MPSC Test Logo mpsctest.in
History (इतिहास) Gandhian Era & Freedom Struggle (1919-1947) FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालील घटनांची योग्य क्रमाने मांडणी करा. i. श्वेत पत्रिका ii. पुणे करार iii. नेहरू अहवाल iv. धारासना सत्याग्रह

Arrange the following events in the correct order i. White paper ii Poona pact iii Nehru report iv Dharasna Satyagraha

पर्याय (Options):
A

iv, ii, iii, i

B

iv, i, ii, iii

C

iii, iv, ii, i

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

ii, iii, iv, i

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर iii, iv, ii, i हे आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • नेहरू अहवाल: • "नेहरू समितीच्या अहवालाला" 1928 मध्ये तयार करण्यात आलेल्या संविधानाचा मसुदा असेही म्हटले जाते. • ब्रिटीश कॉमनवेल्थमध्ये भारताला अधिराज्य दर्जा देण्याचा नेहरू अहवालाचा प्राथमिक हेतू होता. • 1928 मध्ये जेव्हा सायमन कमिशन भारतात आले, तेव्हा आयोगात एकही भारतीय नसल्यामुळे भारतीयांनी विशेषतः काँग्रेस पक्षाने याला तीव्र विरोध केला होता. • तर, भारताचे परराष्ट्र सचिव, लॉर्ड बर्कनहेड यांनी भारतीय नेत्यांना भारतासाठी संविधान तयार करण्याचे आव्हान दिले, असे स्पष्टपणे सूचित केले की भारतीय एक समान मार्ग शोधण्यात आणि संविधानाचा मसुदा तयार करण्यास सक्षम नाहीत. • राजकीय नेत्यांनी हे आव्हान स्वीकारले आणि सर्वपक्षीय परिषद घेण्यात आली आणि एक समिती नेमण्यात आली ज्यासाठी संविधानाचा मसुदा तयार केला गेला. • या समितीचे अध्यक्ष मोतीलाल नेहरू होते आणि जवाहरलाल नेहरू सचिव होते. इतर सदस्य अली इमाम, तेज बहादूर सप्रू, मंगल सिंग, एम एस अने, सुभाष चंद्र बोस, शुएब कुरेशी आणि जी आर प्रधान होते. • समितीने तयार केलेल्या संविधानाच्या मसुद्याला नेहरू समिती अहवाल किंवा नेहरू अहवाल असे म्हणतात. 28 ऑगस्ट 1928 रोजी सर्वपक्षीय परिषदेच्या लखनौ अधिवेशनात अहवाल सादर करण्यात आला. • भारतीयांनी स्वतःसाठी संविधान तयार करण्याचा हा पहिलाच मोठा प्रयत्न होता. • अहवालातील शिफारसी: • भारतासाठी अधिराज्य दर्जा. • 21 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या (प्रौढ मताधिकार) पुरुष आणि स्त्रियांना मतदान करण्याच्या अधिकारासह एकोणीस मूलभूत अधिकार, जोपर्यंत अपात्र ठरत नाही. • नागरिक म्हणून स्त्री-पुरुषांना समान अधिकार. • केंद्रासह अवशिष्ट अधिकारांसह सरकारचे संघीय स्वरूप. केंद्रात द्विसदनी विधानमंडळ असेल. मंत्रालय विधिमंडळाला जबाबदार असेल. • गव्हर्नर-जनरल हे भारताचे घटनात्मक प्रमुख असतील. त्याची नियुक्ती ब्रिटीश सम्राट करेल. • सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्मितीचा प्रस्ताव. • प्रांतांची निर्मिती भाषिक आधारावर केली जाईल. • कोणत्याही समाजासाठी स्वतंत्र मतदार नाही. त्यात अल्पसंख्याक जागांच्या आरक्षणाची तरतूद करण्यात आली होती. बंगाल आणि पंजाबमध्ये नसून ते अल्पसंख्याक असलेल्या केंद्रात आणि प्रांतांमध्ये मुस्लिमांसाठी जागांसाठी आरक्षणाची तरतूद केली होती. त्याचप्रमाणे, NWFP मध्ये बिगर मुस्लिमांसाठी आरक्षण दिले. • धर्मसत्याग्रह, 1930: • मे 1930 मध्ये औपनिवेशिक भारतातील ब्रिटीश मिठाच्या विरोधात हा निषेध होता. • महात्मा गांधींनी ब्रिटीश राजवटीचा पुढील निषेध म्हणून गुजरातमधील धरसाना सॉल्टवर्क्सवर अहिंसक छापे टाकले. • धरसना येथे शेकडो सत्याग्रहींना ब्रिटिशांच्या नेतृत्वाखालील सैनिकांनी मारहाण केली. • सरोजिनी नायडू यांच्या नेतृत्वाखाली शांततापूर्ण आंदोलनात सत्याग्रहींच्या रांगेला पोलिसांच्या लाठीमाराचा सामना करावा लागला. • आणि ते ओळीत पडले, फक्त इतर ओळींनी बदलले जातील. • पूना करार, 1932 • पूना करार म्हणजे डॉ. भीमराव आंबेडकर आणि महात्मा गांधी यांच्यात 24 सप्टेंबर 1932 रोजी झालेल्या कराराचा संदर्भ आहे. • ब्रिटिश पंतप्रधान रॅमसे मॅकडोनाल्ड यांनी नैराश्यग्रस्त वर्गांना स्वतंत्र मतदार देण्याच्या निषेधार्थ गांधींनी तुरुंगात केलेले उपोषण या करारामुळे संपले. • लॉर्ड विलिंग्टनच्या काळात त्यावर स्वाक्षरी झाली. • पूना करार म्हणजे 1932 मध्ये ब्रिटिश भारताच्या संसदेतील निवडणुकीच्या जागांच्या आरक्षणासह नैराश्यग्रस्त वर्गांना प्रदान करण्यासाठी स्वाक्षरी केलेल्या कराराचा संदर्भ आहे. • त्यावर पुण्यातील येरवडा मध्यवर्ती कारागृहात महात्मा गांधी आणि बी.आर.आंबेडकर यांच्या वतीने मदन मोहन मालवीय यांनी स्वाक्षरी केली. • श्वेतपत्रिका • या चर्चेच्या आधारे, ‘संवैधानिक सुधारणांवरील श्वेतपत्रिका’ तयार करण्यात आली आणि ब्रिटिश संसदेच्या संयुक्त निवड समितीच्या विचारार्थ सादर करण्यात आली. • या समितीच्या शिफारशी 1935 च्या भारत सरकारच्या पुढील कायद्यात समाविष्ट करण्यात आल्या.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

