसारख्या मध्यस्थांनी फाळणीविरोधी मोहिमेचे नेतृत्व केले. • त्यांनी याचना, प्रार्थना आणि निषेधाच्या पद्धतींचा अवलंब केला. • संपूर्ण बंगालमध्ये बैठका झाल्या आणि परदेशी मालावर बहिष्कार टाकण्याचा निर्णय घेण्यात आला. • मँचेस्टर कापड आणि लिव्हरपूल मिठावर बहिष्कार घालण्याचा संदेश नेत्यांनी संपूर्ण बंगालमध्ये पसरवला. • गोपाळ कृष्ण गोखले यांच्या नेतृत्वाखालील भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसने बंगालची फाळणी नाकारली आणि बहिष्कार टाकला आणि स्वदेशी चळवळीला पाठिंबा देण्याचा निर्धार केला. • मोठमोठ्या सार्वजनिक सभा आणि निदर्शने आयोजित करण्यात आली आणि मोठ्या प्रमाणात निषेधाच्या नवीन पद्धती विकसित झाल्या. • जो संघर्ष सुरू झाला तो स्वदेशी चळवळ म्हणून ओळखला गेला, जो बंगालमध्ये सर्वात मजबूत होता परंतु इतरत्रही त्याचे प्रतिध्वनी होते - उदाहरणार्थ, डेल्टिक आंध्रमध्ये, त्याला वंदेमातरम् चळवळ म्हणून ओळखले जात असे. • 1911 मध्ये, किंग जॉर्ज पंचमने भारताला भेट दिली, मोठ्या प्रमाणात राजकीय विरोधामुळे, 1911 मध्ये बंगालची फाळणी रद्द करण्यात आली. • बंगालची फाळणी राजे जॉर्ज पंचम यांनी 1911 मध्ये दिल्लीतील रॉयल दरबार येथे रद्द केली होती. त्यामुळे विधान 2 अयोग्य आहे. • ब्रिटिश भारताची राजधानी कलकत्ता (आताची कोलकाता) येथून दिल्लीत हलवण्यात आली. • पूर्व आणि पश्चिम बंगाल पुन्हा एकत्र झाले तर बिहार आणि ओरिसा वेगळे प्रांत झाले. • वेगळा आसाम प्रांत निर्माण झाला.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

राज्यसेवा - भारताचा व महाराष्ट्राचा इतिहास सर्वांगीण विषय सराव चाचणी क्र. १९

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

प्रसिद्ध संस्कृत व्याकरण पुस्तक 'महाभाष्य' कोणी लिहिले?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

ब्रिटिश वसाहतवादी शासनांतर्गत भारताची व्यापार रचना ब्रिटनच्या आर्थिक हितांना सेवा देण्यासाठी तयार केली गेली होती. स्वातंत्र्याच्या पूर्वसंध्येला भारताच्या व्यापार रचनेचे सर्वोत्तम वर्णन खालीलपैकी कोणते आहे?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

1893 मध्ये, स्वामी विवेकानंदांनी युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका येथे ________ येथे अखिल जागतिक धार्मिक परिषदेत (धर्म संसद) भाग घेतला.

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

संगम साहित्याच्या संदर्भात खालील गोष्टी जुळवा. +-----+----------------+---+----------------+ | | यादी I | | यादी II | +-----+----------------+---+----------------+ | I | पलामोली | a | सीतनाई स्तनार | | II | शैवगा चिंतामणी | b | इलांगो अडिगल | | III | सिलप्पादिकरम | c | मुरुराई अरियार | | IV | मनिमेखलाई | d | तिरुत्तकदेवतार | +-----+----------------+---+----------------+

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणत्या तत्त्वज्ञानाने असा दावा केला आहे की वासना आणि तृष्णा मानवी दुःखाच्या मुळाशी आहेत?