सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
• In News
• समुद्राचा मागोवा घेणारा उपग्रह सेंटिनल-6B समुद्राच्या पातळीतील बदल, तापमान आणि समुद्राच्या डेटाचे अचूकपणे निरीक्षण करण्यासाठी प्रक्षेपित करण्यात आला, जो वैज्ञानिक आणि प्रशासकीय निर्णय घेण्यासाठी उपयुक्त आहे.
📌 सविस्तर स्पष्टीकरण व मुख्य तरतुदी:
• सेंटिनल-6B उच्च-परिशुद्धता समुद्राची पातळी आणि समुद्राच्या स्थितीचा डेटा प्रदान करून हवामानाचा अंदाज आणि वादळाचा अंदाज सुधारण्यास मदत करेल. म्हणून, विधान I बरोबर आहे.
• यात सहा ऑनबोर्ड वैज्ञानिक उपकरणे आहेत जी समुद्राच्या पातळीतील बदलांचे अचूक मोजमाप करण्यास सक्षम करतात, ज्यामुळे ते आपत्ती नियोजन आणि किनारी सुरक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण ठरते. म्हणून, विधान II बरोबर आहे.
• सुधारित हवामान आणि वादळ मॉडेलिंग अचूक समुद्राच्या पातळीच्या डेटावर अवलंबून असल्याने, विधान II हे विधान I स्पष्ट करते.
📚 संबंधित महत्त्वाचे घटक व संदर्भ (परीक्षेसाठी पूरक माहिती):
• मिशन भागीदार: NASA, NOAA, ESA, आणि EUMETSAT.
• कक्षा: ~7.2 किमी/सेकंद; प्रत्येक 112 मिनिटांनी एक परिक्रमा.
• हे सेंटिनल-6 मायकल फ्रेलिच (2020 मध्ये प्रक्षेपित) ला पूरक आहे.
• प्रत्येक 10 दिवसांनी 90% पेक्षा जास्त महासागर कव्हर करते.
💡 स्मृती क्लृप्ती (Memory Booster / Trick):
• स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, आणि विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.'. Science and Technologyमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
🗺️ मेमरी मॅप / संकल्पना नकाशा (Memory Map):
• संकल्पना नकाशा: Science and Technology ➔ मुख्य घटक / तरतूद ➔ 'विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, आणि विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.' ➔ आयोगाच्या परीक्षा निकषांनुसार थेट परस्परसंबंध.
⚠️ परीक्षेतील संभाव्य चूक (Exam Trap):
• परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, परंतु विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण नाही.') आणि पर्याय 1 ('विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, आणि विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):
• 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, परंतु विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण नाही.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, आणि विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('विधान I बरोबर आहे, परंतु विधान II चुकीचे आहे.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, आणि विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('विधान I चुकीचे आहे, परंतु विधान II बरोबर आहे.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, आणि विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, आणि विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.') निश्चित होते.
• In News
• Sentinel-6B, an ocean-tracking satellite, was launched to precisely monitor sea-level changes, temperature, and ocean data, aiding scientific and administrative decision-making.
📌 Detailed Analysis & Key Provisions:
• Sentinel-6B will improve weather forecasting and storm prediction by providing high-precision sea-level and ocean condition data. Hence, Statement I is correct.
• It carries six onboard scientific instruments that enable accurate measurement of sea-level variations, making it vital for disaster planning and coastal security. Hence, Statement II is correct.
• Since improved weather and storm modelling depends directly on accurate ocean-level data, Statement II explains Statement I.
📚 Related Exam Facts & Comparative Overview:
• Mission partners: NASA, NOAA, ESA, and EUMETSAT.
• Orbit: ~7.2 km/second; one revolution every 112 minutes.
• It complements Sentinel-6 Michael Freilich (launched 2020).
• Covers over 90% of all oceans every 10 days.
💡 Memory Booster / Shortcut Trick:
• Key Fact Anchor: Focus on 'Both Statement I and Statement II are correct, and Statement II is the correct explanation for Statement I.' as the core identifier for Science and Technology.
🗺️ Memory Map / Concept Flow:
• Concept Flow: Science and Technology ➔ Core Anchor ➔ 'Both Statement I and Statement II are correct, and Statement II is the correct explanation for Statement I.' ➔ Commission-Standard Exam Association.
⚠️ Exam Trap:
• Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('Both Statement I and Statement II are correct, but Statement II is not the correct explanation for Statement I.') with Option 1 ('Both Statement I and Statement II are correct, and Statement II is the correct explanation for Statement I.'). Distinguish the exact context before marking.
🎯 Option Elimination:
• 🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('Both Statement I and Statement II are correct, but Statement II is not the correct explanation for Statement I.'): Incorrect. As per official verified records, 'Both Statement I and Statement II are correct, and Statement II is the correct explanation for Statement I.' is the valid fact.
• Option 3 ('Statement I is correct, but Statement II is incorrect.'): Incorrect. As per official verified records, 'Both Statement I and Statement II are correct, and Statement II is the correct explanation for Statement I.' is the valid fact.
• Option 4 ('Statement I is incorrect, but Statement II is correct.'): Incorrect. As per official verified records, 'Both Statement I and Statement II are correct, and Statement II is the correct explanation for Statement I.' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('Both Statement I and Statement II are correct, and Statement II is the correct explanation for Statement I.').
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, परंतु विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण नाही.') आणि पर्याय 1 ('विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, आणि विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('Both Statement I and Statement II are correct, but Statement II is not the correct explanation for Statement I.') with Option 1 ('Both Statement I and Statement II are correct, and Statement II is the correct explanation for Statement I.'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, आणि विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.'. Science and Technologyमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
Key Fact Anchor: Focus on 'Both Statement I and Statement II are correct, and Statement II is the correct explanation for Statement I.' as the core identifier for Science and Technology.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, परंतु विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण नाही.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, आणि विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('विधान I बरोबर आहे, परंतु विधान II चुकीचे आहे.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, आणि विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('विधान I चुकीचे आहे, परंतु विधान II बरोबर आहे.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, आणि विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('विधान I आणि विधान II दोन्ही बरोबर आहेत, आणि विधान II हे विधान I चे योग्य स्पष्टीकरण आहे.') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('Both Statement I and Statement II are correct, but Statement II is not the correct explanation for Statement I.'): Incorrect. As per official verified records, 'Both Statement I and Statement II are correct, and Statement II is the correct explanation for Statement I.' is the valid fact.
• Option 3 ('Statement I is correct, but Statement II is incorrect.'): Incorrect. As per official verified records, 'Both Statement I and Statement II are correct, and Statement II is the correct explanation for Statement I.' is the valid fact.
• Option 4 ('Statement I is incorrect, but Statement II is correct.'): Incorrect. As per official verified records, 'Both Statement I and Statement II are correct, and Statement II is the correct explanation for Statement I.' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('Both Statement I and Statement II are correct, and Statement II is the correct explanation for Statement I.').
