MPSC Test Logo mpsctest.in
History (इतिहास) Gandhian Era & Freedom Struggle (1919-1947) FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालील कायद्यांचा विचार करा आणि त्यांना योग्य कालक्रमानुसार लावा: I. चार्टर कायदा II. पिट्स इंडिया कायदा III. भारतीय परिषद कायदा IV. रेग्युलेटिंग ॲक्ट खाली दिलेल्या कोडमधून योग्य उत्तर निवडा:

Consider the following Acts and arrange them in the correct chronological order: I Charter Act II Pitt's India Act III The Indian Councils Act IV The Regulating Act Select the correct answer from the codes given below:

पर्याय (Options):
A

IV, I, II, III

B

IV, III, II, I

C

IV, II, I, III

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

I, II, III, IV

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर आहे IV, II, I, III. महत्वाचे मुद्दे • कायद्यांचा कालक्रम खालीलप्रमाणे आहे: • रेग्युलेटिंग ॲक्ट (1773): ईस्ट इंडिया कंपनीच्या भारतातील व्यवहारांचे नियमन करण्याचा ब्रिटिश संसदेचा हा पहिला प्रयत्न होता. या कायद्याने बंगालच्या गव्हर्नर-जनरल पदाची ओळख करून दिली आणि कलकत्ता येथे सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court) स्थापन केले. • पिट्स इंडिया ॲक्ट (1784): विल्यम पिट द यंगर यांच्या नावावरून ओळखल्या जाणाऱ्या या कायद्याने ईस्ट इंडिया कंपनीच्या व्यावसायिक आणि राजकीय कार्यांमध्ये फरक केला. दिवाणी, लष्करी आणि महसूल व्यवहारांवर देखरेख ठेवण्यासाठी बोर्ड ऑफ कंट्रोलची स्थापना केली. • चार्टर ॲक्ट (1813): या कायद्याने ईस्ट इंडिया कंपनीवरील ब्रिटिश सरकारचे नियंत्रण सुरू झाले. या कायद्याने चहा आणि चीनसोबतच्या व्यापाराव्यतिरिक्त इतर ब्रिटिश व्यापाऱ्यांना भारतासोबत व्यापार करण्याची परवानगी देऊन कंपनीची मक्तेदारी संपुष्टात आणली. • भारतीय परिषद कायदा (1861): या कायद्याने विधान परिषदेत गैर-अधिकृत भारतीय सदस्यांची ओळख करून दिली आणि भारतातील संसदीय प्रणालीचा पाया घातला. • योग्य कालक्रम आहे: रेग्युलेटिंग ॲक्ट (1773), पिट्स इंडिया ॲक्ट (1784), चार्टर ॲक्ट (1813), भारतीय परिषद कायदा (1861). अतिरिक्त माहिती • रेग्युलेटिंग ॲक्ट (1773): • या कायद्याने बंगालच्या गव्हर्नर-जनरल पदाची स्थापना केली, वॉरन हेस्टिंग्ज हे पद धारण करणारे पहिले व्यक्ती होते. • कलकत्ता येथे एका मुख्य न्यायमूर्ती आणि तीन न्यायाधीशांसह सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court of Judicature) स्थापन करण्यात आले. • ईस्ट इंडिया कंपनीचे नियमन करण्याचा अधिकार ब्रिटिश संसदेला आहे, असे घोषित करणारा हा पहिला कायदा होता. • पिट्स इंडिया ॲक्ट (1784): • या कायद्याने ईस्ट इंडिया कंपनीच्या राजकीय व्यवहारांवर देखरेख ठेवण्यासाठी बोर्ड ऑफ कंट्रोलची निर्मिती केली. • ब्रिटिश सरकारला भारतीय प्रशासनावर थेट नियंत्रण ठेवण्याची परवानगी दिली, तर कंपनीकडे प्रशासकीय आणि व्यावसायिक कार्ये राहिली. • चार्टर ॲक्ट (1813): • या कायद्याने चहा आणि चीनसोबतच्या व्यापाराव्यतिरिक्त भारतातील ईस्ट इंडिया कंपनीची व्यापार मक्तेदारी संपुष्टात आणली. • ख्रिश्चन धर्मोपदेशकांना धार्मिक आणि सामाजिक सुधारणांच्या उद्देशाने भारतात प्रवेश करण्याची परवानगी दिली. • भारतीय परिषद कायदा (1861): • या कायद्याने भारतातील विधान परिषदेची सुरुवात केली आणि प्रतिनिधी संस्था (representative institutions) ही संकल्पना सादर केली. • या कायद्याने भारतीयांना विधान प्रक्रियेत समाविष्ट करण्याची तरतूद केली, ज्यामुळे पुढील सुधारणांसाठी पाया तयार झाला.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

राज्यसेवा - भारताचा व महाराष्ट्राचा इतिहास सर्वांगीण विषय सराव चाचणी क्र. ६

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

प्रसिद्ध संस्कृत व्याकरण पुस्तक 'महाभाष्य' कोणी लिहिले?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

ब्रिटिश वसाहतवादी शासनांतर्गत भारताची व्यापार रचना ब्रिटनच्या आर्थिक हितांना सेवा देण्यासाठी तयार केली गेली होती. स्वातंत्र्याच्या पूर्वसंध्येला भारताच्या व्यापार रचनेचे सर्वोत्तम वर्णन खालीलपैकी कोणते आहे?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

1893 मध्ये, स्वामी विवेकानंदांनी युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका येथे ________ येथे अखिल जागतिक धार्मिक परिषदेत (धर्म संसद) भाग घेतला.

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

संगम साहित्याच्या संदर्भात खालील गोष्टी जुळवा. +-----+----------------+---+----------------+ | | यादी I | | यादी II | +-----+----------------+---+----------------+ | I | पलामोली | a | सीतनाई स्तनार | | II | शैवगा चिंतामणी | b | इलांगो अडिगल | | III | सिलप्पादिकरम | c | मुरुराई अरियार | | IV | मनिमेखलाई | d | तिरुत्तकदेवतार | +-----+----------------+---+----------------+

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणत्या तत्त्वज्ञानाने असा दावा केला आहे की वासना आणि तृष्णा मानवी दुःखाच्या मुळाशी आहेत?