राज्यसेवा - भारताचा व महाराष्ट्राचा इतिहास सर्वांगीण विषय सराव चाचणी क्र. ९

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

प्रसिद्ध संस्कृत व्याकरण पुस्तक 'महाभाष्य' कोणी लिहिले?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

ब्रिटिश वसाहतवादी शासनांतर्गत भारताची व्यापार रचना ब्रिटनच्या आर्थिक हितांना सेवा देण्यासाठी तयार केली गेली होती. स्वातंत्र्याच्या पूर्वसंध्येला भारताच्या व्यापार रचनेचे सर्वोत्तम वर्णन खालीलपैकी कोणते आहे?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

1893 मध्ये, स्वामी विवेकानंदांनी युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका येथे ________ येथे अखिल जागतिक धार्मिक परिषदेत (धर्म संसद) भाग घेतला.

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

संगम साहित्याच्या संदर्भात खालील गोष्टी जुळवा. +-----+----------------+---+----------------+ | | यादी I | | यादी II | +-----+----------------+---+----------------+ | I | पलामोली | a | सीतनाई स्तनार | | II | शैवगा चिंतामणी | b | इलांगो अडिगल | | III | सिलप्पादिकरम | c | मुरुराई अरियार | | IV | मनिमेखलाई | d | तिरुत्तकदेवतार | +-----+----------------+---+----------------+

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणत्या तत्त्वज्ञानाने असा दावा केला आहे की वासना आणि तृष्णा मानवी दुःखाच्या मुळाशी आहेत?