MPSC Test Logo mpsctest.in
Current Affairs Science, Technology & Space Missions FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

डॉ. जयंत नारळीकर यांनी कोणत्या संस्थेची स्थापना केली होती?

Which institute was founded by Dr Jayant Narlikar?

पर्याय (Options):
A

टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेंटल रिसर्च (TIFR)

B

इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स (IISc)

C

आंतरविद्याशाखीय खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी केंद्र (IUCAA)

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

भाभा अणु संशोधन केंद्र (BARC)

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
📌 सविस्तर स्पष्टीकरण व मुख्य तरतुदी: • Ans. 3) आंतरविद्याशाखीय खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी केंद्र (IUCAA) • Solution: • ज्येष्ठ खगोल शास्त्रज्ञ डॉ. जयंत नारळीकर यांचे वृद्धापकाळाने निधन झाले. पुण्यातील राहत्या घरी त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. वयाच्या 86 व्या वर्षी जयंत नारळीकर यांनी जगाचा निरोप घेतला. डॉ. जयंत नारळीकर यांच्या निधनाने सर्व स्तरातून शोक व्यक्त केला जात आहे. • खगोलशास्त्रातील त्यांच्या संशोधनामुळे त्यांना जगभरात मान्यता मिळाली. प्रसिद्ध ब्रिटिश खगोलशास्त्रज्ञ फ्रेड हॉयल यांच्यासोबत त्यांनी अनेक संशोधन प्रकल्पांवर काम केले. पुण्यातील 'इंटर-युनिव्हर्सिटी सेंटर फॉर अ‍ॅस्ट्रोनॉमी अ‍ॅण्ड अ‍ॅस्ट्रोफिजिक्स' (आयुका) या संस्थेची स्थापना त्यांनी 1988 मध्ये केली आणि त्याचे पहिले संचालक म्हणून त्यांनी कार्यभार सांभाळला. 💡 स्मृती क्लृप्ती (Memory Booster / Trick): • स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'आंतरविद्याशाखीय खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी केंद्र (IUCAA)'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा. 🗺️ मेमरी मॅप / संकल्पना नकाशा (Memory Map): • संकल्पना नकाशा: Science, Technology & Space Missions ➔ मुख्य घटक / तरतूद ➔ 'आंतरविद्याशाखीय खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी केंद्र (IUCAA)' ➔ आयोगाच्या परीक्षा निकषांनुसार थेट परस्परसंबंध. ⚠️ परीक्षेतील संभाव्य चूक (Exam Trap): • परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('भाभा अणु संशोधन केंद्र (BARC)') आणि पर्याय 3 ('आंतरविद्याशाखीय खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी केंद्र (IUCAA)') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे. 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination): • 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेंटल रिसर्च (TIFR)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आंतरविद्याशाखीय खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी केंद्र (IUCAA)' हे ठरते. • पर्याय 2 ('इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स (IISc)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आंतरविद्याशाखीय खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी केंद्र (IUCAA)' हे ठरते. • पर्याय 4 ('भाभा अणु संशोधन केंद्र (BARC)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आंतरविद्याशाखीय खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी केंद्र (IUCAA)' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('आंतरविद्याशाखीय खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी केंद्र (IUCAA)') निश्चित होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('भाभा अणु संशोधन केंद्र (BARC)') आणि पर्याय 3 ('आंतरविद्याशाखीय खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी केंद्र (IUCAA)') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'आंतरविद्याशाखीय खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी केंद्र (IUCAA)'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेंटल रिसर्च (TIFR)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आंतरविद्याशाखीय खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी केंद्र (IUCAA)' हे ठरते. • पर्याय 2 ('इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स (IISc)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आंतरविद्याशाखीय खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी केंद्र (IUCAA)' हे ठरते. • पर्याय 4 ('भाभा अणु संशोधन केंद्र (BARC)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'आंतरविद्याशाखीय खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी केंद्र (IUCAA)' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('आंतरविद्याशाखीय खगोलशास्त्र आणि खगोलभौतिकी केंद्र (IUCAA)') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

भारताच्या लोकपालने 16 जानेवारी 2026 रोजी स्थापना दिवस साजरा केला. भारताच्या लोकपालासंबंधी खालीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये भारताचे पहिले मिथेनॉल ड्युअल-फ्यूल डिझेल इलेक्ट्रिक प्लॅटफॉर्म सप्लाय वेसल तयार करण्यासाठी कोणत्या दोन भारतीय संस्थांनी करार केला?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

बँक ऑफ बडोदाने 22 भाषांमध्ये ग्राहकांच्या संवादांना सुलभ करण्यासाठी सुरू केलेल्या AI-आधारित संवादात्मक व्यासपीठाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये दूरसंचार विभागाने (DoT) 5G, AI आणि IoT वापरून स्केलेबल सोल्यूशन्स विकसित करण्यासाठी सुरू केलेल्या उपक्रमाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

पी. व्ही. सिंधू यांनी अशी कोणती भूमिका स्वीकारली आहे, ज्यामुळे त्यांना BWF परिषदेवर मतदानाचा हक्क मिळाला आहे?