science
Rutherford’s Nuclear Model of Atom
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
रदरफोर्डच्या α - कण प्रयोगाने दाखवले की अणूंमध्ये _____ असतात.
Rutherford’s α – particle experiment showed that the atoms have
पर्याय (Options):
A
इलेक्ट्रॉन
B
प्रोटॉन
C
न्यूट्रॉन
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
केंद्रक
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
संकल्पना:
रदरफोर्डचे अणूचे मॉडेल:
• त्यांनी अतिशय सोन्याच्या पातळ पत्र्यावर मोठ्या प्रमाणात अल्फा कणांचा भडिमार केला.
• कणांचा भडिमार करताना त्यांनी कणांच्या विखुरण्याच्या संख्येचे निरीक्षण केले -
• बहुतेक कण एकतर अविचलित किंवा अगदी लहान विचलनासह पत्र्यामधून जाऊ शकले.
• काही कण मोठ्या कोनांनी विचलित झाले.
• 8000 पैकी 1 कण 90° पेक्षा अधिक कोनाने विचलित झाला.
• या विक्षेपणाचा निष्कर्ष:
• अणूची बहुतेक जागा रिकामी असते.
• अणूच्या मध्यभागी केंद्रक नावाचा एक लहान धनभारित कण असतो.
• अणूचे सर्व वस्तुमान मध्य केंद्रकात असते.
• केंद्रकावरील धनभाराचे प्रमाण अणूच्या सर्व इलेक्ट्रॉनवरील एकूण ऋणभाराच्या समान असते.
• सर्व इलेक्ट्रॉन केंद्रकाभोवती परिभ्रमण करतात आणि कुलोम बल केंद्राभिमुख बल प्रदान करतात
स्पष्टीकरण:
• α -कण विकिरण प्रयोगानंतर, रदरफोर्डने अणु रचनेच्या संदर्भात खालील निष्कर्ष काढले:
• अणूचे बहुतेक वस्तुमान (किमान 99.95%) आणि अगदी लहान प्रदेशात केंद्रित असलेल्या अणूचे सर्व भार यांना अणु केंद्रक म्हणतात. म्हणून, पर्याय 4 योग्य आहे.
• केंद्रकामध्ये प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉन यांचा समावेश असतो, ज्यामध्ये प्रोटॉन प्रथम रदरफोर्डने शोधला होता परंतु न्यूट्रॉनचा शोध नंतर जेम्स चॅडविक यांनी 1932 मध्ये लावला होता.
• अणूमध्ये, सर्वाधिक रिकामी जागा असते आणि इलेक्ट्रॉन केंद्रकाभोवती परिभ्रमण करतात ज्याप्रकारे ग्रह सूर्याभोवती परिभ्रमण करतात आणि अणूमधील प्रोटॉन आणि इलेक्ट्रॉनची संख्या सामान्य परिस्थितीत (गैर-आयनीकृत) समान असते.
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
Solution Diagram