MPSC Test Logo mpsctest.in
History (इतिहास) Early Nationalism & Congress Era (1885-1919) FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

हाजी शरियतुल्ला यांच्या नेतृत्वाखालील फरायझी चळवळ कोणत्या प्रदेशात धार्मिक शुद्धीकरण आणि ब्रिटिशांना प्रतिकार करण्यावर केंद्रित होती?

The Faraizi Movement, led by Haji Shariatullah, focused on religious purification and resisting the British in which region?

पर्याय (Options):
A

पंजाब

B

गुजरात

C

दिल्ली

D

बंगाल

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
या प्रश्नाचे योग्य उत्तर बंगाल आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • फरायझी चळवळ 19 व्या शतकाच्या सुरुवातीला हाजी शरियतुल्ला यांनी सुरू केली. या चळवळीचा उद्देश गैर-इस्लामिक प्रथा दूर करून आणि इस्लामिक तत्त्वांचे काटेकोरपणे पालन करून इस्लामला शुद्ध करणे हा होता. • या चळवळीने प्रामुख्याने धार्मिक शुद्धीकरण आणि ब्रिटिश औपनिवेशिक काळात मुस्लिमांसमोर असलेल्या सामाजिक-आर्थिक आव्हानांना संबोधित करण्यावर लक्ष केंद्रित केले. • ही चळवळ बंगालच्या प्रदेशात रुजलेली होती, जो औपनिवेशिक काळात ब्रिटिशांच्या महत्त्वपूर्ण प्रभावाखाली होता. म्हणून, बंगाल हे योग्य उत्तर आहे. • हाजी शरियतुल्ला यांनी संतांची पूजा आणि इस्लामच्या विरोधात असलेल्या इतर प्रथांसारख्या भ्रष्ट प्रथा दूर करण्यावर भर दिला. • या चळवळीला सामाजिक-राजकीय पैलू देखील होता, कारण ती जमीनदार आणि ब्रिटिश प्रशासनाकडून शेतकऱ्यांच्या शोषणाला विरोध करत होती. • फरायझी चळवळ नंतर मुस्लिमांमध्ये त्यांच्या हक्कांबाबत जागरूकता वाढवण्यासाठी आणि ब्रिटिश औपनिवेशिक अत्याचारांविरुद्ध लढण्यासाठी एक व्यासपीठ बनली. अशाप्रकारे, या चळवळीने बंगालमध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. पूरक माहिती: • हाजी शरियतुल्ला यांच्याबद्दल: • हाजी शरियतुल्ला यांचा जन्म 1768 मध्ये बंगालमध्ये झाला आणि ते इस्लामिक सुधारणा चळवळीतील एक प्रमुख व्यक्ती बनले. • ते मक्का येथे तीर्थयात्रेसाठी गेले, जिथे ते वहाबी चळवळीने प्रभावित झाले, ज्याने इस्लामिक शिकवणींचे काटेकोरपणे पालन करण्यावर जोर दिला. • बंगालमध्ये परतल्यावर, त्यांनी फरायझी चळवळ सुरू केली, जी तिच्या धार्मिक आणि सामाजिक सुधारणा कार्यांसाठी मोठ्या प्रमाणावर ओळखली जाते. • फरायझी चळवळीची उद्दिष्ट्ये: • मुस्लिमांना गैर-इस्लामिक प्रथा सोडून देण्यास प्रोत्साहित करून इस्लामला शुद्ध करणे हे या चळवळीचे उद्दिष्ट होते. • याने शेतकरी वर्गाला सक्षम बनवण्याचा आणि जमीनदार आणि ब्रिटिश अधिकाऱ्यांकडून होणाऱ्या शोषणाला विरोध करण्याचा प्रयत्न केला. • या चळवळीने मुस्लिमांमध्ये एकतेला प्रोत्साहन दिले आणि इस्लामिक कायद्यानुसार फरायझ किंवा अनिवार्य कर्तव्ये पाळण्याचे महत्त्व सांगितले. • चळवळीचा प्रभाव: • याने सामाजिक-आर्थिक अन्याय आणि मुस्लिम समुदायाच्या दुर्लक्षित घटकांच्या सक्षमीकरणाबद्दल जागरूकता वाढविण्यात मदत केली. • या चळवळीने इतर सुधारणा चळवळींनाही प्रेरणा दिली आणि बंगालमधील मुस्लिमांसाठी एक वेगळी सामाजिक-राजकीय ओळख विकसित करण्यात योगदान दिले. महत्त्वाची टीप: • बंगालवर लक्ष केंद्रित करण्याची कारणे: • बंगाल ब्रिटिश राजवटीखाली होते आणि औपनिवेशिक धोरणांमुळे तेथील स्थानिक संसाधनांचे आणि लोकांचे शोषण झाले. • या प्रदेशात मुस्लिमांची लक्षणीय लोकसंख्या होती, ज्यापैकी बरेच जण आर्थिकदृष्ट्या दुर्लक्षित होते आणि त्यांना सामाजिक सुधारणांची गरज होती. • इतर चळवळींशी तुलना: • पंजाब: शीख सुधारणांवर केंद्रित असलेल्या सिंह सभा चळवळीसारख्या चळवळींसाठी ओळखले जाते, जी फरायझी चळवळीच्या इस्लामिक दृष्टिकोनपेक्षा वेगळी होती. • गुजरात: आर्य समाजासारख्या हिंदू सुधारणा चळवळींनी मोठ्या प्रमाणावर प्रभावित, फरायझी चळवळीशी थेट संबंध नाही. • दिल्ली: राजकीय केंद्र म्हणून महत्त्वपूर्ण असले तरी, ते फरायझी चळवळीचे केंद्र नव्हते, जी बंगालभोवती केंद्रित होती.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

राज्यसेवा - भारताचा व महाराष्ट्राचा इतिहास सर्वांगीण विषय सराव चाचणी क्र. १२

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

प्रसिद्ध संस्कृत व्याकरण पुस्तक 'महाभाष्य' कोणी लिहिले?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

ब्रिटिश वसाहतवादी शासनांतर्गत भारताची व्यापार रचना ब्रिटनच्या आर्थिक हितांना सेवा देण्यासाठी तयार केली गेली होती. स्वातंत्र्याच्या पूर्वसंध्येला भारताच्या व्यापार रचनेचे सर्वोत्तम वर्णन खालीलपैकी कोणते आहे?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

1893 मध्ये, स्वामी विवेकानंदांनी युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका येथे ________ येथे अखिल जागतिक धार्मिक परिषदेत (धर्म संसद) भाग घेतला.

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

संगम साहित्याच्या संदर्भात खालील गोष्टी जुळवा. +-----+----------------+---+----------------+ | | यादी I | | यादी II | +-----+----------------+---+----------------+ | I | पलामोली | a | सीतनाई स्तनार | | II | शैवगा चिंतामणी | b | इलांगो अडिगल | | III | सिलप्पादिकरम | c | मुरुराई अरियार | | IV | मनिमेखलाई | d | तिरुत्तकदेवतार | +-----+----------------+---+----------------+

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणत्या तत्त्वज्ञानाने असा दावा केला आहे की वासना आणि तृष्णा मानवी दुःखाच्या मुळाशी आहेत?