MPSC Test Logo mpsctest.in
Current Affairs Science, Technology & Space Missions FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालीलपैकी कोणता रेल्वे प्रकल्प केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या आर्थिक व्यवहार समितीने मंजूर केलेला नाही?

Which of the following is NOT one of the railway projects approved by the Union Cabinet Committee on Economic Affairs?

पर्याय (Options):
A

भुसावळ - वर्धा तिसरी आणि चौथी लाईन

B

गोंदिया - डोंगरगड चौथी लाईन

C

वडोदरा - रतलाम तिसरी आणि चौथी लाईन

D

दिल्ली-मुंबई हाय-स्पीड रेल

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
• In News • भारतातील रेल्वे पायाभूत सुविधांचे आधुनिकीकरण करण्यासाठी केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या आर्थिक व्यवहार समितीने 24,634 कोटी रुपयांच्या चार रेल्वे प्रकल्पांना मंजुरी दिली. 📌 सविस्तर स्पष्टीकरण व मुख्य तरतुदी: • चार प्रकल्पांमध्ये भुसावळ-वर्धा 3री आणि 4थी लाईन, गोंदिया-डोंगरगड 4थी लाईन, वडोदरा-रतलाम 3री आणि 4थी लाईन आणि इटारसी-भोपाळ-बिना 4थी लाईनचा समावेश आहे. • हे प्रकल्प महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश, गुजरात आणि छत्तीसगडमधील 18 जिल्ह्यांमध्ये पसरतील आणि विद्यमान रेल्वे नेटवर्कमध्ये 894 किलोमीटरची भर पडेल. • या प्रकल्पांचे उद्दिष्ट 3,633 गावांना जोडणी देणे आहे, ज्यामुळे 85 लाखांहून अधिक लोक आणि दोन आकांक्षीत जिल्ह्यांना फायदा होईल. • वाढीव मार्ग क्षमतेमुळे भारतीय रेल्वेची गतिशीलता, कार्यक्षमता आणि सेवा विश्वासार्हता सुधारण्याची अपेक्षा आहे. 📚 संबंधित महत्त्वाचे घटक व संदर्भ (परीक्षेसाठी पूरक माहिती): • भुसावळ - वर्धा मार्ग • 314 किलोमीटर लांबीचा रेल्वे मार्ग 9,197 कोटी रुपयांच्या अंदाजे खर्चाने बांधला जाणार आहे, जो पाच वर्षांत पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे. • गोंदिया - डोंगरगड लाईन • 84 किलोमीटर लांबीचा हा मार्ग पाच वर्षांत पूर्ण होणार आहे, ज्याचा अंदाजे खर्च 2,223 कोटी रुपये आहे. • वडोदरा - रतलाम लाइन • गुजरात आणि मध्य प्रदेशला जोडणारा 259 किलोमीटरचा रेल्वे मार्ग 8,885 कोटी रुपये खर्चाचा आहे. • इटारसी – भोपाळ – बिना लाइन • कोळसा, पोलाद आणि अन्नधान्य यासारख्या वस्तूंच्या वाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा असलेला 237 किलोमीटरचा रेल्वे मार्ग 4,329 कोटी रुपये खर्चून बांधला जाणार आहे. 💡 स्मृती क्लृप्ती (Memory Booster / Trick): • स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'दिल्ली-मुंबई हाय-स्पीड रेल'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा. 🗺️ मेमरी मॅप / संकल्पना नकाशा (Memory Map): • संकल्पना नकाशा: Science, Technology & Space Missions ➔ मुख्य घटक / तरतूद ➔ 'दिल्ली-मुंबई हाय-स्पीड रेल' ➔ आयोगाच्या परीक्षा निकषांनुसार थेट परस्परसंबंध. ⚠️ परीक्षेतील संभाव्य चूक (Exam Trap): • परीक्षेतील संभाव्य चूक: प्रश्नात 'नाही / अयोग्य' असा नकारात्मक शब्द विचारला आहे. अनेक विद्यार्थी घाईत सकारात्मक विधान समजून चुकीचा पर्याय निवडतात. येथे 'दिल्ली-मुंबई हाय-स्पीड रेल' हे अचूक उत्तर आहे. 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination): • 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('भुसावळ - वर्धा तिसरी आणि चौथी लाईन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दिल्ली-मुंबई हाय-स्पीड रेल' हे ठरते. • पर्याय 2 ('गोंदिया - डोंगरगड चौथी लाईन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दिल्ली-मुंबई हाय-स्पीड रेल' हे ठरते. • पर्याय 3 ('वडोदरा - रतलाम तिसरी आणि चौथी लाईन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दिल्ली-मुंबई हाय-स्पीड रेल' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('दिल्ली-मुंबई हाय-स्पीड रेल') निश्चित होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: प्रश्नात 'नाही / अयोग्य' असा नकारात्मक शब्द विचारला आहे. अनेक विद्यार्थी घाईत सकारात्मक विधान समजून चुकीचा पर्याय निवडतात. येथे 'दिल्ली-मुंबई हाय-स्पीड रेल' हे अचूक उत्तर आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'दिल्ली-मुंबई हाय-स्पीड रेल'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('भुसावळ - वर्धा तिसरी आणि चौथी लाईन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दिल्ली-मुंबई हाय-स्पीड रेल' हे ठरते. • पर्याय 2 ('गोंदिया - डोंगरगड चौथी लाईन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दिल्ली-मुंबई हाय-स्पीड रेल' हे ठरते. • पर्याय 3 ('वडोदरा - रतलाम तिसरी आणि चौथी लाईन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'दिल्ली-मुंबई हाय-स्पीड रेल' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('दिल्ली-मुंबई हाय-स्पीड रेल') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

भारताच्या लोकपालने 16 जानेवारी 2026 रोजी स्थापना दिवस साजरा केला. भारताच्या लोकपालासंबंधी खालीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये भारताचे पहिले मिथेनॉल ड्युअल-फ्यूल डिझेल इलेक्ट्रिक प्लॅटफॉर्म सप्लाय वेसल तयार करण्यासाठी कोणत्या दोन भारतीय संस्थांनी करार केला?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

बँक ऑफ बडोदाने 22 भाषांमध्ये ग्राहकांच्या संवादांना सुलभ करण्यासाठी सुरू केलेल्या AI-आधारित संवादात्मक व्यासपीठाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये दूरसंचार विभागाने (DoT) 5G, AI आणि IoT वापरून स्केलेबल सोल्यूशन्स विकसित करण्यासाठी सुरू केलेल्या उपक्रमाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

पी. व्ही. सिंधू यांनी अशी कोणती भूमिका स्वीकारली आहे, ज्यामुळे त्यांना BWF परिषदेवर मतदानाचा हक्क मिळाला आहे?