MPSC Test Logo mpsctest.in
History (इतिहास) Gandhian Era & Freedom Struggle (1919-1947) FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

कुप्रसिद्ध जालियनवाला बाग हत्याकांडाचा तपास करण्यासाठी खालीलपैकी कोणती समिती स्थापन करण्यात आली होती?

Which of the following committees was set up to investigate into the infamous Jallianwala Bagh massacre?

पर्याय (Options):
A

सॅडलर समिती

B

हंटर समिती

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

हेन्री फाउलर समिती

D

बटलर समिती

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर हंटर समिती आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • जालियनवाला बाग हत्याकांडाची चौकशी करण्यासाठी ब्रिटीश सरकारने 1919 मध्ये हंटर समितीची स्थापना केली होती. • या समितीला लॉर्ड विल्यम हंटर यांचे नाव देण्यात आले, जे चौकशी समितीचे अध्यक्ष होते. • या समितीत ब्रिटीश आणि भारतीय दोन्ही सदस्य होते, ज्याचा उद्देश सर्वसमावेशक चौकशी करणे हा होता. • चौकशी होऊनही, समितीवर तिच्या कथित पक्षपातीपणाबद्दल आणि जनरल डायरला पूर्णपणे जबाबदार धरण्यात अपयशी ठरल्याबद्दल टीका झाली. • समितीच्या निष्कर्षांनी हत्याकांडाचे क्रूर स्वरूप अधोरेखित केले, ज्यामुळे भारतीय स्वातंत्र्य चळवळ तीव्र झाली. पूरक माहिती: • जालियनवाला बाग हत्याकांड • हे 13 एप्रिल 1919 रोजी घडले, जेव्हा जनरल रेजिनाल्ड डायरच्या नेतृत्वाखालील ब्रिटीश सैन्याने अमृतसर, पंजाब येथे शांततापूर्ण जमावावर गोळीबार केला. • या हत्याकांडात शेकडो निशस्त्र पुरुष, महिला आणि मुलांचा मृत्यू झाला, तर हजारो लोक जखमी झाले. • या घटनेमुळे भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीत एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला गेला आणि देशभर जनक्षोभ उसळला. • रवींद्रनाथ टागोर यांनी हत्याकांडाच्या निषेधार्थ त्यांची 'नाईटहुड' पदवी परत केली. • या हत्याकांडाची भारतात दरवर्षी आठवण केली जाते आणि ते वसाहतवादी दडपशाही आणि प्रतिकाराचे प्रतीक मानले जाते. • जनरल रेजिनाल्ड डायर • जनरल डायर हे ब्रिटीश अधिकारी होते ज्यांनी जालियनवाला बाग येथे सैन्याला गोळीबार करण्याचे आदेश दिले होते. • त्यांनी आपल्या कृतींचे समर्थन संभाव्य बंड दडपण्यासाठी आवश्यक उपाय म्हणून केले. • डायरला नंतर त्याच्या पदावरून मुक्त करण्यात आले परंतु हत्याकांडातील त्याच्या भूमिकेसाठी त्याला कधीही औपचारिकपणे खटला चालवला नाही किंवा शिक्षा झाली नाही. • त्याच्या कृतींचा भारतात आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मोठ्या प्रमाणावर निषेध करण्यात आला. • भारतीय स्वातंत्र्य चळवळ • जालियनवाला बाग हत्याकांडामुळे ब्रिटीश राजवटीपासून भारताच्या स्वातंत्र्यासाठीचा संघर्ष लक्षणीयरीत्या तीव्र झाला. • महात्मा गांधींसारख्या नेत्यांनी ब्रिटीश सत्तेविरुद्ध असहकार आणि सविनय कायदेभंगाचे आवाहन केले. • या हत्याकांडाने राष्ट्रवादी भावनांना मोठी चालना दिली आणि स्वराज्यसाठी एकमुखी मागणी केली. • याने स्वातंत्र्य मिळवण्यासाठी एका सुसंयोजित आणि संघटित चळवळीची गरज अधोरेखित केली. • लॉर्ड विल्यम हंटर • लॉर्ड हंटर हे एक ब्रिटीश राजकारणी आणि न्यायाधीश होते ज्यांनी जालियनवाला बाग हत्याकांडाची चौकशी करणाऱ्या समितीचे अध्यक्षपद भूषवले होते. • त्यांच्या समितीच्या अहवालावर जनरल डायर आणि इतर ब्रिटीश अधिकाऱ्यांबद्दल सौम्य भूमिका घेतल्याबद्दल टीका झाली. • समितीच्या त्रुटी असूनही, तिने अमृतसरमध्ये झालेल्या अत्याचारांकडे आंतरराष्ट्रीय लक्ष वेधले.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

राज्यसेवा - भारताचा व महाराष्ट्राचा इतिहास सर्वांगीण विषय सराव चाचणी क्र. १७

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

प्रसिद्ध संस्कृत व्याकरण पुस्तक 'महाभाष्य' कोणी लिहिले?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

ब्रिटिश वसाहतवादी शासनांतर्गत भारताची व्यापार रचना ब्रिटनच्या आर्थिक हितांना सेवा देण्यासाठी तयार केली गेली होती. स्वातंत्र्याच्या पूर्वसंध्येला भारताच्या व्यापार रचनेचे सर्वोत्तम वर्णन खालीलपैकी कोणते आहे?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

1893 मध्ये, स्वामी विवेकानंदांनी युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका येथे ________ येथे अखिल जागतिक धार्मिक परिषदेत (धर्म संसद) भाग घेतला.

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

संगम साहित्याच्या संदर्भात खालील गोष्टी जुळवा. +-----+----------------+---+----------------+ | | यादी I | | यादी II | +-----+----------------+---+----------------+ | I | पलामोली | a | सीतनाई स्तनार | | II | शैवगा चिंतामणी | b | इलांगो अडिगल | | III | सिलप्पादिकरम | c | मुरुराई अरियार | | IV | मनिमेखलाई | d | तिरुत्तकदेवतार | +-----+----------------+---+----------------+

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणत्या तत्त्वज्ञानाने असा दावा केला आहे की वासना आणि तृष्णा मानवी दुःखाच्या मुळाशी आहेत?