MPSC Test Logo mpsctest.in
History (इतिहास) Modern History of Maharashtra FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

इ. स. पूर्व 230 च्या सुमारास महाराष्ट्र कोणत्या राजघराण्याच्या अधिपत्याखाली आला, ज्याने महाराष्ट्रावर 400 वर्षे राज्य केले?

Which royal dynasty came under the rule of Maharashtra around 230 BC, which ruled Maharashtra for 400 years?

पर्याय (Options):
A

सातवाहन राजघराणे

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

चालुक्य राजघराणे

C

वाकाटक राजघराणे

D

राष्ट्रकुट राजघराणे

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर आहे सातवाहन राजवंश. मुख्य मुद्दे • सातवाहन राजवंशाने सध्याच्या महाराष्ट्रासह डेक्कन प्रदेशातील बहुतांश भागावर सुमारे 230 ईसापूर्व ते 220 एडी पर्यंत राज्य केले. त्यांचे राज्य अंदाजे 400 वर्षे टिकले. • ते त्यांच्या शासकांच्या प्रतिमा आणि प्राकृत भाषेत शिलालेखांसह नाणी जारी करणाऱ्या सुरुवातीच्या भारतीय राजवंशांपैकी एक होते, जे या प्रदेशात एक महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक बदल होता. • सातवाहन व्यापार, संस्कृती आणि कला यांमधील त्यांच्या योगदानासाठी ओळखले जात होते. त्यांनी महत्त्वपूर्ण व्यापारी मार्ग आणि बंदरे नियंत्रित केली, ज्यामुळे रोमन साम्राज्य आणि इतर प्रदेशांशी विस्तृत व्यापार शक्य झाला. • या राजवंशाने बौद्ध धर्माला प्रोत्साहन देण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली आणि महाराष्ट्रातील अजिंठा लेण्यांसारख्या अनेक बौद्ध लेणी आणि स्तूपांच्या बांधकामाला पाठिंबा दिला. • गौतमीपुत्र सातकर्णीसारखे सातवाहन शासक इंडो-सिथियन सारख्या परदेशी शक्तींच्या विस्ताराला विरोध करण्यात आणि प्रदेशात स्थिरता पुनर्संचयित करण्यात महत्त्वपूर्ण होते. • त्यांचे प्रशासन सुव्यवस्थित होते, ज्यात केंद्रीय प्राधिकरणाच्या देखरेखीखाली स्थानिक शासनाला परवानगी देणारी विकेंद्रित प्रणाली होती. • सातवाहन त्यांच्या साहित्यातील योगदानासाठी देखील उल्लेखनीय होते, त्यांनी प्राकृत आणि संस्कृतमधील कामांना प्रोत्साहन दिले. अतिरिक्त माहिती • सातवाहन राजवंश: • सातवाहन राजवंशाची उत्पत्ती सध्याच्या महाराष्ट्रात झाली असे मानले जाते आणि त्यांनी डेक्कन आणि मध्य भारताच्या मोठ्या भागांवर आपला प्रभाव वाढवला. • त्यांचे राज्य आदिवासी समाजातून एक संघटित राज्यात संक्रमणाचे प्रतीक होते. ते कला आणि स्थापत्यशास्त्राच्या संरक्षणासाठी ओळखले जातात, ज्यात रॉक-कट बौद्ध लेण्यांच्या विकासाचा समावेश आहे. • इतर राजवंशांची प्रमुख वैशिष्ट्ये: • चालुक्य राजवंश: चालुक्यांनी 6 व्या ते 12 व्या शतकात दक्षिण आणि मध्य भारताच्या काही भागांवर राज्य केले. ते त्यांच्या स्थापत्यशास्त्रीय योगदानासाठी ओळखले जात होते, जसे की बदामी, ऐहोळे आणि पट्टदकल येथील मंदिरे. • वाकाटक राजवंश: वाकाटकांनी 3 ऱ्या ते 5 व्या शतकात मध्य भारतावर राज्य केले. ते कला आणि संस्कृतीचे संरक्षक होते, विशेषतः अजिंठा लेणी, जी त्यांच्या राजवटीत तयार झाली. • राष्ट्रकूट राजवंश: या राजवंशाने 8 व्या ते 10 व्या शतकादरम्यान भारतीय उपखंडाच्या मोठ्या भागांवर राज्य केले. ते साहित्य, कला आणि स्थापत्यशास्त्रातील त्यांच्या योगदानासाठी ओळखले जातात, ज्यात प्रसिद्ध वेरूळ लेण्यांचा समावेश आहे. • महत्त्वाचे मुद्दे: • सातवाहन राजवंशाने डेक्कन प्रदेशात बौद्ध आणि हिंदू संस्कृती जतन आणि प्रोत्साहन देण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. • व्यापार आणि प्रशासनाद्वारे महाराष्ट्रात आर्थिक समृद्धी स्थापित करण्यात ते महत्त्वपूर्ण होते. • त्यांच्या राजवटीने या प्रदेशात भविष्यातील राजवंशांसाठी पाया घातला आणि भारतीय इतिहास आणि संस्कृतीवर लक्षणीय प्रभाव टाकला.
मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

राज्यसेवा - भारताचा व महाराष्ट्राचा इतिहास सर्वांगीण विषय सराव चाचणी क्र. ३

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

प्रसिद्ध संस्कृत व्याकरण पुस्तक 'महाभाष्य' कोणी लिहिले?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

ब्रिटिश वसाहतवादी शासनांतर्गत भारताची व्यापार रचना ब्रिटनच्या आर्थिक हितांना सेवा देण्यासाठी तयार केली गेली होती. स्वातंत्र्याच्या पूर्वसंध्येला भारताच्या व्यापार रचनेचे सर्वोत्तम वर्णन खालीलपैकी कोणते आहे?

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

1893 मध्ये, स्वामी विवेकानंदांनी युनायटेड स्टेट्स ऑफ अमेरिका येथे ________ येथे अखिल जागतिक धार्मिक परिषदेत (धर्म संसद) भाग घेतला.

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

संगम साहित्याच्या संदर्भात खालील गोष्टी जुळवा. +-----+----------------+---+----------------+ | | यादी I | | यादी II | +-----+----------------+---+----------------+ | I | पलामोली | a | सीतनाई स्तनार | | II | शैवगा चिंतामणी | b | इलांगो अडिगल | | III | सिलप्पादिकरम | c | मुरुराई अरियार | | IV | मनिमेखलाई | d | तिरुत्तकदेवतार | +-----+----------------+---+----------------+

History (इतिहास) MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणत्या तत्त्वज्ञानाने असा दावा केला आहे की वासना आणि तृष्णा मानवी दुःखाच्या मुळाशी आहेत?