MPSC Test Logo mpsctest.in
History (इतिहास) Advent of Europeans & Expansion of Power FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

मुघल शासनाच्या संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. मनसबदारी पद्धती अकबरने 1571 मध्ये सुरू केली. 2. पानिपतची दुसरी लढाई 1556 मध्ये झाली. 3. मेवाडचे महाराणा प्रताप सिंह हे बाबरचे समकालीन होते. दिलेल्या विधानांपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?

Consider the following statements in the context of the Mughal Rule. 1. The Mansabdari System was introduced by Akbar in 1571. 2. The Second Battle of Panipat was fought in 1556. 3. Maharana Pratap Singh of Mewar was a contemporary of Babur Which of the statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):
A

फक्त 2

B

1 आणि 2 दोन्ही

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

2 आणि 3 दोन्ही

D

1, 2 आणि 3

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर 1 आणि 2 दोन्ही आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • मनसबदारी पद्धती अकबरने 1571 मध्ये सुरू केली. अधिकाऱ्यांचे वर्गीकरण करण्यासाठी आणि त्यांच्या कामगिरी आणि जबाबदाऱ्यांवर आधारित त्यांना रँक (मनसब) देण्यासाठी ही एक अनोखी प्रशासकीय प्रणाली होती. या प्रणालीमुळे प्रशासनाचे केंद्रीकरण आणि मजबूत सैन्य टिकवून ठेवण्यास मदत झाली. • पानिपतची दुसरी लढाई 1556 मध्ये मुघल सम्राट अकबर यांच्या सैन्यात, ज्याचे नेतृत्व बैराम खान यांनी केले होते आणि स्थानिक राजा हेमू यांच्यात झाली. या लढाईने अकबरच्या राजवटीत भारतातील मुघल सत्तेच्या एकत्रीकरणाचे प्रतीक आहे. • मेवाडचे महाराणा प्रताप सिंह हे बाबरचे समकालीन नसून अकबराचे समकालीन होते. बाबरने 16 व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या काळात राज्य केले, तर महाराणा प्रताप हे 16 व्या शतकातील शासक होते, ज्यांनी अकबराच्या विस्तारवादी धोरणांना जोरदार विरोध केला. • मनसबदारी पद्धती आणि पानिपतची दुसरी लढाई हे भारतीय इतिहासातील महत्त्वाचे टप्पे आहेत, कारण त्यांनी अकबरच्या प्रशासकीय आणि लष्करी यशाचा पाया घातला. पूरक माहिती: • मनसबदारी पद्धती • मनसबदारी पद्धती अधिकाऱ्याला दिलेल्या संख्यात्मक रँकवर आधारित होती, ज्यामुळे त्यांची स्थिती आणि वेतन निश्चित केले जात होते. • रँक जात (वैयक्तिक रँक) आणि सवार (घोडदळ सैनिकांची संख्या) मध्ये विभागल्या गेल्या होत्या. • ही प्रणाली मुघल सैन्य आणि प्रशासन प्रभावीपणे आयोजित करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण होती. • यामुळे अधिकाऱ्यांमध्ये निष्ठा सुनिश्चित झाली आणि अकबरला एक मजबूत आणि केंद्रित साम्राज्य टिकवून ठेवता आले. • पानिपतची दुसरी लढाई • उत्तर भारतात मुघल वर्चस्व स्थापित करण्यासाठी ही लढाई महत्त्वपूर्ण होती. • स्थानिक राजा हेमूने जोरदार प्रतिकार करूनही, अकबरचा रीजेंट बैराम खानने त्याचा पराभव केला. • या विजयाने शासक म्हणून अकबरची स्थिती मजबूत केली आणि मुघल साम्राज्याच्या सुवर्ण युगाची सुरुवात झाली. • महाराणा प्रताप सिंह • महाराणा प्रताप हे मेवाडचे शासक होते आणि ते त्यांच्या शौर्यासाठी आणि अकबराच्या आक्रमणांविरुद्धच्या प्रतिकारासाठी स्मरणात आहेत. • त्यांनी 1576 मध्ये मान सिंह यांच्या नेतृत्वाखालील अकबरच्या सैन्याविरुद्ध हल्दीघाटीची प्रसिद्ध लढाई लढली. • महाराणा प्रताप हे राजपूत अभिमान आणि स्वातंत्र्याचे प्रतीक मानले जातात.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

राज्यसेवा - भारताचा व महाराष्ट्राचा इतिहास सर्वांगीण विषय सराव चाचणी क्र. १५

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

प्रसिद्ध संस्कृत व्याकरण पुस्तक 'महाभाष्य' कोणी लिहिले?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

ब्रिटिश वसाहतवादी शासनांतर्गत भारताची व्यापार रचना ब्रिटनच्या आर्थिक हितांना सेवा देण्यासाठी तयार केली गेली होती. स्वातंत्र्याच्या पूर्वसंध्येला भारताच्या व्यापार रचनेचे सर्वोत्तम वर्णन खालीलपैकी कोणते आहे?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

1893 मध्ये, स्वामी विवेकानंदांनी युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका येथे ________ येथे अखिल जागतिक धार्मिक परिषदेत (धर्म संसद) भाग घेतला.

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

संगम साहित्याच्या संदर्भात खालील गोष्टी जुळवा. +-----+----------------+---+----------------+ | | यादी I | | यादी II | +-----+----------------+---+----------------+ | I | पलामोली | a | सीतनाई स्तनार | | II | शैवगा चिंतामणी | b | इलांगो अडिगल | | III | सिलप्पादिकरम | c | मुरुराई अरियार | | IV | मनिमेखलाई | d | तिरुत्तकदेवतार | +-----+----------------+---+----------------+

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणत्या तत्त्वज्ञानाने असा दावा केला आहे की वासना आणि तृष्णा मानवी दुःखाच्या मुळाशी आहेत?